مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران در بیانی اشاره به تازه‌ترین گزارش منتشر شده در خصوص جمعیت در معرض آلاینده‌های ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون کرد و بیان داشت: کشور ایران با میانگین غلظت سالانه ۳۲.۵ میکروگرم بر مترمکعب در رده بیست و یکم در بین کشورهای جهان قرار دارد.
سید محمد میرزایی قمی در گفتگو با ایسنا، گفت: بر اساس تازه‌ترین گزارش ارائه شده از سوی شرکت IQAir (سال ۲۰۲۲)، داده‌های بیش از ۳۰ هزار ایستگاه سنجش آلودگی هوا در سرتاسر جهان گردآوری شده است. در این گزارش، جمعیت در معرض میانگین سالانه غلظت آلاینده ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون در ۱۳۱ کشور بر مبنای ۷۳۲۳ مکان رتبه‌بندی شده‌اند. تنها ۱۳ کشور که در این گزارش ذکر شده‌اند، موفق به دستیابی به غلظت کمتر از ۲.۵ میکرون برابر با استانداردهای سازمان بهداشت جهانی (معادل غلظت سالانه، ۵ میکروگرم بر مترمکعب) شده‌اند، و فقط ۱۰ درصد از جمعیت کشورهای دنیا و مناطق مختلف هوایی را تنفس می‌کنند که خطری برای سلامتی آن‌ها ندارد.
نقشه رنگ‌بندی میزان قرارگیری در معرض غلظت سالانه آلاینده PM۲.۵ در کشورهای جهان در سال ۲۰۲۲
وی در ادامه وضعیت کشور ایران و شهر تهران را در این ارزیابی مورد اشاره قرار داد و بیان کرد: ایران با میانگین غلظت سالانه ۳۲.۵ میکروگرم بر مترمکعب در مقام بیست و یکم در بین کشورهای جهان قرار دارد.
مدیرعامل شرکت کنترل کیفیت هوای تهران تصریح کرد: کشورهای چاد، عراق، پاکستان، بحرین، بنگلادش و بورکینافاسو به ترتیب در زمره آلوده‌ترین کشورها در این دسته‌بندی قرار دارند.
وی به بخش دیگری از این گزارش اشاره کرد که در آن رتبه‌بندی ۱۱۶ پایتخت جهان که از سیستم سنجش و پایش آلاینده‌های ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون برخوردار هستند، بر اساس میانگین غلظت سالانه و در مقایسه با استاندارد سازمان بهداشت جهانی (۵ میکروگرم بر مترمکعب) ارائه گردیده است. پایتخت‌های انجامنا در چاد، دهلی نو در هند و بغداد در عراق با میانگین غلظت سالانه بالای ۸۵ میکروگرم بر مترمکعب به عنوان آلوده‌ترین پایتخت‌های جهان شناسایی شده‌اند.
وی همچنین توضیح داد: با توجه به سخت‌گیری‌های فزاینده در سطوح رهنمونی کیفیت هوا توسط سازمان جهانی بهداشت، غلظت سالانه مجاز ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون به ۵ میکروگرم بر مترمکعب در سال ۲۰۲۱، تنها هشت پایتخت جهان موفق به قرارگیری در این محدوده مجاز شده‌اند.
لیست ۲۵ پایتخت آلوده جهان از دیدگاه آلاینده PM۲.۵
میرزایی قمی در انتها ابراز امیدواری کرد که آلودگی هوا با هم‌افزایی نهادها در اجرای قوانین مربوط به هوای پاک و اقدامات شهرداری تهران در توسعه حمل و نقل عمومی و ارائه خودروها و موتورسیکلت‌های برقی کاهش یابد و ایران، به ویژه تهران، جایگاهی به مراتب بهتر از نظر جمعیت در معرض آلاینده‌های ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون پیدا کند.
ذرات معلق کوچک‌تر از ۲.۵ میکرون در واقع یک سی‌ام قطر موی انسان به شمار می‌روند و همچنین به عنوان ذرات ریز (fine) شناخته می‌شوند. ترکیب شیمیایی این ذرات بسته به مکان، زمان و شرایط آب و هوایی متفاوت است و منابع انتشار آن‌ها شامل انواع فعالیت‌های احتراق (مانند وسایل نقلیه موتوری، نیروگاه‌ها، سوزاندن چوب و غیره) و فرایندهای صنعتی خاصی می‌باشد. این ذرات هم به طور مستقیم از منابع مختلف ساطع می‌شوند و هم به صورت آلاینده‌های ثانویه در جو شکل می‌گیرند.
به طور کلی، منابع اصلی انتشار ذرات معلق شامل احتراق سوخت‌های مختلف نظیر سوزاندن زغال‌سنگ و چوب، خودروهای دیزلی بدون فیلتر دوده، فرایندهای صنعتی و کشاورزی و همچنین انتشارات خودروها می‌باشد. علی‌رغم اینکه ذرات معلق به طور عمده در ماه‌های سرد سال کیفیت هوا را تحت تأثیر قرار می‌دهند، مطالعات علمی متعددی در خصوص اثرات منفی این ذرات بر سلامت انسان وجود دارد. این اثرات شامل مرگ زودرس در مبتلایان به بیماری‌های قلبی و ریوی، بروز حملات قلبی غیرکشنده، آریتمی‌های قلبی، ابتلا به سرطان ریه، تشدید آسم، کاهش عملکرد ریه و افزایش مشکلات تنفسی است.