اگر از شما خواسته شود که فهرستی از بیماری‌های نگران‌کننده‌ای که زنان با آن مواجه می‌شوند را تهیه کنید، چه مواردی به ذهنتان می‌رسد؟ احتمالاً نام‌هایی همچون سرطان سینه، تخمدان و دهانه رحم، یا شاید بیماری‌های قلبی و اختلالات روانی به ذهن شما خطور کند. با این حال، ممکن است شایع‌ترین نوع سرطان در زنان را فراموش کنید، با اینکه شاید حتی قبل‌تر نام آن را هم نشنیده باشید. سرطان آندومتر یکی از آن بیماری‌هایی است که اطلاعات عمومی در مورد آن چندان زیاد نیست.
به طوری که بسیاری از زنانی که تشخیص سرطان آندومتر برایشان صادر می‌شود، ممکن است حتی با نام این بیماری آشنا نباشند.
سرطان آندومتر چیست؟
سرطان آندومتر به سرطان بافت داخلی رحم اشاره دارد. غالباً این عارضه به صورت توده‌ای عمل می‌کند؛ اما قابلیت انتشار به سایر نقاط رحم و حتی اندام‌های مجاور را نیز دارد. در واقع، سرطان آندومتر حدود ۹۵ درصد از تمام سرطان‌های رحم را شامل می‌شود.
تشخیص سرطان آندومتر به این صورت انجام می‌شود که پزشک یک بیوپسی را انجام می‌دهد و سلول‌های سرطانی را زیر میکروسکوپ وادار به بررسی می‌کند و آن‌ها را به سه دسته یا درجه مختلف طبقه‌بندی می‌کند. درجه یک و دو به عنوان کمتر تهاجمی محسوب می‌شوند، در حالی که درجه سه نشان‌دهنده این است که با احتمال بالایی سرطان به سایر نواحی خارج از رحم نیز گسترش یافته است. به همین دلیل، آگاهی در مورد سرطان آندومتر بسیار ضروری است تا علائم آن هرچه زودتر شناسایی شوند. در صورتی که سرطان آندومتر به موقع تشخیص داده شود، معمولاً قابل معالجه است.
چه عواملی موجب سرطان آندومتر می‌شوند؟
هر چند سرطان آندومتر به طور عمده در بین زنان پس از یائسگی مشاهده می‌شود، اما سن به تنهایی عامل ریسک‌زا برای این بیماری نیست. هورمون‌ها نیز نقش کلیدی را ایفا می‌کنند. تحقیقات نشان داده‌اند که نسبت بیشتر استروژن به پروژسترون (دو هورمون عمده زنانه) می‌تواند احتمال بروز سرطان آندومتر را افزایش دهد.
بنابراین، بسیاری از عوامل خطر مرتبط با سرطان آندومتر تا حدودی به قرارگیری در معرض استروژن مرتبط هستند، که شامل رژیم غذایی پُرچرب و اضافه وزن (زیرا بافت چربی می‌تواند هورمون‌ها را به استروژن تبدیل کند)، دیابت نوع دوم، درمان با هورمون استروژن و همچنین سابقه طولانی از قاعدگی نامنظم می‌باشد.
از سوی دیگر، داشتن سیکل قاعدگی منظم، گاهی با استفاده از درمان‌های حاوی پروژسترون، می‌تواند شانس ابتلا به سرطان آندومتر را کاهش دهد.
عوامل خطر دیگر عمدتاً ژنتیکی هستند، از جمله سابقه خانوادگی سرطان آندومتر، سابقه فردی در ابتلا به سرطان سینه یا تخمدان و وجود عارضه‌ای به نام سندرم لینچ که فرد را نسبت به ابتلا به برخی سرطان‌ها مستعدتر می‌کند.
علائم سرطان آندومتر چیست؟
سرفصل اصلی علامت‌های بیماری سرطان آندومتر، خونریزی واژینال پس از یائسگی است. این خونریزی لزوماً جرم یا دردناک نیست؛ حتی وقوع چند قطره خون نیز کافیست تا شما را به مراجعه به پزشک متقاعد سازد.
اگر هنوز به یائسگی نرسیده‌اید، علائم اولیه سرطان آندومتر ممکن است شامل خونریزی غیرطبیعی بین دو دوره قاعدگی یا تغییرات ناگهانی در چرخه قاعدگی شما باشد، مانند خونریزی شدیدتر یا طولانی‌تر از معمول. این نوع خونریزی غیرمعمول معمولاً تنها علامت هشداردهنده بیماری سرطان آندومتر است؛ اما شما ممکن است احساس ترشحات غیرخونی، فشار در ناحیه پایین شکم، کاهش وزن ناگهانی و یا درد هنگام نزدیکی یا ادرار کردن را نیز تجربه کنید.
چگونه سرطان آندومتر درمان می‌شود؟
نوع درمان سرطان آندومتر بستگی به درجه بیماری دارد و می‌تواند شامل عمل جراحی، رادیوتراپی، شیمی‌درمانی یا ترکیبی از این روش‌ها باشد. پزشک معمولاً در حین عمل هیسترکتومی، رحم و شاید سایر بافت‌های درگیر نظیر تخمدان‌ها، گره‌های لنفی نزدیک یا لوله‌های فالوپ را از بدن خارج می‌کند.
اگر هنوز مایل هستید که در آینده بچه‌دار شوید، گزینه‌های درمانی جایگزین مانند هورمون درمانی ممکن است به شما کمک کند که روند رشد سلول‌های سرطانی را بدون نیاز به جراحی متوقف کنید. موفقیت درمان بستگی به مرحله سرطان آندومتر دارد و همیشه نمی‌تواند مؤثر باشد.
تشخیص سرطان آندومتر به معنای خاتمه زندگی نیست. بسیاری از زنانی که در مراحل ابتدایی این سرطان تشخیص داده می‌شوند، در بیش از ۸۰ درصد موارد قادر به نجات خواهند بود.
چگونه می‌توان از سرطان آندومتر پیشگیری کرد؟
هیچ روش قطعی برای پیشگیری از سرطان آندومتر وجود ندارد، اما با انجام برخی اقدامات می‌توانید احتمال بروز این بیماری را کاهش دهید:
به وزن سالمی برسید و آن را حفظ کنید
زنان دارای اضافه وزن به سه برابر بیشتر احتمال ابتلا به سرطان آندومتر مواجه‌اند.
فعالیت بدنی منظم داشته باشید
تحقیقات نشان داده‌اند که فعالیت بدنی بالا و ورزش به طور معناداری با کاهش خطر سرطان آندومتر مرتبط است. بنابراین، ورزش به صورت مرتب می‌تواند راهی مؤثر برای کاهش احتمال بروز این بیماری باشد. یک سبک زندگی فعال به شما کمک می‌کند که وزن سالمی داشته باشید و فشار خون شما در سطح نرمال باقی بماند و از ابتلا به دیابت (که خود یک عامل خطر دیگر برای سرطان آندومتر است) جلوگیری کنید.
در مورد مزایا و معایب هورمون درمانی با پزشک خود مشورت کنید
استروژن در اشکال مختلفی برای علاج علائم یائسگی موجود است، از جمله قرص‌ها، چسب‌های پوستی، آمپول‌ها، کرم‌ها و حلقه‌های واژینال. اگر تصمیم دارید از استروژن برای تسکین علائم یائسگی خود بهره بگیرید، با پزشک خود در مورد مزایا و معایب این نوع درمان و تأثیر آن بر احتمال سرطان آندومتر گفتگو کنید. پروژستین (داروهای مشابه پروژسترون) می‌توانند ریسک سرطان آندومتر را در زنانی که تحت درمان با استروژن قرار دارند، کاهش دهند، اما این ترکیب ممکن است ریسک سرطان سینه را افزایش دهد.
اختلالات مربوط به آندومتر خود را درمان کنید
دریافت مراقبت‌های مناسب برای اختلالات پیش سرطانی در زمینه آندومتریوم نیز یکی از روش‌های کاهش ریسک سرطان آندومتر است. زیرا اغلب سرطان‌های آندومتر در طول سال‌ها به تدریج بروز می‌کنند.