پزشکان طب سنتی چینی از قرن‌ها پیش برای تشخیص بیماری‌ها به فرایندهای حس بویایی، شنوایی، لمس و معاینه زبان متکی بوده‌اند. تحقیقات جدید نشان می‌دهد که رنگ و بافت زبان نیز می‌تواند ابزار مفیدی برای ارزیابی وضعیت سلامت افراد باشد.
طبق گزارشی از وری‌ول هلت، بررسی تصاویر زبان در شناسایی برخی بیماری‌ها همچون دیابت و کم‌خونی می‌تواند تا ۹۵ درصد دقت داشته باشد.
دکتر علی الناجی، دانشیار دانشگاه استرالیای جنوبی و یکی از محققان این مطالعه، به وری‌ول هلت توضیح داد: «تحقیقات قبلی نشان داده‌اند که تغییرات رنگ زبان می‌توانند به شناسایی پیشرفت بیماری کووید-۱۹ یا غربالگری سرطان یاری رسانند.»
محققان این بررسی جدید با استفاده از تکنیک تصویربرداری در لحظه، بیش از صد تصویر زبان را مورد تجزیه و تحلیل قرار دادند.
الناجی اشاره کرد که این روش که هزینه پایینی دارد، می‌تواند به تشخیص زودهنگام بیماری‌ها کمک کند و فضای پزشکی از راه دور را تسهیل کند.
وی افزود: «بیماران می‌توانند تصاویر زبان خود را در خانه ثبت کرده و برای ارزیابی به متخصصان حوزه درمان و مراقبت‌های بهداشتی، به ویژه در مناطق غیرمحور یا کم‌برخوردار، ارسال کنند تا به سادگی در دسترس قرار گیرند.»
زبان شما چه خبرهایی از وضعیت سلامتیتان می‌دهد؟
گرانت چو، پزشک در مرکز یوسی‌ال، اظهار داشت: «معاینات زبان به‌طور فیزیکی هم در طب مدرن و هم در طب سنتی چینی انجام می‌شود، اما تفسیر نتایج متفاوت است.»
وی افزود: «از دیدگاه پزشکی مدرن، ویژگی‌های مختلف زبان به مصارف دارویی، نقص‌های ایمنی، کمبودهای تغذیه‌ای، بیماری‌های زمینه‌ای یا حتی عدم ارتباط با هیچ یک از این موارد مرتبط می‌شود.»
به عنوان نمونه، در صورت کمبود ویتامین ب ۱۲، زبان فرد ممکن است دچار ورم یا التهاب شود. همچنین، لکه‌های سفید یا قرمز ناشی از عفونت قارچی به نام برفک دهان می‌توانند بر روی زبان ظاهر شوند.
چو توضیح داد: «روش تشخیصی طب سنتی چینی که به ارزیابی عوامل رنگ، شکل، رطوبت و ضخامت زبان می‌پردازد، حدود ۱۵ تا ۲۰ ثانیه به طول می‌انجامد و پزشکان همچنین تاریخچه پزشکی بیمار و دیگر یافته‌های معاینه را در نظر می‌گیرند.»
از منظر او، بر اساس تغییرات رنگی در نواحی مختلف زبان، می‌توان پیامدهای مختلفی را در زمینه سلامت افراد مشاهده کرد.
آیا معاینه زبان می‌تواند به غربالگری سرطان یاری رساند؟
همان‌طور که اشاره شد، زبان اطلاعاتی ارزشمند درباره وضعیت سلامت فرد ارائه می‌دهد. اما خود سلامت زبان نیز اهمیت دارد، چرا که نرخ ابتلا به سرطان زبان در حال افزایش است.
کوین کنتررا، جراح سر و گردن در پنسیلوانیا آمریکا به وری‌ول‌هلت خاطرنشان کرد: «وقتی تغییراتی در زبان به وجود می‌آید، باید به آن‌ها بسیار توجه کرد.»
وی تأکید کرد: «رنگ جزء اساسی از آزمایش زبان محسوب می‌شود. ضایعات پیش‌سرطانی معمولاً به رنگ سفید مشاهده می‌شوند، در حالی که زبان قرمز، عروقی یا خونی می‌تواند نشان‌دهنده سرطان باشد.»
عوامل مانند سیگار، الکل و ویروس پاپیلومای انسانی (HPV) نیز خطر ابتلا به سرطان زبان را افزایش می‌دهند، و شواهدی وجود دارد که نشان می‌دهد رژیم غذایی فاقد میوه و سبزیجات نیز به عنوان یک عامل خطر عمل می‌کند.