محققان دانشگاه واشنگتن در حال بررسی یک نوع اسکن به وسیله ی ام آرآی هستند که می تواند به ما در فهم چگونگی پاکسازی مغز در زمان خواب و درک عمیق تر «سیستم گلیمفاتیک» کمک کند.
اهمیت سیستم گلیمفاتیک به عنوان تصفیه خانه مغز در این است که در دو دهه گذشته مشخص شده که انباشت برخی پروتئین های سمی در مغز می تواند منجر به بروز بیماری های عصبی جدی شود. از جمله این بیماری های معرف عبارتند از آلزایمر و پارکینسون. به عنوان نمونه، پروتئینی به نام «آمیلویید» (از نوع بتا) به طور طبیعی در مغز تولید می شود و اگر این پروتئین از طریق سیستم «گلیمفاتیک» پاک نشود، در مغز انباشته شده و می تواند منجر به بروز بیماری آلزایمر گردد.
هنگامی که می خوابید، مغز شما در حالت استراحت قرار می گیرد و این امکان را فراهم می آورد تا مایع مغزی نخاعی اضافی از آن خارج شده و مواد زائد سلولی که در طول روز جمع شده اند، دفع گردند. در صورتی که خواب کافی نداشته باشید، فقط با مشکل در کارایی ذهنی مواجه نخواهید شد، بلکه خطر ابتلا به افسردگی، سردرد و احتمالاً زوال عقل نیز به مراتب بالاتر خواهد بود.
بر اساس این تحقیقات، پژوهشگران در حال بررسی این موضوع هستند که آیا می توان با استفاده از یک «هدبند الکترونیکی» که به تحریک مغز می پردازد، روند گلیمفاتیک را بهبود بخشید یا خیر. هدف از این تحقیق بررسی این است که آیا می توان بدون خواب کافی، به پاکسازی مغز پرداخت و بخشی از فواید آن را در زمان بیداری کسب کرد.
دکتر جفری ایلیف «Jeffrey Iliff»، نورولوژیست دانشگاه واشنگتن، اعلام کرده است که تأمین هزینه این پژوهش ها بر عهده وزارت دفاع ایالات متحده است، چون بسیاری از نظامیان با مشکلات خواب دست و پنجه نرم می کنند.
وی همچنین خاطرنشان کرد: این مشکل در خلبانانی که در مأموریت های طولانی پرواز می کنند و یا افرادی که به مدت طولانی با خواب تنها چهار ساعت در شب درگیر هستند، به وضوح دیده می شود.
دکتر ایلیف تصریح کرد: هدف ما کاهش نیاز به خواب در زندگی نیست. خواب برای ما ضروری است؛ نه تنها به منظور پاکسازی مغز، بلکه برای کمک به تثبیت خاطرات در مغز نیز حیاتی است.
وی افزود: اگر شما امکان اینکه به رختخواب بروید را دارید، انجام این اقدام ها را هر شب رعایت کنید: مصرف کافئین را محدود کنید و اگر دچار بی خوابی هستید، از درمان های گفتاری بهره ببرید؛ با این حال، برخی افراد ممکن است نتوانند خواب مناسبی داشته باشند.
دکتر ایلیف همچنین به این نکته پرداخت که افرادی که به شیفت های کاری مشغول هستند، نمی توانند خواب منظم داشته باشند. افرادی که دچار آسیب مغزی، سکته مغزی، تحت درمان سرطان هستند، به سنین بالایی رسیده اند و همچنین افرادی که از بیماری های مزمن رنج می برند، گروه هایی هستند که ممکن است نتوانیم کمک مؤثری به آنها ارائه دهیم.