فولاد ضد زنگ یا استیل دارای انواع مختلفی از نظر آلیاژی است که امروزه به دلیل خواص و ویژگی‌هایی که دارند در ساخت و تولید طیف وسیعی از لوازم، ابزار و دستگاه‌های مختلف مورد استفاده قرار می‌گیرند. ورق‌های استیل بر اساس نوع آلیاژ به کار رفته در آن تقسیم‌بندی می‌شوند که در حال حاضر ورق‌های استیل سری 300 از جمله مهم‌ترین و پرکاربردترین نوع آن‌ها به حساب می‌آیند. ورق استیل 304 که در اصطلاح به آن ورق نگیر گفته می‌شود، رایج‌ترین نوع ورق‌های استیل به حساب می‌آید که از آن در ساخت و تولید انواع وسایل و لوازم آشپزخانه استفاده می‌شود.
ورق استیل 304 چیست؟
لوله استیل یا ورق استیل 304 در حال حاضر پرفروش‌ترین و پرکاردبرترین نوع ورق‌های استیل ضد زنگ به حساب می‌آید که از آن‌ها در تولید ظروف و وسایل آشپزخانه استفاده می‌شود. از مهم‌ترین ویژگی‌های این نوع از ورق‌های استیل می‌توان به شکل‌پذیری بالا و مقاومت بسیار خود در برابر خوردگی و حرارت اشاره کرد. همچنین این نوع از ورق‌ها استیل قابلیت جوش‌پذیری بسیار خوبی دارند که امکان استفاده از آن‌ها در ساخت انواع وسایل و لوازم را فراهم می‌کند.
نام استیل 8-18 نام قدیمی ورق استیل 304 است به دلیل به کار بردن 8 درصد نیکل و 18 درصد کروم در آلیاژ این ورق‌ها به این نام شناخته می‌شود که به صورت مات و براق به فروش می‌رسد. از جمله ویژگی‌های مهم ورق‌های استیل 304 می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
- شکل‌پذیری بالا
- مقاومت بالا در برابر حرارت
- مقاومت عالی در برابر خوردگی
- جوش‌پذیری بسیار خوب
همانطور که اشاره شد صنایع تولید و ساخت وسایل و لوازم خانگی مشتری اصلی لوله استیل 304 هستند که از این آلیاژ برای تولید قطعات مختلف وسایل و لوازم آشپزخانه استفاده می‌کنند. ورق استیل 304 نوعی از فولاد ضد زنگ است که این نوع با اعمال یک سری تغییرات بر روی نوع آلیاژ 302 تولید می‌شود. در واقع به منظور تولید ورق‌های استیل 304، مقدار کروم در نوع آلیاژ 302 افزایش و مقدار کربن در آن کاهش پیدا می‌کند تا این نوع از ورق‌ها جزو ورق‌های آستنیتی طبقه‌‌بندی شوند. آستنیت یک ویژگی در ورق‌های استیل است که به عنوان یکی از فازهای آهن به حساب می‌آید. این فاز از آهن در واقع در آهن فاقد عناصر آلیاژی در محدوده دمای 910 تا 1400 درجه سانتیگراد دیده می‌شود.
همانطور که اشاره شد در ساخت ورق استیل 304 مقدار کربن نسبت به نوع آلیاژ 302 کاهش پیدا می‌کند که محتوای پایین کربن در این نوع استیل، رسوب کاربید کروم که از عملیات جوشکاری ناشی می‌شود را به شدت کاهش داده و در نتیجه حساسیت استیل را نسبت به خوردگی بین دانه‌ای به کمترین میزان ممکن می‌رساند. به همین دلیل در بسیاری از مواقع می‌توان بلافاصله پس از جوشکاری از استیل 304 استفاده کرد در حالی که در نوع 302 این امکان وجود ندارد و به یک مرحله عملیات حرارتی آنیل نیاز است که مقاومت به خوردگی آن را حفظ کند.
آلیاژ‌های ورق استیل 304
ورق‌های استیل 304 که به صورت لوله استیل به فروش می‌رسند، معمولا در 2 نوع آلیاژ مختلف در دسترس هستند:
- آلیاژ 304L
- آلیاژ نگیر
آلیاژ ورق استیل 304L به نوعی آلیاژ اصلاح شده ورق‌های استیل 304 است که تحت شرایطی بخشی از ماهیت آن‌ها دستخوش تغییر شده است. البته این اصلاحات باعث تغییر ماهیت این فلز نشده است و تنها کربن آن نسبت به فلز اصلی در کمترین میزان ممکن قرار دارد. بیشترین مقدار کربن که می‌توان در این نوع آلیاژ ورق استیل 304 یافت، معادل 0.03 درصد است که باعث می‌شود ته‌نشینی کاربیدهای کرم در این آلیاژ به کمترین میزان ممکن برسد. در این شرایط جوش‌پذیری فلز نیز به میزان قابل توجهی بهبود پیدا می‌کند تا یک فلز کاملا مناسب از نظر جوشکاری در دسترس باشد که در محیط‌های خورنده از دوام بسیار بالایی برخوردار است. تنها نکته منفی این آلیاژ نسبت به فلز اصلی پایین‌تر بودن خواص مکانیکی آن است که در هنگام خرید باید مورد توجه قرار بگیرد.
نوع دوم آلیاژ ورق استیل 304 که به صورت لوله استیل به فروش می‌رسد، ورق‌های استیل نگیر هستند که اصطلاح نگیر در این نوع آلیاژ به یکی از خواص مهم این فلز اشاره دارد. منظور از اصطلاح نگیر در عنوان این آلیاژ، نداشتن خواص مغناطیسی است. این نوع از آلیاژ نیز مانند فلز اصلی و آلیاژ 304L دارای ساختار آستنیتی است که به واسطه اضافه کردن عناصر آستنیت‌زا مانند نیکل به آلیاژ اصلی ایجاد می‌شود.
نگیر بودن یا نداشتن خواص مغناطیسی باعث می‌شود که خاصیت مکانیکی و همچنین قابلیت شکل‌پذیری استیل به مقدار قابل توجهی افزایش پیدا کند که موضوع مهمی برای تولید کنندگان ظروف و وسایل آشپزخانه محسوب می‌شود. با توجه به این موضوع که بیشترین کاربرد ورق استیل نگیر در صنایع تولید وسایل و ظروف آشپزخانه است و اهمیت بالای خاصیت مکانیکی و قابلیت شکل‌پذیری بالای فلز در این صنایع به منظور تولید محصولات مختلف، این نوع از ورق‌های استیل بهترین گزینه برای استفاده در این صنایع به حساب می‌آیند.
کلام آخر
ورق‌های استیل یا فولاد ضد زنگ را می‌توان پرکاربردترین و رایج‌ترین فلز در صنایع مختلف به منظور تولید و ساخت دستگاه‌ها، تجهیزات و وسایل متنوع دانست. ورق‌های استیل سری 300 را می‌توان به عنوان پرکاربردترین آلیاژ ورق استیل نام برد. ورق استیل 304 در حال حاضر پرکاربردترین فلز در دنیا در صنایع مختلف است که از آن برای تولید محصولات متنوعی از جمله وسایل و لوازم آشپزخانه مورد استفاده قرار می‌گیرد. مقاومت در برابر خوردگی، شکل‌پذیری بالا و جوش‌پذیری بسیار خوب از خواص این نوع ورق‌های استیل است که در زمان خرید آنلاین استیل باید مورد توجه قرار بگیرد.