فرارو محسن صالحی خواه؛ آقای شریعتمداری، پژوهشگر برجسته، بر روی میز خود یک کازیه قدیمی دارد که از زمان دهه هفتاد هنوز در آن مشاهده می شود. در این کازیه، چندین برگ کاغذ وجود دارد که حاوی نکات راهبردی جهت استفاده در زمان های خاص هستند. هنگام نیاز، او کاغذی که شامل یادآوری ملاقات خاتمی و جورج سوروس است را بیرون می آورد. اگر این اصلاح طلبان دست به کار شوند، نوبت به مدارک مربوط به اصلاح طلبان سرمایه دار اسرائیل در ایران می رسد. مدیرکل آژانس در بیارود، خروج از NPT. اگر آمریکایی ها آغازگر اقدامات تخریبی شوند، حمله به پایگاه های آمریکایی در منطقه انجام خواهد شد. وقتی صحبت از دستاورد های دولت سیزدهم باشد، موضوع بسیار جدی تر می شود. البته گاهی پیش می آید که دو یادداشت به طور همزمان از کازیه خارج می شوند، مانند بستن تنگه هرمز و خروج از NPT.
اما همه این کاغذ ها هیچگاه یکسان نیستند. هر چه بیشتر در گذر زمان قرار گیرند، قدری زردتر می شوند. در واقع، وقتی کاغذی مدت زیادی در جایی بماند، رنگش تغییر می کند. مثلاً یادداشت ملاقات خاتمی و سوروس به زمان هایی تعلق دارد که فردی با عبای شکلاتی به وفور صحبت می کرد. اصلاح طلبان سرمایه دار اسرائیل، یادداشتی هستند که به ایام ات مربوط می شود. کاغذهای متنوع در این کازیه با رنگ های متفاوت و با درجه صاف بودن مختلف وجود دارند، که بر اساس اینکه چقدر در زمان های مختلف از کازیه بیرون آورده شده اند، مشخص می شود.
دو پاراگراف ابتدایی به همین منظور نوشته شد تا به تنگه هرمز برسیم. کازیه برادر حسین، به سه طبقه تقسیم شده که طبقه همکف حامل کاغذهای زردرنگی است که گوشه هایش مچاله شده اند. اینها مدارکی هستند که همیشه باید در دسترس قرار داشته باشند، چراکه موضوعات مرتبط با آنها اغلب به سرعت جنجالی می شوند. بستن تنگه هرمز یکی از این خرده مدارک است. این کاغذ تقریبا در اثر استفاده مکرر آقای شریعتمداری مچاله شده است. به نوعی مانند کلید اصلی است که قادر به باز کردن هر قفلی است. یا همانند گروه خونی O+ که با تمامی گروه های خونی دیگر سازگار است. بستن تنگه هرمز به تمامی رویدادها دقیقاً تعلق می گیرد. اسرائیل که آمده، بستن تنگه را مطرح می کند. اسرائیل که رفته، دوباره بستن تنگه. آمریکا که از برجام خارج شده، می خواهیم بستن تنگه را مورد بررسی قرار دهیم. الان در حال بررسی امکان دوباره توافق هستیم، می گوییم بستن تنگه. آمریکا به یمن حمله کرده، می گوییم بستن تنگه. آمریکا حمله نکرده، باز هم می گوییم بستن تنگه. در همه حال بحث بر سر بستن تنگه هرمز مطرح است. مشکل از آنجایی آغاز می شود که آقای شریعتمداری اینقدر درگیر این کازیه است که ممکن است هرگز تنگه را از نزدیک ندیده و نمای او از آن تنگه تنها یک مسیر باریک است که دو حوض را به یکدیگر متصل می کند.
در یادداشت تاریخ سه اردیبهشت، شریعتمداری به تهدیدات آمریکا علیه ایران، وضع تحریم های جدید و همچنین تماس تلفنی میان ترامپ و نتانیاهو اشاره کرده و این را به عنوان نشانه ای از وجود رموزی در این اقدامات تفسیر کرده است و پیشنهاد می دهد که وزارت خارجه باید این اطلاعات را رمزگشایی کند. او در نهایت بیان می کند: «اکنون انتظار می رود و این نیز ضروری است که مسئولان محترم کشورمان پیام هایی مشابه برای حریف ارسال کنند و طبیعت استکباری و خوی وحشی آمریکا در غارت و قتل عام انسان ها را فریاد بزنند و به صراحت اعلام کنند که در تضاد با خواسته دشمن، کوچک ترین تغییری در برنامه صلح آمیز هسته ای خود نخواهند داد و در صورت ادامه ی باج خواهی دشمن، خروج از NPT را در دستور کار خواهند داشت. همچنین اگر دشمن درصدد محروم کردن ما از صدور نفت باشد، بر اساس کنوانسیون های ۱۹۵۸ ژنو و ۱۹۸۲ جامائیکا، که درباره «نظام حقوقی آبراه های بین المللی و حق عبور کشتی ها» بحث کرده اند، بستن تنگه هرمز به روی تمامی کشتی های حامل نفت و حتی کشتی های تجاری و تسلیحاتی دشمن را در نظر خواهیم داشت. دلیلی ندارد که کشورهای متخاصم اجازه عبور از تنگه ای که در آب های سرزمینی کشور ما واقع شده است، داشته باشند. این حق مسلم و قانونی ایران است که به کشتی های نفتکش و شناورهای حامل کالای تجاری متعلق به کشورهای متخاصم اجازه عبور از تنگه هرمز را ندهد؛ و در عین حال باید گوشزد کنیم که اگر این کشورها دست به حمله ای بزنند، پایگاه ها و منافع آنها را نابود خواهیم کرد.»
به اندازه ای که شریعتمداری با برای تغییر رفتار آمریکا فعالیت می کند، این اصلاح طلبان غرب گرا که به دشمنان اصلی خود وابسته اند، چندان پرحرارت نیستند. چه تفاوتی با قبل وجود دارد برادر؟ در واقع تنش وجود دارد، اما تحت کنترل. نمی دانم برادر حسین از این موضوع آگاه است یا خیر؛ اما باید کمی از کاغذهایش به دور شود و حداقل تنگه هرمز را از نزدیک ببیند. آنقدر هم تنگ نیست. اصلاً اگر تنگه را بزنیم، چرا فکر می کند این تنگه تنها به منافع آمریکا مرتبط است؟ من بی خبرم! دلیل این که گزارش می کند طرف های مقابل نسبت به ما بی تفاوت می مانند و فقط به ما نگاه می کنند، چه می تواند باشد!
فقط همین نفت برای ما کافیست. در سال ۲۰۲۳، به ترتیب ۵ کشور چین، آمریکا، هند، کره جنوبی و ژاپن بزرگترین واردکنندگان نفت خام در سطح جهانی بوده اند. در میان این کشورها، چین به عنوان بزرگترین خریدار دو برابر آمریکا نفت خام وارد می کند. نفت ایران به طور خاص و تعیین کننده ای در سبد انرژی این کشورها نقش ندارد، اما تنگه هرمز سهم کلیدی در تأمین پایدار سوخت فسیلی برای آن ها ایفا می کند. با کدام یک از آنها قصد داریم به جنگ برویم؟
آیا چین، تنها خریدار انحصاری نفت تحریمی و تخفیف دار ماست؟ هند که در حال تلاش برای عملیاتی کردن قرارداد چابهار با آنها هستیم؟ ژاپن و کره جنوبی که به هیچ دلیلی تمایلی به درگیری با ما ندارند، به این دلیل که آسیبی به ما زدند؟ بی خیال واردکنندگان، به صادرکنندگان خواهیم پرداخت. امارات؟ قطر؟ کویت؟ عربستان؟ آن هم در شرایطی که در پی خروج از این بحران هستیم؟ از بحث درباره خروج از ان پی تی و این سخنان هم پرهیز می کنم. اما تصور بستن تنگه هرمز در حین ایجاد بحران انرژی و تنش با دیگر کشورها، خیلی با عقل جور در نمی آید. ای کاش کسی این کازیه را گردگیری می کرد.