ستاره‌گریزی، عنوانی برای پیمان جبلی/ دوگانگی رویکرد صداوسیما

بیایید در آغاز بحث به موضوع حذف مجریان از تلویزیون بپردازیم، مجریانی که هر کدام به نوعی یا از محبوبیت بالایی برخوردار بودند، یا برنامه‌هایشان با استقبال مخاطبان مواجه شده بود، یا از کلامی شایسته و تأثیرگذار بهره می‌بردند.

اکنون با وضعیت خطیری روبرو هستیم که جای هیچ مجری‌ای در تلویزیون خالی نیست، به‌طوری که ۵ برنامه تنها به ۳ مجری محول شده است. این بی‌نقصی به دلیل این است که تلویزیون دیگر مجری‌ای را در دوش خود ندارد، وقتی که عرصه بر مجریانی چون عادل فردوسی‌پور تنگ می‌شود، آنگاه راه برای مجریانی همچون محمدحسین میثاقی هموار می‌گردد. به‌راستی عجیب نیست که تلویزیون در این حالت با بحران جدی مواجه باشد و نتواند این خلا را پر کند. به همان شکل که فقدان شهاب حسینی و هومن سیدی و حسن فتحی هنوز بر تلویزیون احساس می‌شود و کسی در قد و قواره‌ آنها نیامده است، طبیعی است که جای خالی مجریانی که یا تحت فشار مجبور به رفتن شدند یا به قهر درآمدند، به هیچ وجه پر نخواهد شد.

این وضعیت خود یکی از نشانه‌های بارز خالی بودن دستان تلویزیون است، زیرا دیگر نه علی ضیایی وجود دارد، نه احسان علیخانی، نه مهران مدیری، نه عادل فردوسی‌پور، نه سروش صحت و … حال که مجری‌ای ندارد، به سراغ مجریانی معتمد و با عقاید هماهنگ با خود رفته است. چرایی کاهش مخاطبان صداوسیما سوالی است که در ماه هفتم ریاست پیمان جبلی از خودش مطرح شد و تا کنون جوابی برای آن یافت نشده است، ولی اگر با دقت بیشتری به این پرسش بنگریم به روند ستاره‌گریزی پیمان جبلی می‌رسیم. نگاهی که در زمان عبدالعلی علی عسگری و با حذف عادل فردوسی‌پور به وضوح مشهود شد و پس از آن جبلی با حذف سروش صحت از برنامه کتاب باز نمایان کرد که چندان تمایلی به ماندن ستاره‌ها در تلویزیون ندارد.

ستاره‌گریزی، برچسبی که بر دوش پیمان جبلی افتاده است

برنامه اخیر و بارز در حذف‌ها، تغییر و حذف شبانه برنامه «به افق فلسطین» بود، برنامه‌ای که رویکردهای روشنفکرانه‌اش نه‌تنها بینندگان را جذب می‌کرد بلکه در فضای مجازی هم به دلیل محتوای علمی و هنری‌اش به خوبی معروف شد. اما تصمیم بر این قرار شد که اعضای این گروه شبانه تغییر کنند و یکی از نکات قابل توجه در برخورد جبلی با این موضوع این بود که اعلام کرد: «من بیروت بودم و بی‌خبر». این یعنی پرسنل سازمان بدون اطلاع رئیس، به‌صورت ناگهانی می‌توانند اعضای یک برنامه را تغییر دهند. و تنها حذف عوامل این برنامه نبود که برچسب متفاوتی به پیمان جبلی زد، بلکه در فینال فصل سوم مسابقه «عصر جدید» که شامگاه شنبه هجدهم تیر ۱۴۰۱ روی آنتن شبکه سه رفت، امین حیایی به‌عنوان داور حاضر در بخشی از اظهاراتش صدای نگران کننده‌ای را مطرح کرد: «به نظر می‌رسد فعلاً «عصر جدید» قرار نیست دوباره تولید شود» و احسان علیخانی به‌عنوان مجری نیز این سخن را تأیید کرد.

در گذشته، احسان علیخانی در پایان فصل‌های پیشین همیشه خبری از تولید فصل جدید می‌داد، حتی در پایان فصل دوم که همزمان با شیوع ویروس کرونا بود، اذعان کرد که پس از समाप्त شدن این بیماری و فراهم شدن شرایط، فصل سوم را تولید خواهد کرد. اما در این شب خاص، نه تنها اشاره‌ای به فصل چهارم نشد بلکه او قاطعانه تأیید کرد که صحبت‌های امین حیایی درست است.

رامبد جوان، یکی دیگر از هنرمندانی است که ظاهراً احتمال حذفش وجود دارد. با نزدیک شدن به پایان فصل هشتم برنامه «خندوانه» و اظهارات محمد بحرانی، صداپیشه جناب خان، مبنی بر اینکه «شاید بعد از این، «خندوانه» برای همیشه به تاریخ بپیوندد»، شائبه‌ای برای برخی ایجاد شد که شاید تلویزیون تصمیم به خاتمه تولید و پخش این برنامه با اجرای رامبد جوان گرفته است.

آخرین قسمت این فصل «خندوانه» که به نوعی به‌عنوان آخرین فصل این برنامه شناخته می‌شود، (سه‌شنبه ۲۸ تیر ۱۴۰۱) از تلویزیون پخش شد و رامبد جوان، در خاموشی چراغ‌ها به همراه جناب‌خان از مردم خداحافظی کرد.

انحصار به‌دلیل ناتوانی در رقابت

پیمان جبلی که در زمان ریاستش به تعطیلی تعداد زیادی از برنامه‌های محبوب تلویزیون دست زده، به گفته خودش در تلاش است از حقوق مخاطبان صیانت نماید و در عین حال نمی‌داند چرا روز به روز تعداد آنها کمتر می‌شود. یک بار به سلبریتی‌ها و هنرمندان باج نمی‌دهد و از سویی دیگر سعی می‌کند برنامه‌های «نون. خ» و «مهمونی» را دوباره به آنتن زنده تلویزیون برگرداند؛ در حالی که محمدرضا شهبازی را به رضا رشیدپور ترجیح می‌دهد و از طرف دیگر می‌گوید که دور صداوسیما را سیم خاردار نکشیدیم. جبلی در تمامی مدت مدیریت خود راهی متفاوت با یک بام و دو هوا در پیش گرفته است.

در این میان، شبکه نمایش خانگی وارد عمل شد و قصد داشته تا مخاطبان را به آثار ایرانی جذب کند و نسبتا نیز در این مسیر موفق عمل کرده است و البته این موفقیت باعث افت انحصار طلبی صداوسیما گردیده و تلویزیون را وادار کرده که در رقابت، تولید آثار با کیفیت و خوب را در دستور کار قرار دهد و از آنجایی که این توانایی وجود ندارد، فشار ساترا دو چندان شده است.

“`