“`html
اسباب‌بازی‌ها ابزارهایی هستند که به کودکان کمک می‌کنند تا تجربه‌هایی از «آینده» را کسب کنند و مهارت‌های زندگی را بیاموزند؛ این روند تاریخی به دوران ماقبل تاریخ برمی‌گردد. از آغاز این فرآیند، تغییرات بسیاری در ساخت این وسایل رخ داده است. امروزه تولیدات مدرن و پیشرفته در بازار اسباب‌بازی، جایگزین مدل‌های دست‌ساز قدیمی شده‌اند.
بازی کردن تأثیر عمیقی بر توانایی‌های ذهنی، جسمی، عاطفی و اجتماعی کودکان دارد و اسباب‌بازی‌ها به عنوان ابزاری مؤثر در این فرایند، نقشی کلیدی محسوب می‌شوند. برخی از اسباب‌بازی‌ها از جمله توپ، عروسک و فرفره تاریخچه‌ای طولانی دارند. اگرچه ساخت آنها در عصرهای مختلف دستخوش تغییرات شده، اما همواره به عنوان ابزاری برای بازی و سرگرمی کودکان و نوجوانان باقی مانده‌اند.
در حقیقت، در حین بازی با اسباب‌بازی‌ها، کودکان شیوه‌های زندگی بزرگترها را تقلید نموده و به تدریج برای پذیرش مسئولیت‌های زندگی آماده می‌شوند. این بازی‌ها به آنها امکان می‌دهد خلاقیت، تفکر و خیال‌پردازی را در خود تقویت کنند.
تاریخچه ساخت اسباب‌بازی به دوران ماقبل تاریخ برمی‌گردد؛ در آن زمان، تکه‌های استخوان و سنگ به شکل مهره یا مکعب برای بازی کودکان در عصر نوسنگی ساخته می‌شدند. در این دوران که تحولات فرهنگی عمیق بودند، تمام جنبه‌های زندگی بشر تغییر می‌کند و استفاده از اسباب‌بازی‌ها به شکل جدیدی در می‌آید. کودکان از برخی جوامع در آن دوران با اسباب‌بازی‌هایی که شبیه به وسایل شکار بزرگسالان بودند، بازی کرده و در خیال خود به شکار حیوانات می‌رفتند.
در ویرانه‌های شهر باستانی «موهنجودارو» در پاکستان کنونی، انواع اسباب‌بازی‌هایی از جنس گِل و چوب، نظیر ارابه‌ها و ارابه‌ران‌ها، گاوهای ارابه‌کش، قوچ‌های چرخ‌دار، پرندگان و ماهی‌های مختلف یافت شده که به کودکانی تعلق داشته‌اند که حدود ۵۰۰۰ سال قبل در این مکان زندگی می‌کردند. همچنین در آرامگاه‌های کودکان مصریان باستان، وسایلی مانند ابزار پخت و پز و لوازم منزل یافت شده است. باستان‌شناسان تصاویر کنده‌کاری شده‌ای از یونان و روم باستان کشف کرده‌اند که نشان می‌دهد کودکان در حال بازی با توپ و ارابه هستند.
در مشرق‌زمین، یکی از قدیمی‌ترین اسباب‌بازی‌ها بادبادک است که حدود سه‌هزار سال پیش برای نخستین بار در چین ساخته شد. همچنین فرفره توپی نیز ابتدا در چین و ژاپن تولید شد و به زمان کنونی رسید.
برخی از باستان‌شناسان بر این باورند که برخی از این وسایل بازی به عنوان ابزارهای آیینی طراحی شده‌اند، هرچند تحقیقات نشان می‌دهد از آن‌جایی‌که این اشیاء در کنار گور کودکان یافته شده‌اند، بیشتر احتمال دارد که اسباب‌بازی باشند. بیشتر این اقلام به صورت صورتک، آدمک و عروسک‌هایی طراحی شده‌اند. در شهرهای باستانی علاوه بر این، گاه بازی‌های تخته‌ای همراه با مهره و تاس نیز کشف می‌شود.
در میان اسباب‌بازی‌های کودکان قاره اروپا در دوران قرون وسطی، نمونه‌های فراوانی وجود دارد که شامل مجسمه‌های کوچک از دختران و زنان با لباس‌های رنگارنگ، جنگ‌آوران زره‌پوش، و سربازان پیاده و سواره با لباس‌های نظامی و تسلیحات نظیر تیر، کمان، شمشیر و سپر هستند.
صنعت اسباب‌بازی در قرن هجدهم میلادی در اروپا به شکلی فزاینده رونق یافت و گروهی از مردم در برخی از روستاها به این حرفه مشغول شدند. با اختراع دستگاه‌های متنوع، تحولی اساسی در روند ساخت اسباب‌بازی به وجود آمد و بدین ترتیب در قرن نوزدهم میلادی، آلمان به عنوان مرکز تولید اسباب‌بازی جهان شناخته شد، هرچند که بعدها صنعتگران اتریش و سوئیس بر تایین را به چالش کشیدند.
از آغاز قرن بیستم میلادی، صنعت تولید اسباب‌بازی در تمامی کشورهای جهان به سرعت گسترش یافت. کشورهایی نظیر ژاپن، انگلستان و ایالات متحده آمریکا به تولید انبوه اسباب‌بازی‌ها پرداخته و به ویژه به طراحی محصولاتی که با نیروی الکتریسیته کار می‌کردند، علاقه نشان دادند.
پی‌نوشت: بخشی از این گزارش با استفاده از اطلاعات «فرهنگنامه کودکان و نوجوانان» و «دانشنامه اسباب‌بازی‌های تهران قدیم» تهیه شده است.
“`