کاخ سفید شاهد یک روز پرتلاطم بود، جایی که سران دو کشور آمریکا و اوکراین در جلوی دوربین های تلویزیونی به بحث و جدل پرداختند.
نشست روز جمعه بین «دونالد ترامپ»، رئیس جمهور آمریکا و «ولودیمیر زلنسکی» رئیس جمهور اوکراین در کاخ سفید به یک جروبحث شدید تبدیل شد و «جی دی ونس» معاون ترامپ نیز به دفاع از او پرداخت.
زلنسکی به واشنگتن آمده بود تا قراردادی را امضا کند که به آمریکا اجازه می دهد از معادن اوکراین عناصر کمیاب استخراج کند. ترامپ عنوان کرده بود که این توافق عصر روز جمعه به وقت محلی در کاخ سفید به امضا خواهد رسید.
این مشاجره پس از یک دور پرسش و پاسخ بین خبرنگاران، ترامپ و زلنسکی آغاز شد. ترامپ در پاسخ به سوالی، از استراتژی خود در برابر روسیه دفاع کرده و ابراز داشت که در تلاش است تا میان دو طرف جنگ توافقی به دست آورد.
ترامپ گفت که در صف هیچ یک از طرفین نمی ایستد و افزود: «اگر من جانب این دو طرف نباشم، هیچ توافقی به دست نخواهد آمد. تو از من می خواهی کارهای وحشتناکی درباره پوتین انجام دهم و بعد از آن به او بگویم ‘سلام ولادیمیر، چطور می توانیم توافق کنیم؟’. این طور پیش نمی رود. من جانب ایالات متحده و جهان را گرفته ام و هدفم پایان دادن به این وضعیت است».
ونس در دفاع از ترامپ تأکید کرد: «در طول چهار سال گذشته، ما رئیس جمهوری داشتیم که در کنفرانس های خبری حاضر می شد و با قاطعیت درباره ولادیمیر پوتین صحبت می کرد، اما پوتین به اوکراین حمله کرد و بخش های عمده ای از آن را ویران نمود. مسیر صلح و رونق ممکن است از طریق دیپلماسی پیموده شود. ما مسیر بایدن را آزمایش کردیم که به سینه خود می زد و فکر می کرد که ادعاهایش از عملش مهم تر است. آنچه آمریکا را شایسته می کند، اتکای آن به دیپلماسی است و این دقیقاً کاری است که رئیس جمهور ترامپ انجام می دهد».
زلنسکی در پاسخ گفت: «پوتین مناطق وسیعی از اوکراین را اشغال کرده است. او کریمه را در سال ۲۰۱۴ تصرف کرد. من فقط درباره بایدن صحبت نمی کنم. اوباما، ترامپ و بایدن آمدند، و امیدواریم که خداوند رئیس جمهور ترامپ را متوقف کند. از سال ۲۰۱۵ هیچ کس او را متوقف نکرد. او یارانی را از مردم گرفت و از ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۲ اوضاع به همین منوال بوده است. مردم در خط مرزی بین روسیه و اوکراین جان می باختند و هیچ کس در برابر او مقاومت نکرد. ما گفتگوهای زیادی با او داشتیم و در سال ۲۰۱۹ با حضور ماکرون و مرکل آتش بس امضا کردیم، اما او آن را زیر پا گذاشت و مردم ما را کشت و زندانیان را مبادله نکرد. درباره چه نوع دیپلماسی صحبت می کنید؟».
معاون ترامپ در پاسخ گفت: «من درباره دیپلماسی ای که به ویرانی کشور شما پایان دهد، صحبت می کنم. آقای رئیس جمهور، فکر می کنم این بی احترامی است که شما به کاخ سفید بیایید و در مقابل رسانه های آمریکایی جدل کنید. شما اکنون سربازان وظیفه را مجبور به نبرد در خط مقدم می کنید زیرا مشکل نیروی انسانی دارید. شما باید از رئیس جمهور تشکر کنید که در تلاش است تا این جنگ را پایان دهد».
زلنسکی ادامه داد: «آیا شما تا به حال در اوکراین بوده اید که بگویید ما چه مشکلاتی داریم؟».
ونس پاسخ داد: «من خوب می دانم که وقتی شما افراد را به تورهای تبلیغاتی می برید چه اتفاقی می افتد. آیا شما با این موضوع مخالفید که مشکلاتی دارید؟ شما افراد را به ارتش می فرستید؟ آیا این موجه است که به کاخ سفید بیایید و به دولتی که در تلاش است از کشور شما در برابر نابودی محافظت کند، حمله کنید؟»
برخی کاربران در شبکه های اجتماعی گزارش داده اند که زلنسکی در حین شنیدن صحبت های ونس، به آرامی به زبان اوکراینی به او ناسزا می گفت.
رئیس جمهور اوکراین در ادامه گفت: «سوالات بی شماری مطرح شد. در جنگ همه با مشکلاتی مواجه هستند، حتی شما. شاید شما حالا احساس نمی کنید، اما در آینده قطعاً احساس خواهید کرد. خدا را شکر که شما خود در جنگ نیستید».
ترامپ صحبت زلنسکی را قطع کرد و گفت: «به ما نگو که چه احساسی خواهیم داشت. ما در حال تلاش برای حل مسئله هستیم. تو در موقعیتی نیستی که چیزی را دیکته کنی. ما احساس خوب و قوی خواهیم کرد. تو شرایط خیلی جالبی نداری. خودت را در موقعیت بدی قرار داده ای. در حال حاضر هیچ کارتی در دست نداری. به زودی تو این طور مشغول به دست آوردن کارت هایی خواهی شد».
زلنسکی پاسخ داد: «من با کارتها بازی نمی کنم».
رئیس جمهور آمریکا در ادامه افزود: «تو در حال قمار با جان میلیون ها نفر هستی. تو در حال قمار بر سر جنگ جهانی سوم هستی. آنچه که تو انجام می دهی، بی احترامی به این کشور است».
ونس افزود: «آیا در این جلسه تشکر کردید؟ به پنسیلوانیا می روید و در کارزار مخالفین ما در ماه اکتبر شرکت می کنید. از ایالات متحده و رئیس جمهوری که در تلاش است کشور تو را نجات دهد، تشکر کن».
زلنسکی در ادامه گفت: «اگر فکر می کنی با صدای بلند درباره جنگ صحبت کنی…»
ترامپ صحبت او را قطع نمود و گفت: «او بیش از حد صحبت نمی کند، کشور تو در وضعیت بسیار بدی قرار دارد».
زلنسکی خواست که پاسخ دهد، اما ترامپ ادامه داد: «نه… تو زیاد صحبت کردی. کشور تو در دردسر بزرگی است».
زلنسکی اظهار داشت: «من آن را می دانم».
ترامپ ادامه داد: «شما در این جنگ پیروز نخواهید شد. شما به خاطر ما یک شانس به شدت خوب دارید تا وضعیت خود را بهبود ببخشید».
زلنسکی گفت: «آقای رئیس جمهور از ابتدای جنگ ما در کشور خود قوی مانده ایم و ما تنها بودیم. من قدردان بوده ام و می گویم متشکرم. در اینجا نیز می گویم».
ترامپ تأکید نمود: «شما از طریق رئیس جمهور احمق (بایدن) ۳۵۰ میلیارد دلار دریافت کردید و ما تجهیزات نظامی به شما دادیم. مردم شما شجاع هستند اما اگر تجهیزات نظامی ما را نداشتید، این جنگ بعد از دو هفته به پایان می رسید».
زلنسکی پاسخ داد: «من هم درباره پوتین شنیدم… سه روزه».
ترامپ گفت: «این طور معامله کردن، بسیار دشوار است».
ونس گفت: «فقط بگو متشکرم».
رئیس جمهور اوکراین هم ادامه داد: «من بارها این را گفته ام».
ونس افزود: «به جای جدل در برابر رسانه های آمریکایی، بیایید به طور خصوصی درباره این موضوع گفتگو کنیم. ما می دانیم که شما اشتباه می کنید».
ترامپ گفت: «فکر می کنم این برای مردم آمریکا خوب است که ببینند چه اتفاقی دارد می افتد. شما باید سپاسگذار باشید. شما هیچ کارتی در اختیار ندارید، مردم شما جان می دهند، شما نیروی کمی دارید و بعد به ما می گویید ‘من آتش بس نمی خواهم، من می خواهم بروم و من این را می خواستم’ ببین اگر می توانی همین حالا آتش بس داشته باشی، به شما می گویم که چراکه دیگر گلوله ای شلیک نخواهد شد و شما تلفات نخواهید داد».
زلنسکی پاسخ داد: «مسلم است که ما می خواهیم جنگ متوقف شود، اما من سؤال می کنم: ضمانت ها چه می شوند؟ از مردم ما در مورد آتش بس بپرسید که چه نظری دارند. آیا مهم نیست که آن ها چه فکری می کنند؟».
ترامپ در ادامه افزود: «این موضوع به من ارتباطی ندارد، آن موضوع به شخصی به نام بایدن مربوط است که خیلی باهوش نیست. آن به اوباما برمی گردد که…».
زلنسکی نیز گفت: «رئیس جمهور شما بوده».
ترامپ پاسخ داد: «ببخشید… او اوباما بود که هیچ چیزی به شما نداد و من به شما جاولین دادم. من موشک های ضد زرهی به شما ارسال کردم تا تانک ها را تخریب کنید. باید بیشتر قدردان باشید. شما هیچ کارتی در دستان خود ندارید. با ما، شما کارتی دارید».
ترامپ همچنین با اشاره به زلنسکی گفت: «این توافق دشواری خواهد بود چون نگرش او باید تغییر کند».
رئیس جمهور آمریکا در پاسخ به سوالی درباره «اگر روسیه توافق آتش بس را نقض کند، چه؟» گفت: «اگر یک بمب بر سرتان بیفتد، چه؟ آن ها با بایدن قراردادها را نقض کردند چون به او احترام نمی گذاشتند و همین طور به اوباما. آن ها به من احترام می گذارند. مشکل این است که من به تو (زلنسکی) این قدر قدرت دادم که آدم قوی ای باشی و من شک دارم که تو چنین آدمی بدون ایالات متحده هستی. مردم شما بسیار شجاع هستند اما یا توافق می کنی یا ما عقب نشینی خواهیم کرد و اگر ما کنار برویم، تو باید تنها بجنگی و فکر نمی کنم این خوب باشد. شما هیچ کارتی در دستان خود ندارید. به محض اینکه توافق را امضا کنیم، شما در موقعیتی بسیار بهتری خواهید بود اما شما از این بابت قدردانی نمی کنید و این چیز خوبی نیست».
فسخ توافق آمریکا و اوکراین
پس از این جلسه پرتنش، کنفرانس خبری میان زلنسکی و ترامپ لغو گردید و زلنسکی کاخ سفید را ترک کرد.
شبکه فاکس نیوز گزارش داد که ترامپ به نوعی زلنسکی را از کاخ سفید خارج کرده و به او گفته است این مکان را ترک کند.
علاوه بر این، امضای توافق معادن بین آمریکا و اوکراین نیز لغو شد.
ترامپ پس از آن در پستی در «سوشال تروث» نوشت: «ما امروز یک نشست شفاف در کاخ سفید داشتیم. واقعیت هایی را کشف کردیم که بدون این گفتگو نمی توانستیم درک کنیم.»
او در ادامه نوشت: «به این نتیجه رسیدم که اگر آمریکا در برابر اوکراین قرار گیرد، رئیس جمهور زلنسکی تمایلی به توافق صلح نخواهد داشت، زیرا او احساس می کند که دخالت ما به او مزیتی بزرگ در مذاکرات می دهد».
ترامپ بر این نکته تأکید کرد که به دنبال اعطای مزیت به اوکراین در این مذاکرات نیست و گفت: «من خواستار صلح هستم. او در اتاق بیضی به آمریکا توهین کرد. زمانی که او برای صلح آماده باشد، می تواند بازگردد».
زلنسکی نیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «از آمریکا سپاسگزارم. از شما بابت حمایت های تان و به خصوص این دیدار تشکر می کنم. از رئیس جمهور آمریکا، کنگره، و مردم آمریکا قدردانی می کنم. اوکراین به دنبال ایجاد صلح پایدار و منصفانه است و ما نیز دقیقاً در پی تحقق همین هدف هستیم».
واکنش ها به آشفتگی در کاخ سفید
این رویداد به طور حتم واکنش های زیادی در میان مقامات کشورهای مختلف به دنبال داشت.
«ایلان ماسک»، مدیر بهره وری دولت آمریکا و یکی از نزدیک ترین افراد به رئیس جمهور این کشور، در این باره گفت: «زلنسکی در برابر چشمان مردم آمریکا نابود شد».
«مارکو روبیو»، وزیر خارجه آمریکا، به این مشاجره اشاره کرده و ابراز داشت: «از رئیس جمهور ترامپ برای ایستادگی در برابر آمریکا، به شیوه ای که هیچ رئیس جمهوری پیش از او جرات انجامش را نداشته، تشکر می کنم. از شما بابت قرار دادن منافع آمریکا در اولویت، سپاسگزارم. ما با شما هستیم. از شما متشکرم.»
وزارت خارجه آمریکا اعلام کرد: «رئیس جمهور ترامپ تنها فردی است که می تواند به این جنگ پایان دهد و زلنسکی این فرصت را دارد تا اوضاع را تغییر دهد».
سناتور «لیندسی گراهام» نیز در این رابطه گفت: «آمریکایی هایی که امروز این وقایع را مشاهده کردند، دیگر مانند من با زلنسکی همکاری نخواهند کرد. من هرگز به اندازه امروز به ترامپ افتخار نکرده ام که نشان داد مردم آمریکا و جهان نباید بازیچه دست این مرد شوند. زلنسکی یا باید رفتار خود را اصلاح کند یا دفترش را ترک کند. به گمانم روسیه تا به حال هیچ گاه این قدر نترسیده بود».
«مایک جانسون»، رئیس مجلس نمایندگان آمریکا، هم اذعان داشت: «چیزی که ما در اتاق بیضی دیدیم، رهبری بود که آمریکا را در اولویت قرار داده بود».
«چاک شومر»، رهبر دموکرات های آمریکا در سنا، در این باره گفت: «ترامپ و ونس در حال انجام کارهای کثیف پوتین هستند».
«جان بولتون»، مشاور امنیت ملی سابق ترامپ، ابراز داشت: «ترامپ و ونس نشان دادند که در جنگ اوکراین و روسیه در سمت روسیه قرار دارند. این یک اشتباه فاجعه بار برای امنیت ملی آمریکا است».
نخست وزیر اوکراین نیز افزود: «حق با زلنسکی است. صلح بدون تضمین ممکن نیست».
وزیر خارجه اوکراین گفت: «زالنسکی قدرت و شجاعت ایستادگی بر اصول خود را دارد. او به دنبال صلح پایدار و منصفانه خواهد بود».
سخنگوی پارلمان اوکراین بیان کرد: «کسی نباید فراموش کند که قربانیان این جنگ چه کسانی هستند».
«ماریا زاخارووا»، سخنگوی وزارت خارجه اوکراین، گفت: «اینکه ترامپ و ونس چگونه ممکن است خود را کنترل کردند و زلنسکی را نزدند، یک معجزه خودداری است».
«امانوئل ماکرون»، رئیس جمهور فرانسه، در این باره گفت: «ما باید به کسانی که از روز اول مبارزه کردند احترام بگذاریم».
نخست وزیر اسپانیا در پیامی اعلام کرد: «اسپانیا از اوکراین حمایت می کند».
وزیر خارجه کانادا در این زمینه گفت: «ما در یک بحران امنیتی قرار داریم. کانادا باید به اروپا و انگلیس نزدیک تر شود».
وزیر خارجه آلمان افزود: «اوکراین تنها نیست و اروپایی ها پشت این کشور قرار دارند. اوکراین از حمایت قوی آلمان و اروپا برخوردار خواهد بود».
وزیر خارجه سوئد نیز اظهار داشت: «ما در کنار اوکراین که نه تنها برای آزادی، بلکه برای تمام اروپا می جنگد، ایستاده ایم».
«جوزپ بورل»، مسئول سابق سیاست خارجی اتحادیه اروپا، بیان کرد: «ترامپ و ونس یک نمایش توهین آمیز به راه انداختند. من از چنین رفتارهایی شرمسارم. آمریکا سزاوار چیزهای بهتری است. جهان آزاد باید از اوکراین حمایت کند».
«اورسولا فون درلاین»، رئیس کمیسیون اروپا، همچنین گفت: «اروپا به همکاری با رئیس جمهور زلنسکی برای دستیابی به صلح پایدار و عادلانه ادامه خواهد داد».
«جورجیا ملونی»، نخست وزیر ایتالیا، نیز خواهان نشست فوری میان آمریکا، اروپا و شریکان شان پیرامون اوکراین شد.
شبکه ان بی سی گزارش داد که وزارت خارجه آمریکا پس از این دیدار حمایت از بازسازی زیرساخت های انرژی اوکراین را متوقف کرده است.