“`html
محل زخم و آسیبدیدگی روی پوست (اِسکار پوست) زمانی شکل میگیرد که پوست به طور عمیق برش میخورد یا به شیوهای دیگر آسیب میبیند. ظهور زخم میتواند ناشی از صدمات جزئی مانند خراش های سطحی یا صدمات جدیتری مانند سوختگی باشد.
فرایند ایجاد این مناطق زخم و آسیب در حقیقت روش درمانی است که بدن به کار میگیرد تا در صورت آسیب دیدن عمیقتر از لایه سطحی، به ترمیم زخم اقدام کند.
با وجود این که زخمها به طور کلی رایج هستند، برخی از آنها بیشتر به چشم میآیند و بسیاری از افراد تمایل دارند برای بهبود ظاهر پوست خود، این زخمها را از بین ببرند.
برخی از زخمها به مرور زمان کمرنگتر میشوند. اگرچه هیچ روشی برای حذف کامل جای زخم وجود ندارد، اما با بهرهگیری از برخی درمانهای پزشکی و خانگی میتوان به کاهش نمای آنها – بسته به نوع زخم – اقدام کرد.
انواع زخم و روشهای شکلگیری آنها
زخمها در انواع گوناگونی ظاهر میشوند. این زخمها معمولاً از خود بافت زخم و آسیب پوستی بوجود میآیند تا بخشهای آسیبدیده را پر کنند.
زخمها بر اثر عوامل مختلفی از جمله جراحت، عمل جراحی، عفونت یا التهاب بافت به وجود میآیند.
هرجا که پوست دچار آسیب شود، اثری از زخم باقی میماند. این زخمها میتوانند به صورت صاف، فرورفته، برجسته یا تغییر رنگ یافته و در هر فردی متفاوت باشند. بنابراین هیچ دو زخم مشابهی وجود ندارد.
با توجه به ابعاد و عمق زخم، نوع آسیب – مانند عمل جراحی، سوختگی یا آکنه – محل آسیبدیدگی و روش درمان، ظاهر جای زخم ممکن است به شکلهای مختلفی بروز پیدا کند.
عواملی که بر ظاهر زخم تأثیر گذارند:
زخمهای کلوئیدی
زخم کلوئیدی یک نوع زخم برآمده است که بر روی پوست ایجاد میشود و بر خلاف سایر زخمها، بزرگتر از زخم اولیه است که آن را ایجاد کرده است.
بروز کلوئید ممکن است ماهها یا حتی سالها به طول انجامد و در حین رشد ممکن است دردناک یا خارشدار باشد.
برخی از افراد به طور ژنتیکی مستعد ابتلا به کلوئید هستند و این نوع زخم اغلب پس از بروز آکنه یا آبله مرغان، سوراخ کردن بدن، زخمهایی ناشی از بریدگی، جراحی، خراش یا بیماریهای پوستی و حتی خالکوبی پدید میآید.
علاوه بر این، تحقیقات نشان میدهد که عوامل ژنتیکی در شکلگیری کلوئید مؤثرند؛ به طوری که بین ۳۳ تا ۵۰ درصد از افرادی که مستعد کلوئید هستند دارای یکی از بستگان نزدیک با چنین استعدادیمیباشند.
زخمهای هیپرتروفیک
زخمهای هیپرتروفیک به نوعی زخم برجسته اشاره دارد. این زخمها به صورت بافت سفت و برجسته بر روی پوست ایجاد میشوند و ممکن است برای چندین ماه یا سال طول بکشد تا صاف شوند.
این نوع زخم میتواند در هر ناحیهای از بدن دیده شود، اما به طور معمول در قسمتهایی مانند بالای کمر، قفسه سینه یا شانهها مشاهده میشود.
زخمهای آتروفیک
این زخمها به زیر سطح پوست ایجاد میشوند و پوست را به حالت فرورفته و حفرهای درمیآورند. زخم های آتروفیک بیشتر در صورت بروز میکنند و عموماً ناشی از از بین رفتن آکنههای شدید و عوارض آبله مرغان هستند. این زخمها بیشتر با افزایش سن و شل شدن پوست قابل مشاهدهاند.
زخمهای انقباضی
زخم انقباضی یا اِسکار انقباضی زمانی ایجاد میشود که ناحیه وسیعی از پوست آسیب میبیند یا از بین میرود، مشابه زخمهای ناشی از سوختگی شدید.
در این نوع زخم، لبههای پوست به سمت یکدیگر کشیده میشوند و سبب سفت شدن بافت در ناحیه آسیبدیده میگردد که گاهی اوقات میتواند حرکت ناحیه صدمه دیده را دشوار کند.
به عنوان مثال، زخم انقباضی در ناحیهای از بدن مانند زانو میتواند خم شدن یا صاف کردن زانو را مشکل یا حتی غیرممکن سازد.
زخمهای با خط ظریف
زخمهای با خط ظریف پدیدهای طبیعی هستند که پس از برش پوست یا بریدگیهای جزیی ایجاد میشوند، مانند زخمهای جراحی یا زخمهای حاصل از بریدگی با چاقو.
این زخمهای ریز معمولاً به صورت خطوط قرمز و برجسته ظاهر میشوند و به مرور زمان مسطح و محو میگردند، اگرچه هرگز به طور کامل ناپدید نمیشوند.
زخمهای گسترشیافته
زخمهای گسترشیافته زمانی به وجود میآیند که زخمهای کوچک مانند زخمهای پس از جراحی گسترش یابند. این زخمها معمولاً صاف، بیرنگ و بدون درد هستند و بیشتر بعد از جراحی بر روی زانو یا شانه مشاهده میشوند. این نوع زخمها که شبیه ترکهای پوستی هستند، ممکن است پس از بارداری و یا کاهش وزن نیز نمایان شوند.
روشهایی برای کاهش اثرات جای زخمها
به گزاش روزنامه ایندیپندنت، رغم اینکه زخمها معمولاً با گذشت زمان کاهش مییابند، اما به طور کامل ناپدید نمیشوند. برخی از درمانهای پزشکی میتوانند به از بین بردن اثر زخمها کمک کنند. عواملی همچون سن، سابقه پزشکی، شرایط عمومی سلامت، و همچنین نوع، محل و شدت زخم در درمانهای پزشکی نیز تأثیر مستقیم دارند.
چندین روش پزشکی برای کاهش اثر زخمها عبارتند از:
ژل یا ورق سیلیکونی
سیلیکون با کاهش تورم، قرمزی، اندازه و سختی جای زخم، ظاهر آن را به طرز قابل توجهی بهبود میبخشد. علاوه بر این، استفاده از سیلیکون میتواند از بروز زخمهای برجسته جلوگیری کند.
ورقهای نازک و چسبنده سیلیکونی به طور معمول برای چند روز و گاهی ماهها بر روی جای زخم باقی میمانند.
استروئیدها
استروئیدها گزینهای کارآمد برای درمان زخمهای کلوئیدی محسوب میشوند. با تزریق استروئیدهای به بافت زخم، امکان کاهش اندازه و سختی آن، فراهم میشود. همچنین این روش ممکن است علائم آزاردهندهی زخم مانند خارش و سوزش را نیز کاهش دهد.
لیزر درمانی
لیزر درمانی روشی دیگر به منظور بهبود انواع زخمها از جمله زخمهای برجسته یا فرورفته که ناشی از آکنه و کلوئیدهاست، به شمار میآید. این نوع درمان میتواند بهبود در ظاهر زخم و همچنین کاهش درد و خارش یا محدودیت حرکتی ناشی از زخم را به همراه داشته باشد. این روش درمانی پیچیده است و نیاز به اجتناب از نور خورشید دارد.
تزریق فیلرهای پوستی
تزریق فیلرها روشی دیگر برای ترمیم زخمهاست. در این روش، با تزریق مواد حجیمکننده به خطوط ریز زخم، ظاهری پرتر و سالمتر در پوست ایجاد میشود.
لایهبرداری شیمیایی
این نوع درمان ممکن است برای زخمهای سطحی و نه عمیق مؤثر باشد و از طریق برداشتن لایه بیرونی پوست انجام میگیرد. پوست جدید ایجاد شده، به پوست ظاهری صافتر میدهد.
روشهای دارویی دیگر شامل استفاده از کرمهای موضعی است که به طور مستقیم بر روی زخمهای مالیده میشوند و بسته به دفعات و مدت مصرف انواع متفاوتی دارند. در چنین مواردی، مشورت با متخصص مراقبتهای بهداشتی و پزشک ضروری است.
برخی از افراد همچنین از درمانهای خانگی برای کاهش اثرات ناگوار زخمها استفاده میکنند.
آلوئهورا
آلوئهورا به عنوان یک گیاه دارویی شناخته میشود که در بهبود انواع زخمها از جمله سوختگی و زخمهای جراحی مؤثر است. معمولاً به صورت ژل یا پماد استفاده میشود.
عسل
عسل به عنوان یک داروی سنتی برای التیام زخمها در طول قرنها کاربرد داشته؛ زیرا pH پایین آن، محیط مناسبی برای فرآیندهای ترمیم پوست از جمله تولید کلاژن فراهم میکند.
سرکه سیب و روغن نارگیل نیز از دیگر موادی هستند که خواص ضدمیکروبی دارند، اما شواهد علمی واضحی برای تأثیر آنها بر روی زخمها وجود ندارد.
اگرچه داروهای پزشکی معمولاً بهترین گزینه برای بهبود ظاهر زخمها به شمار میروند، اگر به دنبال گزینههای طبیعی هستید، بهتر است با یک متخصص مراقبتهای بهداشتی مشورت کنید.
“`
