کارشناسان بر این باورند که انجام فعالیت‌های سودمند برای بهبود سلامت و هوشیاری مغز، صرفاً مختص به سنین بالا نیست و در هر کدام از مراحل زندگی، باید به آن توجه داشت و اقدام‌های مؤثری انجام داد.
عاداتی که به حفظ سلامت تفکر و حافظه کمک می‌کنند نه‌تنها خطر ابتلا به بیماری آلزایمر را کاهش می‌دهند، بلکه موجب حفظ استقلال فردی، بهبود کیفیت زندگی و ارتقای سلامت عمومی و طول عمر می‌شوند.
در گزارشی که به عمل آمده، «وری‌ول‌هلث» به عادت‌های مؤثری اشاره کرده است که در نگهداری از سلامت مغز مؤثر هستند.
به مغزتان فعالیت بدهید
بازی‌هایی مانند یافتن کلمات، حل جدول‌ها و پازل‌ها و همچنین بازی‌های حافظه نقش مهمی در عملکرد و تقویت مغز دارند.
دکتر «داون اریکسون» اظهار می‌دارد که این بازی‌ها به تحریک اتصالات عصبی کمک کرده و مغز را در حالت آمادگی نگه می‌دارند. وی تأکید می‌کند که یادگیری مسائل جدید و به چالش کشیدن خود در فعالیت‌ها و مسیرهای نو، روشی کلیدی است که می‌توانید با فعالیت‌هایی نظیر خواندن یا نواختن ساز به آن دست یابید.
اگر پیشتر هم به حل جدول‌های متقاطع روزنامه عادت داشتید، ادامه دهید. نتایج تحقیق در سال ۲۰۲۲ نشان می‌دهد که حل جدول کلمات متقاطع می‌تواند به بهبود حافظه و جلوگیری از کوچک شدن مغز در افرادی که به اختلال شناختی خفیف دچار هستند، کمک کند.
به گفته کارشناسان، یادگیری فعالیت‌هایی که در آن‌ها مهارت ندارید، مانند شعر سرودن یا یادگیری زبان جدید، همه جزء فعالیت‌های شناختی پیچیده‌ای هستند که به حفاظت از مغز یاری می‌رسانند.
از رژیم غذایی مدیترانه‌ای استفاده کنید
مغز به عنوان یکی از ارگان‌های اصلی بدن به مواد مغذی برای رشد نیاز دارد. تحقیقات نشان می‌دهد افرادی که از رژیم غذایی مدیترانه‌ای که سرشار از ماهی، سبزیجات، میوه، روغن زیتون و غلات کامل است، تبعیت می‌کنند، کمتر در معرض ابتلا به بیماری آلزایمر قرار دارند. بنابراین تغییر در رژیم غذایی گامی مثبت برای آغاز بهبود سلامت مغز خواهد بود.
به علاوه، اریکسون پیشنهاد می‌دهد که توجه به میوه‌ها و سبزیجات که سلامتی عمومی را ارتقا می‌بخشد و همچنین مصرف غذاهای غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها، اسیدهای چرب امگا ۳ و ویتامین‌ها از همواره مناسب است. وی توصیه می‌کند از غذاهای فرآوری‌شده، میان‌وعده‌های شیرین و چربی‌های اشباع‌شده دوری کنید، زیرا این موارد تأثیرات منفی بر سلامت مغز دارند. او همچنین بر اجتناب از مصرف الکل تأکید می‌کند، چرا که تحقیقات نشان داده است که الکل می‌تواند حجم کلی مغز را کاهش دهد و حتی مصرف اندک آن با پیری زودرس مغز مرتبط است.
بدن را به تحرک وادار کنید
به نقل از ایندیپندنت، تحقیقات نشان داده‌اند که انجام فعالیت‌های بدنی، حتی فعالیت‌های سبک مانند گردگیری و انجام کارهای خانگی، می‌تواند خطر زوال عقل را کاهش دهد. اریکسون توصیه می‌کند که فعالیت بدنی با سلامت مغز ارتباطی مستقیم دارد. او پیشنهاد می‌کند که در هفته حداقل ۱۵۰ دقیقه ورزش هوازی با شدت متوسط به همراه تمرین‌های قدرتی انجام شود. فعالیت‌های ورزشی موجب افزایش جریان خون، رشد عصب‌های جدید و تقویت عملکرد شناختی می‌شوند. اگر به هدف ۱۵۰ دقیقه نرسیدید، می‌توانید با پیاده‌روی روزانه به مدت ۲۰ تا ۳۰ دقیقه این موضوع را جبران کنید.
فشار خون خود را مدیریت کنید
بر اساس گزارش مرکز سلامت در آمریکا، مغز حدود ۲۰ درصد از کل جریان خون بدن را به خود اختصاص می‌دهد. خون مسؤل تأمین اکسیژن و مواد مغذی برای اندام‌ها و ارگان‌های مختلف است. بنابراین فشار خون بالا، اگر تحت کنترل نباشد، می‌تواند به کاهش یا مسدود شدن جریان خون و محدودیت در تأمین انرژی مغز آسیب برساند.
اگر فشار خون شما بالا است، حتماً با یک متخصص بهداشتی مشورت کنید تا از راهکارهایی همچون پیروی از یک رژیم غذایی سالم و کم‌نمک، ورزش منظم، پرهیز از الکل و مدیریت استرس به کنترل آن بپردازید.
آب کافی بنوشید
آب حدود ۷۵ درصد از حجم مغز را تشکیل می‌دهد، بنابراین جای تعجب نیست که عدم تأمین آب کافی می‌تواند بر توانایی‌های مغز تأثیر منفی بگذارد. یافته‌های یک تحقیق در سال ۲۰۲۳ نشان می‌دهد که کمبود آب در بزرگسالانی با اضافه‌وزن، در یک دوره دو ساله منجر به کاهش عملکرد شناختی می‌شود.
با این حال، بسیاری از افراد به اندازه کافی از آب نمی‌نوشند. توصیه‌های پزشکی حاکی از این است که زنان باید هر روز ۹ لیوان یا حدود ۲.۲ لیتر و مردان نیز ۱۳ لیوان یا در حدود ۳ لیتر آب بنوشند.
خواب کافی داشته باشید
استراحت و خواب برای سلامت مغز بسیار ضروری است. دکتر «سولانا میسرا»، پزشک مراقبت‌های اولیه در کالیفرنیا، می‌گوید: خواب به تغذیه مغز کمک کرده و فرصتی برای پردازش و ذخیره‌سازی خاطرات است. عدم خواب کافی می‌تواند تأثیرات جدی بر سلامت شما داشته باشد. بیمارانی که در شیفت‌های شب کار می‌کنند، گاهی اوقات با این مشکل مواجه می‌شوند و به دلیل نداشتن هماهنگی با ساعت طبیعی بدنشان دچار مه مغزی می‌شوند.
اریکسون بر اهمیت خواب با کیفیت ۷ تا ۹ ساعت تأکید کرده و پیشنهاد می‌کند که یک برنامه منظم برای خواب داشته باشید و مطمئن شوید که محل خواب شما راحت و مناسب برای استراحت باشد.
روابط اجتماعی را تقویت کنید
متخصصان همواره بر اهمیت داشتن روابط اجتماعی سالم و دوری از انزوا تأکید دارند. نتایج یک پژوهش وسیع در سال ۲۰۲۳ که بیش از ۱۲ هزار نفر در آن شرکت کردند، نشان داد که تنهایی و انزوا می‌توانند خطر ابتلا به زوال عقل را تا ۴۰ درصد افزایش دهند.
آن‌ها توصیه می‌کنند که به روابط خانوادگی با کیفیت، دوستی‌ها و تعاملات منظم با افرادی که احساس کردن شما را به عنوان بخشی از یک کل بزرگتر تقویت می‌کنند، اهمیت دهید. این امر در تقویت سلامت مغز و بهبود سلامت جسمی در تمام سنین نقش قابل توجهی دارد.
استرس را مدیریت کنید
استرس برای مغز و سایر ارگان‌های بدن پیامدهای منفی دارد. فعالیت‌هایی مانند پیاده‌روی در طبیعت، خواب کافی و تمرین‌هایی نظیر تنفس عمیق و مدیتیشن، همگی در کاهش استرس مؤثر هستند. در برخی موارد، مشاوره با یک متخصص یا روانشناسی می‌تواند به طرز قابل توجهی به کاهش استرس کمک کند.