به نقل از خبرگزاری مهر، پیمان صالحی یکی از مقامات وزارت علوم اعلام کرد: «پایگاه معتبر Updated science-wide author databases of standardized citation indicators که آخرین نسخههای بهروز شدهای از رتبهبندی محققان را با اتکا به شاخصهای استاندارد ارائه میدهد، در تاریخ ۱۹ سپتامبر ۲۰۲۵ (نسخه هشتم) از پیشرفت کمسابقه ایران در هر دو شاخص عملکرد سالانه و طول دوره خدمت علمی خبر میدهد.
رشد در شاخص عملکرد سالانه
صالحی در توضیح جزئیات این گزارش افزود: طبق این دادهها، تعداد پژوهشگران ایرانی دارای استناد معتبر در شاخص عملکرد سالانه از ۲۳۲۶ نفر در سال ۱۴۰۳ به ۲۵۳۳ نفر در سال ۱۴۰۴ افزایش یافته است. این رقم نشاندهنده رشد ۲۰۷ نفری نسبت به سال گذشته است و به وضوح ارتقای کیفیت و تأثیرگذاری تولیدات علمی کشور در سال میلادی ۲۰۲۴ را نمایان میسازد.
رشد در شاخص دوران خدمت علمی
وی همچنین بیان کرد: تعداد پژوهشگران ایرانی پراستناد در شاخص دوره خدمت علمی (Career-long) نیز با رشد چشمگیری از ۱۰۱۸ نفر در سال ۱۴۰۳ به ۱۲۰۱ نفر در سال ۱۴۰۴ رسیده است. تحلیل روند پنجساله نشان میدهد که ایران از ۴۳۳ نفر در سال ۱۳۹۹ به این دستاورد قابل توجه دست یافته و در این بازه زمانی نزدیک به سه برابر رشد را تجربه کرده است.
توضیح شاخصها
معاون پژوهشی وزارت علوم در توضیح شاخصهای بهکاررفته در این رتبهبندی گفت: شاخص طول دوره فعالیت (Career-long) به عملکرد علمی یک پژوهشگر در مدت زمان حرفهایاش اشاره دارد و مجموع استنادات دریافتی از مقالات او را تا پایان سال ۲۰۲۴ شامل میشود. این شاخص شامل ارزیابیهایی از جمله تعداد استنادها، شاخص h و سهم پژوهشگر در مقالات مشترک است.
شاخص یکساله (Single-year) تمرکز خود را بر روی استنادات دریافتی مقالات طی یک سال میلادی خاص قرار میدهد. در گزارش اخیر، استنادات ثبتشده در سال ۲۰۲۴ مبنای رتبهبندی قرار گرفته که نشاندهنده تأثیر علمی بهروز و توانمندی پژوهشگر در تولید دانش نوین است.
جزئیات پایگاه داده
صالحی یادآور شد: این پایگاه داده با استفاده از اطلاعات اسکورپوس (Scopus) و شاخصهای علمسنجی استاندارد، دادههایی دقیق شامل تعداد استنادها، شاخص h، شاخص ترکیبی (c-score) و استنادات در موقعیتهای مختلف نویسندگی ارائه میدهد.
اهمیت دستاورد علمی ایران
وی تأکید کرد: این پیشرفتها با وجود محدودیتهای مالی، تحریمهای علمی و چالشهای زیرساختی بهدست آمده و نشاندهنده تثبیت ظرفیت علمی کشور در سطح بینالمللی است. برای استمرار این روند، نیاز به سرمایهگذاری مستمر در پژوهشهای بنیادین، حمایت از نخبگان و بهروزرسانی منظم پروفایلهای علمی پژوهشگران احساس میشود.
صالحی در پایان تصریح کرد: این موفقیت، موقعیت علمی ایران را در نقشه جهانی علم و فناوری تقویت کرده و نویدبخش افزایش تأثیرگذاری پژوهشگران ایرانی و حرکت به سوی مرجعیت علمی در سالهای آینده است.
