مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس و اوراق بهادار خبر داد: تا پایان سال ۱۴۰۲، حدود ۵۰۰ هزار میلیارد تومان مجوز برای افزایش سرمایه توسط سازمان بورس صادر شده که نسبت به سال ۱۴۰۱ رشد ۷۰ درصدی را نشان می‌دهد.
، وحید روشن‌قلب در جلسه‌ای که به بررسی اقدامات مدیریت نظارت بر بازار اولیه اختصاص داشت، به الزامات جدید اشاره کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین اقدامات در این زمینه که از ابتدای سال ۱۴۰۲ به اجرا درآمد، الزام شرکت‌ها به ارسال الکترونیکی حق تقدم‌ها است، که این مسئله یکی از درخواست‌های اصلی سهامداران و شرکت‌ها از سال‌های قبل بوده و هدف آن ساده‌سازی فرآیند استفاده از حق تقدم در خرید سهام است.
وی تصریح کرد: از آغاز سال گذشته، تمامی شرکت‌ها موظف شدند تا فرآیند افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی و مطالبات خود را از طریق درگاه ذینفعان بازار سرمایه این شرکت سپرده‌گذاری مرکزی انجام دهند.
روشن‌قلب همچنین بر لزوم افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی تأکید کرد و افزود: دیجیتالی شدن فرآیند این اقدام، روندها را تسهیل کرده و موانع پیش‌روی شرکت‌ها را از میان برداشته است.
وی درباره افزایش قابل توجه مبلغ افزایش سرمایه شرکت‌ها در سال ۱۴۰۲ نسبت به سال‌های گذشته تأکید کرد و خاطرنشان کرد: طبق پیشنهاد سازمان بورس و اوراق بهادار در دو سال اخیر، در قانون بودجه ۱۴۰۲ برای افزایش سرمایه از محل سود انباشته، معافیت مالیاتی پیش‌بینی شده که این امر منجر به افزایش ذاتی انجام این گونه افزایش سرمایه‌ها توسط شرکت‌های ثبت شده در بورس و فرابورس گردیده است.
رقم نهایی افزایش سرمایه در سال ۱۴۰۲
مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس و اوراق بهادار به میزان افزایش سرمایه‌ها در سال ۱۴۰۲ اشاره کرد و گفت: تا پایان سال ۱۴۰۲، تقریباً ۵۰۰ هزار میلیارد تومان (۴۹۹.۴۴۰ میلیارد تومان) مجوز برای انجام افزایش سرمایه از سوی سازمان صادر گردید، که این رقم نشان‌دهنده افزایش ۷۰ درصدی نسبت به سال گذشته است و از حیث تعداد مجوزها، رشد ۲۷ درصدی را نیز به همراه داشت.
به گفته وی، از ۲۷۴ هزار میلیارد تومان این مبلغ مربوط به افزایش سرمایه از محل سود انباشته و ذخیره‌ها و ۱۱۰ هزار میلیارد تومان نیز مربوط به آورده نقدی و مطالبات بوده است.
روشن‌قلب در مصاحبه‌ای به سنا گفت: در سال گذشته به لحاظ تعداد (۳۳۳ مجوز) و مبلغ افزایش سرمایه (۴۹۹ هزار میلیارد تومان) در بین شرکت‌های ثبت شده در نزد سازمان، رکورد جدیدی ثبت شده است.
برنامه‌های پیش رو برای سال ۱۴۰۳
روشن‌قلب به برنامه‌های مدیریت نظارت برای سال ۱۴۰۳ اشاره کرد و افزود: هدف اصلی این مدیریت در سال آینده، کاهش زمان لازم برای فرآیند افزایش سرمایه است. محقق شدن این هدف در افزایش سرمایه از محل سود انباشته مورد توجه قرار گرفته، و در زمینه افزایش سرمایه از محل آورده نقدی و مطالبات، بخشی از برنامه‌هایی که به تغییرات الکترونیکی مربوط می‌شد در سال ۱۴۰۲ عملیاتی شد. اکنون با فراهم آمدن پیش‌نیازهای کوتاه شدن فرآیند، پیشنهادات اصلاحی به مجلس ارائه شده و در مراحل پایانی بررسی قرار دارد.
وی همچنین خاطرنشان کرد: طرح تأمین مالی تولید به تصویب مجلس رسیده و در صورت تصویب نهایی، به نظر می‌رسد فرآیند افزایش سرمایه از طریق آورده نقدی و مطالبات حدود دو ماه نسبت به سال‌های گذشته کوتاه‌تر خواهد شد، و این امکان برای شرکت‌ها فراهم می‌آید که در زمان کمتری اقدام به تأمین مالی از محل افزایش سرمایه نقدی و مطالبات کنند.
مقایسه تامین مالی از بازار سرمایه با بازار پول
مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس و اوراق بهادار تأمین مالی از طریق بازار سرمایه را با بازار پول مقایسه کرد و گفت: شرکت‌ها می‌توانند با دو روش تأمین مالی را از طریق بازار سرمایه انجام دهند.
وی ادامه داد: در ابتدا، شرکت‌ها می‌توانند با کمک ابزارهای سرمایه‌ای همچون تأسیس شرکت‌های سهامی عام، افزایش سرمایه و عرضه اولیه سهام به تأمین مالی بپردازند.
روشن‌قلب همچنین تأمین مالی از طریق بازار بدهی را به عنوان روش دیگری در تأمین مالی در بازار سرمایه معرفی کرد و عنوان کرد: تفاوت این ابزارها با ابزارهای بدهی بازار پول در این است که ابزارهای تأمین مالی بدهی در بازار سرمایه معمولاً بلندمدت‌تر هستند، چون سررسید اوراق منتشر شده توسط شرکت‌ها در بورس بین سه تا پنج سال می‌باشد.
مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس و اوراق بهادار به افزایش سهم بازار سرمایه در تأمین مالی بنگاه‌ها اشاره کرده و افزود: این شرکت‌ها در زمان‌های مشخص اقساط را پرداخت می‌کنند و اصل پول را در تاریخ سررسید برمی‌گردانند.
وی به رقم انتشار اوراق بدهی در دو سال گذشته اشاره کرد و به سنا گفت: مجموع انتشار اوراق بدهی در سال ۱۴۰۱ با سه برابر شدن نسبت به سال ۱۴۰۰ به ۷۳ هزار میلیارد تومان برای ۶۸ شرکت رسید.
طبق گفته روشن‌قلب، رقم انتشار اوراق در سال ۱۴۰۲ در مقایسه با سال ۱۴۰۱ کاهش ارزش یافته و به ۶۰ هزار میلیارد تومان رسید، در حالی که تعداد شرکت‌های تأمین مالی شده از این طریق ۴۱ درصد افزایش پیدا کرده و به ۹۶ شرکت رسیده است.
راه‌اندازی سامانه‌ای برای ارسال الکترونیک درخواست انتشار اوراق بدهی
مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس و اوراق بهادار همچنین به راه‌اندازی یک سامانه الکترونیکی برای ارسال درخواست انتشار اوراق بدهی تأکید کرد و اظهار داشت: در گذشته، شرکت‌ها موظف بودند مدارک خود را به شکل فیزیکی ارسال کنند، اما با تأسیس این سامانه، شرکت‌هایی که قصد دارند اوراق اجاره و مرابحه دیگری را منتشر کنند، می‌بایست اطلاعات خود را از طریق این سامانه ارسال نمایند.
وی بر این باور است که راه‌اندازی این سامانه، به تسهیل و تسریع فرآیند انتشار اوراق یاری خواهد رساند.
بازنگری دستورالعمل انتشار اوراق بدهی
روشن‌قلب گفت: در کنار اقدامات برای سال پیش رو، در نظر داریم که دستورالعمل انتشار اوراق بدهی را به شکل کامل بازنگری کنیم تا ضمن ساده‌سازی، تمامی دستورالعمل‌ها یکپارچه شوند و افراد علاقمند به انتشار این اوراق به راحتی فرآیند را طی کنند.
مدیر نظارت بر بازار اولیه سازمان بورس و اوراق بهادار در پاسخ به پرسشی در مورد تأثیر سازمان بورس بر تأمین مالی واحدهای تولیدی و افزایش تولید در بنگاه‌ها گفت: تأمین مالی شرکت‌ها به عنوان یک کارکرد اساسی بازار سرمایه به شمار می‌آید که این فرآیند به طور همزمان در بازار اولیه و ثانویه تحقق می‌پذیرد.
وی اظهار داشت: شرکت‌ها می‌توانند با استفاده از ابزارهای طراحی شده در بازار سرمایه به تأمین مالی طرح‌ها، پروژه‌ها و فرآیندهای تولیدی خود بپردازند.
روشن‌قلب گفت: در این راستا، دستورالعمل نحوه صدور مجوز عرضه عمومی شرکت پروژه (سهامی عام) وجود دارد تا پروژه‌های ناتمام بتوانند با عرضه بخشی از سهام خود در بازار سرمایه، تأمین مالی کنند. در سال ۱۴۰۲، شرکت سوخت سبز زاگرس به عنوان نخستین شرکتی که از طریق این دستورالعمل به تأمین مالی از راه بازار سرمایه پرداخته است، شناخته شد.
وی همچنین به اهمیت اداره تمرکز اطلاعات نهادهای عمومی در راستای افشای اطلاعات شرکت‌های مشمول اصل ۴۴ قانون اساسی اشاره کرد و گفت: در سال ۱۴۰۲ تلاش کردیم با پیگیری‌های حقوقی، صورت‌های مالی شرکت‌های بیشتری از شرکت‌های مشمول اصل ۴۴ را در سامانه کدال منتشر کنیم تا بدین ترتیب شفافیت بیشتری برای این شرکت‌ها به وجود آید و عموم مردم اطلاعات کافی از آنها کسب نمایند. در این سال، شرکت‌های جدیدی از جمله شهرداری‌ها و نهادهای خیریه نیز برای انتشار صورت‌های مالی در سامانه کدال اقدام کردند، و به نظر می‌رسد این روند در سال ۱۴۰۳ با شتاب بیشتری ادامه یابد.
روشن‌قلب همچنین با اشاره به تشکیل چند پرونده حقوقی برای شرکت‌هایی که بدون کسب مجوز سازمان بورس و اوراق بهادار اقدام به عرضه عمومی اوراق بهادار کرده بودند، از سرمایه‌گذاران خواست تا از خرید اوراق بهادار عرضه شده در خارج از بازار سرمایه پرهیز کنند.