مرزهای بین دنیای علمی-تخیلی و واقعیت بهطور فزایندهای در حال محو شدن است. شرکتهای پیشرو در حال تحقیق و توسعه تراشهها یا رابطهای مغز-کامپیوتر (BCI) هستند؛ ابزارهایی که سیگنالهای الکتریکی مغز را به دستورات کنترلی برای دستگاههای خارجی تبدیل میکنند. در این زمینه، شرکتی به نام «سینکِرون» با رویکردی نوآورانه و جذب سرمایههای کلان، به عنوان یکی از بازیگران اصلی این عرصهی جذاب شناخته میشود.
روشهای نوین جراحی کمتهاجمی برای کاشت تراشههای مغزی
طبق گزارش تجارت نیوز، جراحی کمتهاجمی به معنای انجام عمل جراحی با حداقل آسیب به بافتهای مختلف بدن است. سینکِرون، مستقر در بروکلین، با ابداع یک روش کمتهاجمی برای کاشت تراشه یا رابطهای مغزی، توجهها را به خود جلب کرده است. برخلاف برخی رقبا که نیازمند جراحیهای سنگین با باز کردن جمجمه هستند، سینکِرون از تکنیکهای کمتهاجمی استفاده میکند. کاشت مغزی آنها که به «استنترود» مشهور است، شامل مجموعهای تخصصی از الکترودهاست که درون یک رگ خونی نزدیک به قشر حرکتی مغز قرار میگیرد. این عمل از طریق جراحی بر روی رگ ژوگولار (رگ گردنی داخلی) انجام میشود و دسترسی به ناحیهای که مسئول کنترل حرکات عضلانی است را ممکن میسازد.
نقاط قوت قابل توجه روش سینکِرون
این رویکرد کمتهاجمی، یک مزیت برجسته برای سینکِرون به حساب میآید. جراحیهایی که در آنها جمجمه باز میشود، هرچند ممکن است سیگنالهای بهتری ارائه دهند، اما با ریسک بالاتری از عوارض جانبی و نیاز به دورههای بهبودی طولانیتر همراه هستند. در عوض، استنترود سینکِرون میتواند با یک عمل جراحی سادهتر کاشته شود، که به نوبه خود میتواند این فناوری تراشهها یا رابط مغز-کامپیوتر را به شدت در دسترس و کاربرپسندتر سازد.
حمایتهای مالی قابل توجه
پیشرفتهای سینکِرون به چشم آمده است. این شرکت از یک فهرست سرمایهگذاران شناخته شده برخوردار است، که شامل غولهای تکنولوژی از جمله بیل گیتس و جف بزوس میشود. این حمایتهای مالی، منابع حیاتی را برای ادامه تحقیقات، توسعه و به طور بالقوه تجاریسازی فناوری تراشههای مغزی یا رابط مغزی-کامپیوتری فراهم میآورد.
تلاشهای سینکِرون در سال ۲۰۲۱ به واسطه کسب تاییدیه از اداره غذا و داروی ایالات متحده (FDA) برای آغاز آزمایشهای بالینی، قوت بیشتری گرفت. این مجوز قانونی، یک نقطه عطف مهم محسوب میشود و نشاندهنده ایمنی و کارایی بالقوه استنترود است. آزمایشهای بالینی شامل گروهی خاص از شرکتکنندگانی خواهد بود که قادر خواهند بود قابلیتهای رابط مغز-کامپیوتر را در یک محیط کنترل شده آزمایش کنند.
کنترل اشیا تنها با فکر شما!
پتانسیلهای بالقوه فناوری سینکِرون گسترده و امیدبخش است. قابلیت کنترل دستگاهها با سیگنالهای مغزی میتواند برای آن دسته از افراد با فلج یا مشکلات عصبی که تحرک را دچار محدودیت میسازد، یک تغییر اساسی باشد. تصور کنید فردی با سندرم محصوریت (locked-in syndrome) بتواند تنها با فکر کردن، ارتباط برقرار کند یا با یک سیستم کامپیوتری کار کند. استنترود همچنین قادر است نحوه تعامل ما با فناوری را متحول کند. تصور کنید که تنها با افکار خود قادر به کنترل تجربیات واقعیت مجازی، دستگاههای هوشمند خانگی، یا حتی پروتزها باشید. فقط کافی است فکر کنید و کارها انجام گیرد!
چالشهای پیش روی تراشههای مغزی
با این حال، با وجود اینکه فناوری تراشهها یا رابط مغز-کامپیوتر انقلابی در دنیای تکنولوژی به شمار میرود، چالشهای عمدهای نیز وجود دارد. یکی از این چالشها بهبود دقت و وسعت کنترل است. در حال حاضر، فناوری استنترود میتواند کنترلهای ابتدایی را روی دستگاههای لمسی مانند تبلتها و گوشیهای هوشمند فراهم سازد. با این وجود، برای تعامل دقیقتر با محیط و دستگاههای پیچیدهتر، نیاز به ارتقاء سیگنالهای دریافتی و الگوریتمهای پردازش آنها احساس میشود.
چالش دیگری که باید مدنظر قرار گیرد، هزینه این فناوری است. عمل جراحی و نگهداری رابطهای مغز-کامپیوتر در حال حاضر هزینه بالایی را به دنبال دارد. برای این که این فناوری به طور گستردهتری به کار گرفته شود، لازم است راهحلهای مقرون به صرفهتری ارائه گردد.
موضوع نهایی، استمرار بحثها درباره مسائل حقوقی و اخلاقی است. کاشتهای مغزی ممکن است تداخلی در بافتهای حساس بدن ایجاد نمایند و بنابراین نیاز به قوانین و مقررات مشخص برای حفاظت از حقوق بیماران و اطمینان از رضایت کامل آنها در فرایند کاشت و استفاده از رابط مغز-کامپیوتر دارد.
آیندهای کمتحرک!
با وجود این چالشها، افق فناوری تراشهها یا رابطهای مغز-کامپیوتر بسیار روشن به نظر میرسد. سینکِرون با روش کمتهاجمی خود، گام مؤثری در جهت دسترسی راحتتر به این فناوری برداشته است. سرمایهگذاریهای کلان و تأییدیههای قانونی نیز به تسریع پیشرفت و توسعه این فناوری کمک خواهد کرد.
علاوه بر کاربردهای پزشکی مرتبط با کمک به افراد دارای معلولیت، رابطهای مغز-کامپیوتر میتوانند در حوزههای دیگری نیز مفید واقع شوند. به عنوان مثال، این فناوری میتواند در صنعت سرگرمی و بازیهای ویدئویی به کار گرفته شود و تجربیات غنیتری را برای کاربران به ارمغان آورد. همچنین این تکنولوژی میتواند در حوزه آموزش و یادگیری تحولات چشمگیری ایجاد کند و با برقراری ارتباط مستقیم با مغز، فرآیند یادگیری را به مراتب مؤثرتر نماید.
در نهایت، رابطهای مغز-کامپیوتر در حال باز کردن در جدیدی به سوی آیندهای هستند که در آن مرز میان انسان و ماشین به طرز قابل توجهی کمرنگ میشود. با پیشرفتهای آتی در این حوزه، میتوان امیدوار بود کنترل و ارتباط با دنیای اطراف از طریق نیروی ذهن به یک امر عادی و بدیهی تبدیل گردد.
البته باید به یاد داشت که این فناوری، مانند هر تکنولوژی دیگری، به دقت و نظارت مستمر نیاز دارد و باید قوانین و مقررات روشنی برای جلوگیری از سوءاستفادهها و پیامدهای منفی آن تدوین گردد. با توجه به این مسائل، رابطهای مغز-کامپیوتر میتوانند آیندهای روشن و سرشار از نوآوری برای بشر رقم بزنند.
