روایت سفیر ایران از دیدار رهبر شهید با وزیر دفاع عربستان؛ «سال‌ها پیش، عموی شما ملک عبدالله همین‌جا نشسته بود» و من به او گفتم….

صحبت درباره آیت‌الله سیدعلی خامنه‌ای، رضوان‌الله تعالی علیه، موضوعی پیچیده و چندوجهی است. درگذشت ایشان خلأ بزرگی بر جای می‌گذارد. همان‌طور که پیامبر اکرم (ص) فرمودند: «هرگاه عالمی از دنیا برود، خلائی پرنشدنی به جا می‌ماند که چیزی یارای پر کردن آن را ندارد.»

رهبر انقلاب محدود به ایران نبود؛ او در سراسر جهان پیروان و تحسین‌کنندگانی داشت و نفوذ او بسیار فراتر از مرزهای ایران بود. بسیاری او را مرجع دینی خود می‌دانستند و این ارتباط نزدیک، او را به جهان خارج پیوند می‌داد.

حلقه ارتباطی دیگری که جایگاه رهبر را به جهان خارج متصل می‌کرد، بیان مفهوم خوداتکایی در مواجهه با قدرت‌های سلطه‌گر بود. این گفتمان نه‌تنها چارچوب سیاست ایران را در قبال جهان خشن تعریف می‌کرد، بلکه اصولی را برای مبارزان آزادی‌خواه و مطمئن در خارج از ایران نیز ترسیم کرد و گفتمان دیگری را با عنوان مقاومت در برابر روایت غالب نظام سلطه پدید آورد.

این مقاومت، در شکل «سخت» خود علیه رژیم صهیونیستی و ایالات متحده در لبنان، فلسطین، ایران و دیگر نقاط، قابل توجه بود؛ در حالی که در شکل «نرم» خود، برای همه زمان‌ها و مکان‌ها مناسب بود و قابلیت تطبیق فراگیر داشت.

از این منظر، مفاهیم استقلال، خوداتکایی و خودکفایی در زندگی و سخنان معظم‌له آشکار بود. ایشان استقلال را سنگ‌بنای عزت ملت‌ها می‌دانست و کشورها را قادر می‌ساخت تا مسیر خود را بدون انقیاد یا دیکته قدرت‌های سلطه‌گر ترسیم کنند. استقلال ملی، مظهر عزت بود و راه را برای مقابله با بحران‌ها هموار می‌کرد.

ایشان، در عین جهان‌نگری، برای عزت و شکوه ایران، چشم‌اندازی در جهان قائل بود و آن را به نیرویی در قلب منطقه تبدیل می‌کرد. او ایران را هم مهد و زادگاه یک تمدن باستانی و هم ستون جهان اسلام می‌دانست. نگاه او در تطبیق استقلال با گشودگی به جهان خارج، خودکفایی و روابط خارجی، درون‌زایی و برون‌نگری، شاید نوعی از جمع اضداد بود ولی در کلام وی مشهود بود.

نکته آخر در این پیام کوتاه، مخالفت شدید ایشان با رژیم صهیونیستی، حمایت از فلسطین و تأکید بر سیاست حسن همجواری بود. در همین راستا، وزیر دفاع عربستان که سال قبل به ایران سفر کرده بود، فرصتی برای دیدار با رهبر معظم انقلاب پیدا کرد.

امام خامنه‌ای، پس از اظهارات وزیر دفاع عربستان درباره گسترش روابط، خطاب به او گفتند: «سال‌ها پیش، عموی شما، ملک عبدالله، در همین جایی که شما اکنون نشسته‌اید، نشسته بود. من به او گفتم که ما معتقدیم تقویت روابط با پادشاهی عربستان سعودی به نفع ماست و اگر شما هم به این موضوع معتقدید، روابط می‌تواند بیش از پیش تقویت شود.»

315