اما واقعاً این چالش‌ها تا چه اندازه اهمیت دارند که نامزدهای محترم نتوانسته‌اند حتی در حد چند ثانیه از وقت خود را در رسانه ملی به این موضوع اختصاص دهند؟
طبق مطالعات مرکز تحقیقات اتحادیه اروپا و آژانس محیط زیست هلند در اکتبر ۲۰۱۹، ایران یکی از ده کشوری است که ۶۰ درصد دی اکسید کربن جهان را تولید می‌کند. در منطقه خاورمیانه نیز ما با انتشار گازهای گلخانه‌ای در رتبه اول قرار داریم. در سطح محلی اما به دلیل وجود جزئیات بیشتر و تنوع داده‌ها، ابعاد بحران به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد. رئیس مرکز ملی هوا و تغییر اقلیم سازمان محیط زیست اعلام کرده که تعداد ۷ میلیون خودرو در ایران به سن فرسودگی رسیده و میانگین فرسودگی وسایل حمل و نقل عمومی به ۸۰ درصد رسیده است.
سلیمی، معاون عملیات پلیس راهور فراجا، با اشاره به اینکه روزانه ۲۰ میلیون تردد در کلانشهر تهران انجام می‌شود، معتقد است که روزانه حدود ۲۳۰۰ سال عمر مردم در ترافیک شهر تهران به هدر می‌رود، در حالی که ۷۱ درصد این ترددها با وسایل نقلیه تک‌سرنشین انجام می‌شود. رئیس مرکز کنترل ترافیک پلیس نیز گفته است که در تهران به ازای هر ۲ نفر، یک خودرو وجود دارد. حالا کمی به دور از آلودگی و پیامدهای آن بیندیشیم. آثار تغییر اقلیم بر ایران عمیق بوده و در جنبه‌های مختلفی نظیر کشاورزی، منابع آب، بهداشت عمومی و محیط‌زیست شهری تغییرات قابل توجهی ایجاد کرده است. به گفته مهدی زارع، استاد دانشگاه زمین‌شناسی، فرونشست زمین در برخی مناطق ایران تا ۱۰۰ برابر بیشتر از استانداردهای جهانی است. فرونشست این گونه به سازه‌های خطی آسیب وارد کرده، ذخایر آب زیرزمینی را تحت تأثیر قرار می‌دهد و به بیابان‌زایی، سیل، و تشکیل فروچاله‌ها منجر می‌شود.
این آمارها را به سادگی نادیده نگیرید! این زنجیره آلودگی، فرسودگی، فرونشست و تغییرات اقلیمی به همراه برنامه‌ریزی‌های به اصطلاح شهری فقط محدود به پایتخت نیست، بلکه در بسیاری از شهرها به صورت کم و بیش آشکار است. نکته‌ای بسیار حیاتی اما فاصله اندک «اختلال» تا «انسداد» است. با توجه به شتاب پیشرفت این زنجیره که امروز مشهود است، باید انتظار داشته باشیم که به زودی انواع «انسداد» را در نقاط مختلف شهر شاهد باشیم.
با توجه به ابعاد مختلف این چالش‌ها و تأثیرات آن‌ها در جنبه‌های مختلف، بسیار حائز اهمیت است که شخص اول دولت آینده در کنار هدایت حکومت محلی، نقشی جدی برای این فهرست بحرانی قائل شود.
آیا برنامه‌ای برای پاسخگویی به این بحران‌های حال و آینده در نظر گرفته شده است؟ اگر پاسخ مثبت است، لازم است این دو نامزد محترم در مرحله دوم انتخابات، با توجه به زمان کوتاه تبلیغات، کمی از حواشی دور شوند و قبل از روز رای‌گیری، به‌طور مشخص و در زمان بندی مشخص، برنامه‌های خود را در این زمینه بیان کنند. اما اگر پاسخ خیر است، رئیس دولت آینده باید آگاه باشد که این چالش‌ها به قدری ضروری، حساس و مهم هستند که در صورت عدم برنامه‌ریزی مناسب و معطوف به انسان و بی‌توجهی به تجربیات موفق شهرهای توسعه‌یافته در جهان، در آینده‌ای نزدیک بیشتر زمان، انرژی و هزینه مجموعه‌های اجرایی دولتی و نظام مدیریت شهری صرف مواجهه با «انسداد» لحظه‌ای در نقاط مختلف کشور خواهد شد.
*کارشناسی ارشد شهرسازی
۴۷۴۷