سالانه دخانیات موجب مرگ بیش از ۸ میلیون نفر در سرتاسر جهان می‌شود که از این مجموع، بیش از یک میلیون و 200 هزار نفر بخاطر آلودگی ناشی از دود سیگار جان خود را از دست می‌دهند.
در همین راستا، دکتر لیلا حسینی، متخصص قلب و عروق در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی به تشریح زرنگی‌ها و مشکلات ناشی از مصرف دخانیات و تأثیر آن بر ایجاد بیماری‌های قلبی و عروقی پرداخت.
سیگار نیازمند ترک سریع است
این پزشک بر اهمیت مصرف دخانیات به عنوان یکی از عوامل کلیدی در بروز بیماری‌های قلبی تأکید کرد و اعلام داشت: سیگار به عنوان شایع‌ترین عامل مرگ‌بار قابل پیشگیری در میان بیماران قلبی شناخته می‌شود و تصمیم به ترک آن می‌تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.
وی همچنین اشاره کرد: دخانیات تأثیرات منفی بر پارامترهای مختلف خون دارد و همین موضوع به شدت در بروز سکته‌های قلبی مؤثر است.
دکتر حسینی افزود: درصورتی‌که فرد سیگاری تصمیم به ترک سیگار بگیرد، کاهش مضرات آن در او به وضوح نمایان خواهد شد، به طوری که در دو تا سه سال اول، پیشرفت‌های قابل توجهی حاصل می‌شود و بعد از پنج سال، اگر عارضه‌ای در او باقی نمانده باشد، از نظر قلبی و عروقی به وضعیت افرادی که هرگز سیگار نکشیده‌اند نزدیک خواهد شد.
وی همچنین در اشاره به عوارض دخانیات در بیماران ریوی توضیح داد: این عوارض بسیار طولانی‌تر و معمولاً بین ۱۰ تا ۱۵ سال به طول می‌انجامد، و عوارضی مانند سرطان ریه ممکن است به‌طور دائمی فرد را تحت تأثیر قرار دهد.
این متخصص خاطرنشان کرد: ترک سیگار روش تدریجی ندارد و باید به‌طور کامل و یک‌باره انجام گیرد، زیرا رفتار تدریجی در این زمینه تأثیر مثبتی به همراه نخواهد داشت.
دکتر حسینی ادامه داد: ممکن است در سه هفته اول، فرد سیگاری که اقدام به ترک نموده است، وسوسه به بازگشت به مصرف مجدد سیگار شود، اما بعد از این دوره، اقدام به ترک به مراتب آسان‌تر خواهد بود و وسوسه‌های ذهنی کاهش می‌یابد.
وی بر این نکته تأکید کرد که برای حفظ سلامتی قلب، اجتناب از مصرف دخانیات بسیار ضروری است.
نیکوتین، ماده‌ای با اعتیاد بالا
دکتر فلوریا انفرادی، مدیر گروه پیشگیری از بیماری‌ها در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی همچنین در مصاحبه‌ای با ایسنا به این نکته اشاره کرد که بدترین اقدام برای سلامت، استعمال سیگار و دخانیات است و اثرات مستقیم آن بر بیماری‌هایی نظیر بیماری‌های قلبی و عروقی، پوکی استخوان و انواع سرطان‌های حنجره و مثانه مشهود است.
وی به دیگر آسیب‌های سیگار و دخانیات مانند تخریب دندان‌ها، پیری زودرس پوست و مشکلات مو نیز پرداخت و افزود: خطرات ناشی از قلیان و ویپ (سیگار الکترونیکی) نیز به اندازه سیگار جدی است.
انفرادی ادامه داد: نیکوتین یکی از مواد بسیار اعتیادآور در جهان محسوب می‌شود و افراد به راحتی با چند بار مصرف سیگار و قلیان به این ماده وابسته می‌شوند که همچنین می‌تواند به عنوان دروازه‌ای به سایر مواد مخدر نیز عمل کند.
وی خاطرنشان کرد: دودی که از منابع ثانویه و ثالث ناشی از مصرف سیگار منتقل می‌شود، می‌تواند برای خانواده‌ها و به‌ویژه کودکانی که به آغوش فرد سیگاری می‌روند، بسیار مضر باشد.
هیچ سطح ایمنی در برابر دود دخانیات وجود ندارد
بهروز علیزاده، مدیر گروه سلامت محیط و کار دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی نیز در ارتباط با اقدامات بهداشتی برای کاهش مصرف دخانیات و پیشگیری از استعمال آن توسط کودکان و نوجوانان توضیح داد که این واحد برنامه‌های متعددی را در این راستا اجرا می‌کند.
وی اشاره کرد: بخشی از این اقدامات شامل برنامه‌های آموزشی است که شامل توزیع مطالب آموزشی در مراکز آموزشی مانند مهدهای کودک، دبستان‌ها و دبیرستان‌ها می‌شود و آموزش‌های حضوری توسط کارشناسان این بخش نیز ارائه می‌گردد و مسابقات فرهنگی مانند نقاشی نیز برگزار می‌شود.
علیزاده ادامه داد: بخشی از اقدامات در حوزه نظارت و بازرسی می‌باشد که شامل بازرسی‌های متعدد در قالب گشت‌های مشترک و بازدیدهای تخصصی کارشناسان بهداشت محیط خواهد بود.
وی با اشاره به شعار امسال هفته بدون دخانیات که با عنوان «حفاظت از کودکان و نوجوانان در برابر دخانیات؛ حق و مسئولیت همگانی» معرفی شده است، یادآور شد: مصرف دخانیات و قرار گرفتن در معرض دود آن، یکی از بزرگترین تهدیدات برای سلامت کودکان و نوجوانان محسوب می‌شود.
وی همچنین بیان کرد که هیچ سطحی از ایمنی در برابر دود دخانیات وجود ندارد و نیکوتین می‌تواند وابستگی قوی و تاثیرات منفی بر سیستم عصبی کودکان و نوجوانان ایجاد کند.
معاون غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی نیز به موضوع آثار منفی استفاده از داروهای غیرمجاز اشاره کرد و اظهار داشت که داروخانه‌ها تنها مراکز معتبر برای توزیع دارو و مکمل‌ها هستند و متأسفانه در برخی از عطاری‌ها و سوپرمارکت‌ها، داروها توزیع می‌شوند که نه تنها شرایط نگهداری آن‌ها رعایت نمی‌شود بلکه احتمال تقلبی بودن آن‌ها نیز وجود دارد.
دکتر وکیلی بیان کرد: در برخی از این داروها ممکن است مواد مخدر به کار رفته باشد و مصرف آن‌ها می‌تواند به ایجاد وابستگی و اعتیاد منجر شود.