دکتر «حسن صفی خانی»، متخصص حرکات اصلاحی و آسیبهای ورزشی، در مصاحبهای که با برنامه «ورزش همگانی» در شبکه رادیویی سلامت داشت، آرتروز زانو را به عنوان یکی از شایعترین انواع آرتروز معرفی کرد. وی توضیح داد که آرتروز زانو به تخریب و فرسایش مزمن غضروف مفصل اطراف زانو اشاره دارد، و بیشتر افراد بالای ۴۵ سال و همچنین بانوان به این بیماری مبتلا میشوند، هرچندکه در برخی موارد، افرادی با سنین پایینتر و آقایان هم به این مشکل دچار میگردند.
وی خاطرنشان کرد که غضروف مفصل در ناحیه زانو که بر روی استخوانها قرار دارد، مانند پشت کشکک زانو و پایین استخوان ران، به تدریج دچار تخریب میشود. این فرایند منجر به بروز درد، محدودیت در حرکات و کاهش دامنه حرکتی میشود.
این استاد دانشگاه به دلایل ایجاد آرتروز زانو نیز اشاره کرد و بیان داشت: عوامل مؤثر در بروز آرتروز زانو شامل مشکلات زانو نظیر پارگی مینسک، آسیب مینسک، شکستگی استخوان، زانوی پرانتزی، وراثت، رشد غیرطبیعی لگن، بیتحرکی و کمتحرکی، استفاده بیش از حد از مفصل زانو، التهاب یا عفونت مزمن میباشد. در این راستا، تشخیص زودهنگام بر اساس آزمایشات میتواند در روند درمان مؤثر باشد.
وی تأکید کرد که تصویربرداری و عکسبرداری میتواند به شناسایی زودهنگام آرتروز زانو کمک کند و از تغییر شکل زانو جلوگیری نماید. البته او روشهای مختلفی چون تزریق ژن، تزریق اوزن، پیآرپی و داروهای گوناگون را برای درمان پیشنهاد میکند؛ اما درمان از طریق ورزش، گزینهای به صرفهتر و کاربردیتر محسوب میشود و به تأخیر در عود این بیماری کمک میکند، زیرا داروها، همچون مسکنها، تنها موقتی تسکین میدهند و ممکن است بیماری دوباره عود کند.
این کارشناس حرکات اصلاحی در ادامه به تمریناتی ساده برای افرادی که تورم زانو، خشکی مفصل دارند و پزشک برای آنان آرتروز تشخیص داده است، اشاره کرد و توضیح داد: تمرین اول: در مقابل پلهها ایستاده و پای چپ خود را بر روی یک پله قرار دهید، سپس پای راستتان را نیز بر روی همان پله بگذارید تا هر دو پا روی پله قرار گیرد و به صورت عمود بایستید. در این حالت، عضلات خود را محکم نگه دارید، سپس به آرامی پایین بیایید و مجدداً پای راست و بعد پای چپ را بر روی پله بگذارید. تکرار این حرکات به تقویت عضلات چهار سر ران و عضلات قدامی ساق پا کمک کرده و در نهایت منجر به کاهش درد میشود.
وی به تمرین دوم و سوم نیز اشاره کرد و توضیح داد: در تمرین دوم، باید جلوی یک صندلی صاف و بدون دسته ایستید و دستان خود را در کنار بدن به حالت آزاد قرار دهید. سپس بر روی صندلی نشسته و به آرامی بلند شوید به شکلی که زانوها رو به جلو باشند. این کار از خم شدن بیش از حد زانو جلوگیری میکند. در تمرین سوم: برای تقویت عضلات چهار سر زانو، فرد باید روی زمین نشسته و پاهایش را دراز کند. سپس سعی کند که پشت زانوهایش را با فشار پا به زمین نزدیک کند و این حالت را به مدت ۷ الی ۸ ثانیه حفظ کرده و بعد به حالت اولیه برگردد.
این کارشناس حرکات اصلاحی و آسیبهای ورزشی در خاتمه به برنامه ورزش همگانی یادآور شد که این تمرینات باید به گونهای انجام شوند که زانوها بیش از حد خم نشوند. همچنین قدرت عضلات چهار سر ران و عضلات جلوی ساق پا باید تقویت گردد تا بهبود زانو و کاهش درد حاصل شود.
