امروز به مرحله اجرا درآمدن قرارداد ساخت ۴۰۰۰ مگاوات از نیروگاه‌های خورشیدی آغاز می‌شود که هدف آن برطرف کردن ناترازی برق در کشور است.
بر اساس گزارشی از ایسنا، مجموع ظرفیت در حال طراحی برای گسترش نیروگاه‌های تجدیدپذیر به ۳۰ هزار مگاوات بالغ می‌شود. حدود ۱۱۶۰۰ مگاوات از این نیروگاه‌های تجدیدپذیر در حال ساخت است و قرار است ظرف مدت دو سال به بهره‌برداری برسند.
شرکت‌ها و صنایع معتبر زیادی نسبت به دریافت مجوز ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر اقدام کرده‌اند؛ به‌طور مثال، فولاد مبارکه با سرمایه‌گذاری ۶۰۰ مگاوات و صنایع مس با ۱۰۰۰ مگاوات در این راه قدم گذاشته‌اند تا بتوانند بخش قابل توجهی از ناترازی برق را با تولید برق پاک جبران نمایند.
دولت سیزدهم برنامه‌هایی برای ایجاد نیروگاه‌های تجدیدپذیر ارائه کرده است، از جمله برنامه احداث ۱۰ هزار مگاوات نیروگاه، که در آن تولید ۴۰۰۰ مگاوات برق از طریق نیروگاه بادی خورشیدی، ۳۰۰۰ مگاوات از نیروگاه بادی و ۳۰۰۰ مگاوات از نیروگاه‌های خود تأمین صنایع لحاظ شده است. به تازگی، مصوبه احداث ۳۰ هزار مگاوات نیروگاه تجدیدپذیر در طی پنج سال در جلسه شورای عالی انرژی به تصویب رسید که نویدبخش آینده‌ای روشن برای توسعه این نوع نیروگاه‌ها در کشور است.
پیش‌بینی می‌شود ظرفیت انرژی تجدیدپذیر در ۱۰ سال آینده حداقل به ۳۰ هزار مگاوات برسد
همایون حائری – معاون وزیر نیرو در امور برق و انرژی – اخیراً در این خصوص اظهار داشت: با حمایت وزیر نیرو و تلاش‌های ساتبا در دو سال گذشته، زیرساخت‌های خوبی در زمینه تجدیدپذیرها فراهم شده است. این مسأله فضایی مطلوب در حوزه نیروگاه‌های تجدیدپذیر در کشور ایجاد نموده است، به‌نحوی که پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی به‌طور بومی توسط متخصصان داخلی طراحی و ساخته می‌شود.
وی به شتاب گرفتن روند ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر، به ویژه خورشیدی، اشاره کرد و گفت: قطعاً سال ۱۴۰۳ سالی تحول‌آفرین برای این بخش در حوزه برق کشور خواهد بود. بر اساس مجوز شورای اقتصاد، در حال حاضر ۳ تا ۴ هزار مگاوات نیروگاه خورشیدی در حال ساخت است، و با فراهم‌ساختن زیرساخت‌های لازم و برنامه‌ریزی‌های دقیق، این تحول در صنعت برق کشور تحقق خواهد یافت.
معاون برق و انرژی وزیر نیرو اعلام کرد: طی ۱۰ سال آینده، حداقل ظرفیت ۳۰ هزار مگاوات در صنعت برق با اتکا به انرژی‌های تجدیدپذیر خواهیم داشت و برنامه‌های آینده بر اساس همین انرژی‌ها خواهد بود. مسأله تجدیدپذیرها به‌صورت جدی در صنعت برق مطرح شده و سال آینده، سهم چشمگیری از سبد سوخت نیروگاه‌ها به این انرژی‌ها اختصاص خواهد یافت.
وی همچنین به سرمایه‌گذاری‌های صورت‌گرفته در این عرصه اشاره کرد و گفت: صندوق توسعه ملی و شرکت‌های بزرگ داخلی سرمایه‌گذاری‌های قابل ملاحظه‌ای انجام داده‌اند و هر سال، با توجه به پیشرفت تکنولوژی، این سرمایه‌گذاری‌ها افزایش خواهد یافت و حتی می‌تواند به دلیل مزایای محیط‌زیستی، اقتصادی‌تر نیز باشد.
آغاز تحول در نیروگاه‌های تجدیدپذیر
ضمن این که طبق مصوبه شورای اقتصاد در تاریخ ۱۲ مهرماه ۱۴۰۲، ساخت ۴۵۰۰ مگاوات از انرژی تجدیدپذیر از محل صرفه‌جویی سوخت به دولت سیزدهم واگذار شده است و پس از طی مراحل قانونی و تعیین سرمایه‌گذاران از طریق برگزاری مناقصه عمومی، امروز روند اجرای این پروژه با همکاری نهادهای اجرایی ذیربط و حضور حجت الاسلام رئیسی، رئیس جمهور، آغاز خواهد شد.
سرمایه‌گذاران چهار شرکت برنده در مناقصه که پروژه را در قالب پنج سبد تقسیم‌بندی کردند، شامل دو سبد ۱۵۰۰ مگاواتی و سه سبد ۵۰۰ مگاواتی برای تأمین ۴۰۰۰ مگاوات مشخص شده‌اند و سبد ۵۰۰ مگاواتی باقیمانده نیز در حال برگزاری مناقصه برای انتخاب آخرین سرمایه‌گذار است. سرمایه‌گذاران در این مصوبه متعهد هستند که نیروگاه‌ها را با ظرفیت مجموع ۴۰۰۰ مگاوات انرژی خورشیدی تا حداکثر پیک برق سال ۱۴۰۳ به شبکه سراسری متصل کنند.
پیش‌تر، کمانی – معاون وزیر نیرو – درباره تسهیل فرآیند ساخت ۴۰۰۰ مگاوات نیروگاه‌های انرژی تجدیدپذیر در کشور گفته بود: اقدامات ویژه‌ای در حال انجام است و مقامات عالی‌رتبه کشور برای تسهیل روند ساخت نیروگاه‌های تجدیدپذیر در حال پیگیری هستند؛ در همین راستا، وزیر نیرو دستورات لازم را به توانیر و شرکت‌های برق منطقه‌ای در سراسر کشور داده‌اند.
مشکلات و موانع موجود برای شرکت‌های حاضر در این مناقصه، از جمله مالکیت زمین‌ها، نحوه اتصال به شبکه و مشکلات زیست محیطی، در جلسات متعددی با حضور نمایندگان ساتبا و سرمایه‌گذاران بررسی و حل و فصل شده است.
در مجموع، ۳۸۱ محل برای ساخت نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت بیش از ۱۰ هزار و ۲۰۰ مگاوات در محوریت ۱۶ برق منطقه‌ای در سراسر کشور وجود دارد. برق منطقه‌ای استان‌های تهران با ۳۲ درصد، فارس با ۱۰ درصد و سیستان و بلوچستان با ۹ درصد، بیشترین سهم را در ساخت ۴۰۰۰ مگاوات نیروگاه خورشیدی به خود اختصاص داده‌اند.
علاوه بر این، امروز مراسم افتتاح یک نیروگاه ۱۰ مگاواتی در ساغند یزد نیز برگزار می‌شود. این واحدی که در شهرستان اردکان واقع شده، در زمینی به مساحت ۱۵ هکتار و با سرمایه‌گذاری ۷.۵ میلیون یورویی ساخته شده و در کمتر از ۱۱ ماه از قرارداد خود، برق را به شبکه تزریق کرده است.
به دلیل راه‌اندازی این نیروگاه، چهار میلیون مترمکعب گاز طبیعی در سال صرفه‌جویی خواهد شد و همچنین از انتشار سالانه ۱۰ میلیون تن گاز گلخانه‌ای جلوگیری می‌شود.
تلاش‌های دولت سیزدهم در حالی است که ظرفیت کل انرژی‌های تجدیدپذیر نصب شده از سال ۱۳۷۲ تا ۱۴۰۰، تنها ۸۵۸.۵ مگاوات بوده و از آغاز کار دولت سیزدهم تاکنون، ۲۲۵ مگاوات به این ظرفیت افزوده شده است.
۷۹ درصد از ظرفیت کل نصب شده انرژی‌های تجدیدپذیر مربوط به قبل از دولت سیزدهم است و تنها ۲۱ درصد به دوران بعد از این دولت تعلق دارد. استفاده از ماده ۱۲ قانون رفع موانع تولید، ماده ۱۶ قانون جهش دانش‌بنیان و مصوبات شورای اقتصاد و روش خرید تضمینی برق جزو عوامل مؤثر در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر هستند.
افزایش امنیت انرژی، برطرف کردن ناترازی‌های تولید و مصرف در زمان کمتر، کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و حفاظت از محیط زیست از طریق کاهش استفاده از سوخت‌هایی مانند مازوت و همچنین افزایش بهره‌وری انرژی، از موضوعات کلیدی است که صنعت برق را به سوی استفاده بیشتر از انرژی‌های تجدیدپذیر سوق می‌دهد.