بسیاری از افرادی که دچار سوختگی های حرارتی می شوند، به مدت ۸ تا ۳۰ روز نیاز به بستری شدن در بیمارستان دارند. این نوع سوختگی، مرگبارترین نوع آن محسوب می گردد و علاوه بر دوره طولانی مراقبت و اقامت در بیمارستان، هزینه های درمانی بالایی را نیز به همراه دارد. ترمیم زخم های سوختگی با وجود کشف آنتی بیوتیک ها و راهکارهای مختلف، همچنان به عنوان چالشی بزرگ در عرصه طب نوین قلمداد می شود. بافت آسیب دیده ای که در نتیجه سوختگی به وجود می آید، ضخامت زخم را افزایش می دهد و این خود می تواند سبب کاهش اثربخشی داروهای موضعی همچون سیلورسولفادیازین گردد، چرا که وجود این بافت مرده مانع از تأثیر مطلوب پمادها می شود.
بر اساس نظرات متخصصان امروزی، به دلیل عوارض جانبی فراوان داروهای شیمیایی، توجه به استفاده از مواد طبیعی و گیاهی در فرآیند درمان سوختگی افزایش یافته است. زعفران به عنوان یکی از برجسته ترین این گیاهان، نه تنها در صنایع غذایی کاربرد فراوانی دارد، بلکه خواص دارویی شگفت انگیزی نیز از خود نشان می دهد. در ایران هر سال حدود ۵۰۰ تن کلاله زعفران تولید می شود و به همین میزان یا بیشتر، گلبرگ های این گیاه نیز تولید می گردد که در واقع این گلبرگ ها به عنوان دورریز به شمار می آیند و مورد استفاده قرار نمی گیرند. در کشور ما، بررسی های علمی در خصوص استفاده از گلبرگ زعفران و تأثیرات آن در درمان سوختگی تاکنون صورت نگرفته است و معمولاً تنها کلاله و عصاره آن مورد استفاده قرار گرفته است.
در راستای این تحقیق، گروهی از پژوهشگران ایرانی از دانشگاه علوم پزشکی ایلام و گروهی از مراکز آموزش عالی دیگر در این استان، پژوهشی انجام دادند که در آن عملکرد دورریز گلبرگ زعفران در درمان سوختگی به طور علمی مورد ارزیابی قرار گرفت.
آن ها این مطالعه را با استفاده از موش های صحرایی نژاد ویستار به عنوان مدل آزمایشی پیاده سازی نمودند و در آن به بررسی درصدهای متفاوتی از پماد ساخته شده از عصاره گلبرگ زعفران در مقایسه با داروی سیلورسولفادیازین یک درصد در طی یک دوره ۲۱ روزه پرداختند.
نتایج این تحقیق که در «مجله علمی سازمان نظام پزشکی ایران» منتشر شده است، نشان دهنده این مطلب بود که عصاره گلبرگ زعفران در دوز پنج درصد به طرز چشم گیری زخم سوختگی درجه دو را در موش ها بهبود می بخشد.
ارشیر معیری، دانشیار گروه آناتومی دانشگاه علوم پزشکی ایلام و همکارانش در این خصوص اظهار دارند: «درمان با آنتی اکسیدان ها می تواند به پیشگیری از آسیب های ناشی از رادیکال های آزاد اکسیژن کمک شایانی کند و داروهای آنتی اکسیدان نیز ابزار مؤثری در درمان زخم ها به شمار می آیند. رادیکال های نیتریک و عامل های التهابی در بروز آسیب های حرارتی نقشی حائز اهمیت ایفا می کنند».
آن ها بر این باورند که: «پماد گلبرگ زعفران می تواند با کاهش عفونت، مدت زمان بستری بیماران سوختگی را در بیمارستان کاهش دهد و به کاهش اسکار ناشی از زخم سوختگی کمک نماید. به طوری که در این پژوهش هیچ گونه اسکاری در زخم موش های تحت درمان با پماد زعفران به جا نماند، در حالی که در گروه درمان شدگان با پماد SSD پس از بهبود زخم، اسکار زخم سوختگی مشاهده گردید».
ایران با تولید ۹۰ درصد زعفران جهان، به عنوان مرکز تولید این گیاه شناخته می شود و در صورت اجرای صحیح فرآیندهای پژوهشی و نوآورانه دارویی بر روی آن، می توان گام های مؤثری در جهت درمان و بازتوانی بیماران و همچنین ارتقاء فناوری و اقتصاد کشور برداشت.
معیری و همکارانش در پایان تأکید کردند: «با توجه به نتایج امیدوارکننده حاصل از این پژوهش و اثر قابل توجه پماد زعفران ۵ درصد در تسریع بهبود زخم های ناشی از سوختگی، این پماد به عنوان یک گزینه دارویی گیاهی جهت درمان سوختگی مورد پیشنهاد قرار می گیرد تا در کارآزمایی های بالینی انسانی با رعایت دستورالعمل های سازمان غذا و دارو به طور جامع تر مورد تحقیق و بررسی قرار گیرد و در نهایت بتواند به چرخه درمانی راه یابد».