سریال های خانگی در آذر ماه نتوانسته اند به موفقیت چندانی دست یابند و کمتر از نیمی از بیننده های پرطرفدارترین سریال این ماه در تلویزیون را جذب کرده اند. در عوض، رئالیتی شوی «جوکر» با وجود عدم نمایش، در جذب مخاطب از رقبای تلویزیونی خود پیشی گرفته است.
نتایج دو نظرسنجی از مرکز تحلیل اجتماعی (متا) که به تازگی منتشر شده، اطلاعات مفیدی درباره محبوب ترین برنامه ها و سریال های آذرماه در تلویزیون و پلتفرم های نمایش خانگی ارائه می دهد که از زوایای مختلف قابل بررسی است. با این حال، باید توجه داشت که محدودیت های دسترسی مخاطبان به برنامه های خانگی (از نگاه هزینه و اینترنت) در مقایسه با تماشای رایگان برنامه های عمومی تلویزیون باید در نظر گرفته شود.
آی فیلم محبوب در نمایش سریال
مجموعه «آقای قاضی ۲» در نظرسنجی مرکز رشد دانشگاه امام صادق(ع) با ۳۷ درصد مخاطب به عنوان اولین سریال پربیننده آذرماه تلویزیون معرفی شده، در حالی که پخش این اثر از شبکه دو سیما در دوم آذرماه به پایان رسید. با این حال، بازپخش فصل اول آن از شبکه آی فیلم از تاریخ ۱۲ آذرماه آغاز شد. بنابراین احتمال دارد فصل اول این مجموعه به دلیل پخش از شبکه آی فیلم، به عنوان پربیننده ترین سریال تلویزیون شناخته شود. با احتساب حضور «زیرخاکی ۲» که با ۳۲ درصد مخاطب رتبه دوم را به خود اختصاص داده، سریال های برتر آذرماه صداوسیما در واقع هر دو از طریق شبکه تامینی آی فیلم به جمع پربینندگان پیوسته اند که این نکته جای تأمل دارد.
در این شرایط، «آقای قاضی» و «زیرخاکی ۲» از شبکه آی فیلم در مقایسه با سه مجموعه جدید «سوجان»، «چرخ گردون» و «مهیار عیار» که به ترتیب از شبکه های یک، دو و سه پخش می شوند، تماشاگران بیشتری را جذب کرده اند.
به علاوه، ساختار اپیزودیک «آقای قاضی» سبب شده تا تعداد مخاطبان مداوم این اثر به شکل قابل ملاحظه ای نسبت به رقبای سریالی اش پایین تر باشد. در حالی که به طور معمول ۵۷ درصد از بینندگان هر سریال تلویزیونی یا خانگی تمامی قسمت های آن را تماشا می کنند، این رقم برای «آقای قاضی» تنها ۳۰ درصد است. بر این اساس، به نظر می رسد که این سریال دارای مخاطب گذری زیادی باشد و به همین خاطر، استفاده از عنوان «پربیننده ترین» برای آن قابل بحث است؛ زیرا شمار مخاطبان پیگیر این سریال تنها حدود ۱۱ درصد است، در حالی که مخاطب پیگیر «زیرخاکی ۲» به ۱۸ درصد و مخاطب پیگیر «سوجان» به حدود ۱۷ درصد برسد.
پیروزی شبکه سه در رقابت برنامه های ترکیبی
اگرچه شبکه آی فیلم به اول مخاطبان برای تماشای سریال تبدیل شده، اما شبکه سه در دسته برنامه های ترکیبی نقش مشابهی ایفا می کند. در میان چهار برنامه پربیننده سیما، سه مورد از شبکه سه و فقط یک برنامه از شبکه دو به چشم می خورد. به این ترتیب، فاصله قابل ملاحظه ای در سطح بیننده میان شبکه های سه و آی فیلم با سایر شبکه های صدا و سیما ایجاد شده است.
نکته جالبی که در نظرسنجی متا به چشم می خورد این است که در فهرست پنج شبکه برتر تلویزیون از نظر تعداد بیننده، نامی از شبکه نسیم به چشم نمی خورد. این در حالی است که این شبکه با عنوان «شبکه نشاط و سرگرمی» تأسیس شده و تولید برنامه های سرگرم کننده پرمخاطب از وظایف اصلی آن است. به موازات، حضور شبکه نمایش در رتبه پنجم و قرارگیری در جایگاهی بالاتر نسبت به شبکه های نسیم، کودک و ورزش خیلی جالب توجه است؛ زیرا این شبکه معمولاً در نظرسنجی های سال های گذشته در رده های بالایی قرار نداشت.
«جوکر» با بیننده بیشتر از رقبای تلویزیونی
مقایسه میان چهارمین موج نظرسنجی متا درباره محصولات نمایش خانگی و اولین موج آن درباره محصولات تلویزیون نشان می دهد «زخم کاری ۴» به عنوان پربیننده ترین سریال خانگی آذرماه، به طور تقریبی نصف جمعیت بیننده چهارمین سریال پربیننده تلویزیون را جذب کرده است.
با این وجود، در بخش برنامه های غیرنمایشی، وضعیت تلویزیون به خوبی نمی باشد و «جوکر: طبقه بیست و یک» با آمار ۲۷ درصدی، نسبت به دیگر برنامه های غیرنمایشی تلویزیون بیننده بیشتری دارد.
این در شرایطی است که به گفته بسیاری از فعالان صنعت وی اودی، تعداد مشترکین این صنعت کمتر از ۱۰ میلیون است و تنها بخشی از آن ها عضو پلتفرم پخش کننده «جوکر: طبقه بیست و یک» هستند. در حالی که تلویزیون تقریباً در تمام خانه های ایرانیان وجود دارد.
«زخم کاری: مجازات» کمتر از فصل سوم بیننده دارد
بررسی موج جدید نظرسنجی متا درباره محصولات نمایش خانگی و مقایسه آن با سه موج قبلی، نشان دهنده رشد برخی سریال ها از نظر تعداد تماشاگران است.
بیشترین افزایش میزان بیننده به سریال «بازنده» تعلق دارد که از ۷ درصد در نظرسنجی مهرماه به ۷.۷ درصد در نظرسنجی آبان ماه و نهایتاً به ۱۲ درصد در نظرسنجی آذرماه رسیده، که احتمالاً نتیجه رضایت تماشاگران و تبلیغات دهان به دهان این اثر است. در مقابل، «زخم کاری ۴» دیگر تولید پلتفرم فیلیمو با کاهش بیننده مواجه شده است؛ چراکه با ۱۴ درصد مخاطب در آذرماه، نسبت به «زخم کاری ۳» که در شهریورماه ۱۵.۹ درصد بیننده جذب کرده بود، افت داشته است.
در بین سریال های پلتفرم فیلم نت، «گردن زنی» با حدود ۱۳ درصد بیننده در سه نظرسنجی متوالی وضعیت ثابتی نشان داده و در حالی که «قهوه پدری» از ۹.۶ درصد در آبان ماه به ۱۲ درصد در آذرماه افزایش یافته است.
بین دو سریال «قهوه پدری» و «بازنده»، که طبق نظرسنجی اخیر هر یک ۱۲ درصد بیننده داشتند، «بازنده» با ۷۷ درصد مخاطب پیگیر وضعیت بهتری دارد و در حالی که فقط ۵۹ درصد تماشاگران «قهوه پدری» تمام قسمت ها را مشاهده کرده اند.