در موارد آسیبهای حاد نظیر کشیدگی رباط، تاندون، و عضله و تورم ناشی از ضربه، استفاده از سرما و یخ بسیار مؤثر است. باید به این نکته توجه کرد که اگر علت تورم، عفونت مفصل باشد، تأثیر استفاده از یخ کاهش مییابد.
، از نظر تبادل دما با بدن، یخ کارایی بهتری نسبت به مواد شیمیایی نظیر پکهای ژل یخ یا اسپریهای سرد دارد و باید توجه داشت که بین کیسه یخ و پوست حائل محافظتی قرار داده شود تا از سوختگی پوست جلوگیری گردد و به طور کلی فرد باید احساس راحتی و خنکی مناسبی را تجربه کند.
مدت زمان مناسب برای استفاده از یخ بین ۲۰ تا ۳۰ دقیقه است و این روند باید در فواصل ۲ تا ۳ ساعته تکرار شود.
علاوه بر این، میتوان در کنار استفاده از یخ، از بانداژ فشاری و بالا نگه داشتن محل آسیبدیده بهره برد. در صورتی که از پک ژل یخ استفاده میشود، توصیه میشود زمان استفاده به ۱۰ دقیقه محدود شده و از بستن آن با باند کشی خودداری گردد.
بر اساس اطلاعات ارائه شده توسط مرتضی احمدی، فیزیوتراپیست ورزشی و منتشر شده توسط فدراسیون پزشکی ورزشی در ایسنا، استفاده از یخ به ویژه در روزهای اول بعد از آسیب بسیار مفید است، اما با توجه به شرایط بیمار، میتواند در هفتههای اول بعد از آسیب یا در هر زمان که تورم بعد از تمرین بروز کند، به کار رود و محدود به ۲۴ یا ۴۸ ساعت اول پس از آسیب نیست.
برای افرادی که بیماریهای زمینهای دارند، مشورت با پزشک نسبت به کاربرد یخ ضرورت دارد. همچنین افراد سالم باید به حساسیتهای شخصی به سرما توجه کنند؛ بیماریهایی مانند دیابت که احساس را کاهش میدهند، نوسانات فشار خون و بیماریهای عروقی از جمله این موارد هستند.
در مورد افراد سالم، استفاده از یخ در نقاطی مانند محدوده زانو یا داخلی آرنج که در آن عصب به سطح نزدیک میشود و همچنین بر روی نبضهای شریانی همچون نبض شریان کاروتید در گردن، بر روی قلب، کلیه و ناحیه شکم ممنوع است.
در زنان باردار، به ویژه در سه ماهه سوم، استفاده از یخ بر روی نواحی مانند ناحیه کمری خارجی، قوزکهای داخلی و خارجی، عضله کول (ذوزنقهای فوقانی) و عضلات داخلی ران نیز مجاز نیست.
استفاده از یخ پس از آسیبهای حاد با هدف ایجاد انقباض عروقی و کاهش جریان خون در ناحیه آسیبدیده است تا از تورم کاسته شود، بنابراین در روزهای ابتدایی پس از آسیب، استفاده از گرما و ماساژ در ناحیه آسیبدیده توصیه نمیشود.
به طور کلی، کمپرس یخ به عنوان یک روش درمانی ارزان و قابل دسترس میتواند در کاهش دردهای عضلانی و اسکلتی ناشی از ضربه یا خستگی به ویژه در ورزشکاران و افراد عادی مؤثر باشد.
پایان
