کارشناسان به ما توصیه میکنند که اگر در پی حفظ وزن متناسب و جلوگیری از عوارض ناشی از کاهش وزن هستید، نباید به صورت ناگهانی وزن خود را کاهش دهید. اما این کاهش وزن سریع چه عواقبی به همراه دارد؟
ریزش شدید موها
اگرچه ریزش ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو در روز امری طبیعی به شمار میآید، اما متخصصان تاکید میکنند که کاهش ناگهانی وزن میتواند به ریزش موها به صورت شدید بینجامد. لازم به ذکر است که کم مویی با ریزش موها متفاوت است؛ کم مویی به وضعیتی اطلاق میشود که در آن به دلایل مختلف رشد موها متوقف میشود.
احساس سرما، زودرنجی و خستگیچنانچه مصرف غذاها و مواد مغذی مهمی چون آهن، زینک و پروتئین را در رژیم غذایی خود محدود کنید، ممکن است دچار ریزش مو شوید. رژیمهای غذایی که به طور قابل توجهی کم کالری هستند معمولاً منجر به ریزش موها میشوند، زیرا در این شرایط بدن تنها با کمترین مواد مورد نیاز فعالیت میکند و ناگزیر میشود انرژی و مواد مغذی را در بین تمامی بخشهای خود توزیع نماید. بدین ترتیب، موها به مواد لازم دسترسی کافی پیدا نمیکنند.
این احساسات به واقع نتیجهی واکنش بدن به فقدان انرژی است. از دست دادن چربی بدن به معنای کاهش بخشی از لایهی عایق و محافظ بدن در برابر سرماست که احساس سرما را به همراه میآورد.
با وجود این عوارض منفی، عدهای از افراد این نوع رژیمهای بسیار کم کالری را روشی معقول برای کاهش وزن خود میدانند. اما ضروری است که پیش از اقدام به این کار با یک پزشک یا متخصص تغذیه مشورت کنیم تا عوارض منفی و خطرآفرین آن را به حداقل برسانیم.
در خصوص زودرنجی، تحقیقات نشان میدهد که ممکن است ارتباطی میان کاهش میزان کربوهیدراتها و افزایش زودرنجی وجود داشته باشد. این موضوع میتواند به وجود انرژی در بدن مرتبط باشد یا تنها واکنش روانی در نتیجه عادت به خوردن غذا به عنوان یک راه برای آرامش و مواجهه با تنشها باشد.
اختلالات الکترولیتی در بدن
یکی از جدیترین عواقب ناشی از کاهش سریع وزن، عدم تعادل الکترولیتهای بدن است.
متخصصان بر این عقیدهاند که این وضعیت حتی میتواند به مرگ بینجامد. در واقع، کاهش ناگهانی وزن بدون نظارت پزشکی میتواند به اختلال در تعادل الکترولیتهای بدن منجر شود.
اختلال الکترولیتی به حالتی گفته میشود که میزان عناصر طبیعی موجود در بدن به صورت افراطی کم یا زیاد میشوند. این مواد برای عملکرد صحیح بدن حیاتی هستند. به همین دلیل پزشکان معمولاً توصیه میکنند که در کاهش وزن سرعت عمل نکنیم. این عدم تعادل میتواند منجر به اختلال در ضربان قلب، حملات ناگهانی (همچون صرع)، ضعف ماهیچهها و مشکلات دیگر شود.
قطع عادت ماهانه
بسیاری از زنان مشاهده کردهاند که پس از کاهش سریع وزن به دلیل فشار اضافی ناشی از این اقدام، عادت ماهانه آنها متوقف میشود. با افزایش سرعت کاهش وزن، احتمال قطع عادت ماهانه نیز افزایش مییابد. دلیل این امر این است که بدن احساس میکند در حال از دست دادن تعادل هورمونی است و بنابراین عادت ماهانه قطع میشود.
کاهش چشمگیر انرژی بدن
کالریها منبع انرژی بدن محسوب میشوند، بنابراین اگر میزان کالری دریافتی به شدت کاهش یابد، احساس بیحالی خواهید کرد.
روشهای کاهش وزن تأثیرات بیشتری فراتر از سطح انرژی بدن دارند.
اغلب افراد برای کم کردن وزن خود، ورزش زیاد را با محدود کردن کالری ترکیب میکنند که نتیجهی آن کاهش انرژی بدنی خواهد بود. همچنین، فشاری که این وضعیت بر جسم و ذهن وارد میکند میتواند منجر به احساس بیحالی گردد.
دریافت کربوهیدراتها نیز از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. در روند کاهش وزن و کاهش مصرف کالری، ممکن است مصرف کربوهیدراتها نیز به مقدار قابل توجهی کاهش یابد. این کربوهیدراتها منبع اصلی انرژی بدن هستند.
متخصصان توصیه میکنند کربوهیدراتهای فیبردار مانند میوهها، سبزیجات و غلات کامل را در برنامه غذایی خود قرار دهید.
برخی افراد پس از تجربه کاهش وزن سریع ممکن است احساس افزایش انرژی کنند، که این تنها به دلیل کاهش وزنشان است و عموماً به بهبود خواب مرتبط است.
کاهش تودهی عضلانی
کاهش وزن همیشه به معنای از بین رفتن چربیهای بدن نیست و زمانی که خود را وزن میکنیم مشخص نیست که عدد نشان داده شده مربوط به چربی یا تودههای عضلانی است؛ لذا در زمان کاهش وزن سریع، احتمال از دست دادن بخش زیادی از توده عضلانی وجود دارد.
کاهش سریع وزن موجب میشود که بدن به جای دریافت سوخت از چربیها، از تودههای عضلانی استفاده کند.
نتایج یک تحقیق که به مقایسه کاهش وزن سریع و آهسته پرداخته است، نشان میدهد برای حفظ تودههای عضلانی، کاهش وزن تدریجی روش بسیار کارآمدتری است.
منبع: روزیاتو
