نماینده یونسکو در حوزه سواد رسانه‌ای در منطقه آسیا و اقیانوسیه اظهار داشت: برای پیشبرد سواد رسانه‌ای نیازمند داشتن تعریف روشنی از آن هستیم. یکی از چالش‌های کنونی، رویکرد سلیقه‌ای در آموزش سواد رسانه‌ای است. سواد رسانه‌ای باید یک ضرورت در عصر حاضر تلقی شود و نه یک نمایش.
بر اساس گزارش ایسنا و به نقل از روابط عمومی یونسکو در آسیا و اقیانوسیه، علیرضا باستانی، نماینده یونسکو و مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران (انسان) در مراسم اختتامیه نخستین همایش بین‌المللی «سواد رسانه‌ای و شادی و نشاط»، بیان کرد: به منظور گرامیداشت هفته جهانی سواد رسانه‌ای، هر سال از ۲۴ تا ۳۱ اکتبر، برنامه‌ها و رویدادهایی در کشورهای گوناگون برگزار می‌شود.
وی تصریح کرد: سال ۲۰۲۳ نخستین سالی بود که به عنوان نماینده یونسکو در آسیا و اقیانوسیه منصوب شدم و در آغازین قدم، تلاش کردیم ابتکاری را عملی کنیم که نتیجه‌اش برگزاری نخستین همایش «سواد رسانه‌ای و شادی و نشاط» در سطح جهانی بود.
باستانی اضافه کرد: هرچند در آغاز این همایش، سکوهای تبلیغاتی نداشتیم، اما تعداد آثار ارسال شده از آنچه انتظار داشتیم فراتر بود و این تعداد اثر از نقاط مختلف جهان ما را شگفت‌زده کرده بود.
به گفته وی، نتایج بدست آمده بسیار حائز اهمیت بود و به دنبال آثار دریافتی در زمینه‌های فیلم کوتاه، پادکست، عکس، نقاشی و دل‌نوشته به زبان‌های مختلف از سه گروه داوری استفاده کردیم و نتایج درخشانی حاصل شد.
مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران (انسان) ادامه داد: داورانی که به زبان‌های انگلیسی، روسی و سایر زبان‌ها مسلط بودند، در دو گروه داوری ما حاضر بودند و برای بررسی و داوری آثار به همکاری هنرمندانی برجسته از کشور دعوت شده بود، زیرا زبان هنر میان‌فرهنگی است.
وی تأکید کرد: این دوره از همایش، نخستین بار برگزار شد و یک همکاری مشترک با سازمان یونسکو به شمار می‌رود. یکی از اهداف اصلی یونسکو در آسیا و اقیانوسیه، گسترش سواد رسانه‌ای در این کشورهای است و در عین حال به توسعه پایدار کشورهای مذکور نیز توجه دارد.
باستانی در خصوص ارتباط سواد رسانه‌ای با شادی و نشاط گفت: شادی و نشاط مستقیماً بر توسعه پایدار هر کشور تأثیر می‌گذارد. هنگامی که به شادی و نشاط اشاره می‌کنیم، یکی از محورهای کلیدی سواد رسانه‌ای به صلح، عدالت، دموکراسی و برابری مربوط می‌شود و ایجاد صلح جهانی از مهم‌ترین دغدغه‌هاست.
وی اذعان داشت: ما برنامه‌ای مشخص برای ترویج صلح جهانی در نظر داریم و امیدواریم که این موضوع به‌خوبی به رسانه‌ها منتقل شده و پیش برود. در حال حاضر، هیچ تعریف مشخصی از واژه صلح در سطح جهانی وجود ندارد و برگزاری چنین رویدادی می‌تواند به تثبیت این مفهوم کمک کند. جهانیان امروز بیشتر از همیشه به دنبال صلح‌اند و به زودی پیشنهاداتی ارائه خواهیم داد که به‌عنوان یک رویداد مهم جهانی در زمینه صلح مطرح خواهد شد.
نماینده یونسکو همچنین ادامه داد: در نامه‌ای از واتیکان، درخواست تمرکز بر دو موضوع صلح جهانی و همکاری‌های بین‌المللی مطرح شده است و تیم ما برای این هدف، برنامه‌ریزی‌های لازم را صورت داده است.
باستانی همچنین خاطرنشان کرد: در نشست‌های مختلف به این موضوع پرداخته‌ایم. از سال ۹۹، در کمپین‌های گوناگون بر اساس محتوای یکی از محورهای محوری کمپین جهانی مدیا پرو، تأکید داشتیم که سیاستمداران و مردم باید درکی مشترک از مفاهیم دمکراسی، آزادی و صلح داشته باشند، چراکه این مفاهیم در جوامع مختلف هنوز به‌خوبی تعریف نشده‌اند.
وی گفت: لازم است تمامی واژه‌هایی که مورد استفاده قرار می‌گیرند، دوباره تعریف شوند. مفهوم دمکراسی و ارتباط آن با آزادی، متفاوت است. ما این مسائل را در سطح جهانی مطرح خواهیم کرد و خواهند بود که فعالیت‌های جهانی ما در این زمینه از ۳ تا ۶ ماه آینده مشهود خواهد بود.
باستانی تأکید کرد: جهان امروز به شدت به صلح نیاز دارد و باید برای تحقق آن تلاش کنیم.
مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران (انسان) در ادامه، از پیشنهاد مشخصی برای ترویج صلح جهانی خبر داد و ابراز امیدواری کرد که این موضوع به‌خوبی رسانه‌ای شود و به پیشرفت آن کمک کند. او همچنین خاطرنشان کرد که عدم وجود تعریفی دقیق از سواد رسانه‌ای در جوامع مختلف یک چالش بزرگ است و این مقوله جزو ضروریات قرن بیست و یکم است. مفهوم سواد شامل مهارت‌ها و دانش‌های مرتبط است. رسانه امروز باید دوباره بازتعریف شود و باید درک کنیم که “انسان هوشمند و متفکر” خود رسانه است.
وی با اشاره به مفهوم سواد رسانه‌ای افزود: این مفهوم شامل مجموعه‌ای از دانش‌ها و مهارت‌هاست که منجر به خودشناسی و شناخت دیگران می‌شود. سواد رسانه‌ای همچنین حاوی سواد اطلاعاتی است و به تنهایی تأثیرگذار نخواهد بود، بلکه باید در آن تفکر انتقادی وجود داشته باشد.
باستانی گفت: سواد رسانه‌ای به مشارکت اجتماعی مربوط است. در سواد رسانه‌ای، افراد حق ندارند فقط به خود فکر کنند و باید به دنبال راه‌حل‌های جمعی باشند. بنابراین، هدف سواد رسانه‌ای، دستیابی به توسعه پایدار در جوامع است که به وجود شهروندان خوب وابسته است. مردم باید در تمامی جنبه‌های اجتماعی درگیر و پاسخگو باشند. اگر این‌چنین خصیصه‌هایی در جامعه وجود داشته باشد، آن جامعه می‌تواند شاداب و شاد زندگی کند.
وی تصریح کرد: شهروند خوب نمی‌تواند فردی ستیزه‌جو باشد و باید به دنبال منافع جامعه باشد. چنین فردی دارای شادی و نشاط است و قادر به مشارکت در تصمیم‌گیری‌های اجتماعی می‌باشد. سواد رسانه‌ای یک ژست نیست و جزو مختصات ضروری زمانه ماست. باید به این واقعیت پی ببریم که در نبود سواد رسانه‌ای با مشکلات جدی برخورد خواهیم کرد.
باستانی بر این نکته تأکید کرد: برای پیشبرد سواد رسانه‌ای باید تعریف روشن و دقیقی از آن داشته باشیم. یکی از چالش‌های امروز، آموزش سلیقه‌ای سواد رسانه‌ای است و به همین دلیل یکی از اهداف ما تدوین نظام آموزشی به سمت سواد رسانه‌ای است. همچنین تدوین نظام آموزشی جهانی برای سواد رسانه‌ای از جمله اهداف اساسی ما خواهد بود که در حال پیگیری آن هستیم. در حال حاضر، سیاست‌های نظام سلطه مدعی همه چیز از جمله دموکراسی و حقوق بشر است، اما در عمل گامی مؤثر در این راستا برنداشته است.
وی با اشاره به نتایج داوری‌های همایش «سواد رسانه‌ای و شادی و نشاط» تأکید کرد: در این داوری‌ها، ۲۴ اثر از کشورهای مختلف به‌عنوان آثار برتر انتخاب شده‌اند و در شش ماه آینده، اولین نظام آموزشی در حوزه سواد رسانه‌ای به جامعه جهانی ارائه خواهد شد و همچنین در پی پایه‌گذاری نخستین مدرسه بین‌المللی سواد رسانه‌ای هستیم.
باستانی خاطرنشان کرد: تندیس و لوگوی مربوط به این همایش با نظر موافق همکاران MIL طراحی و هم‌اکنون در اختیار ما قرار دارد، که هوش مصنوعی در آن لحاظ شده است.
وی با اشاره به نبود هفته مشخصی برای شادی و نشاط در تقویم جهانی، ابراز امیدواری کرد که بتوانیم با پیشنهاد ایران، جهانی‌سازی هفته نشاط را در تقویم یونسکو به ثبت برسانیم.
باستانی تأکید کرد: با اقدامات انجام‌شده، آثار برتر این همایش در وب‌سایت MIL به نمایش گذاشته خواهد شد و به هر کدام از آثار برتر در هر بخش دیپلم افتخار و جوایز ویژه اعطا خواهد شد.
***
در ادامه، جعفری‌ملک – رئیس مرکز هماهنگی‌های فرهنگی گفت‌وگوی همکاری آسیا نیز به سخنرانی پرداخت و گفت: در سال ۲۰۰۲، تایلند پیشنهاد تأسیس مجمعی را در آسیا ارائه کرد تا کشورها بتوانند از طریق گفت‌وگو مسائل خود را پیگیری کنند. در حال حاضر، ۳۵ کشور عضو این مجمع هستند و اساس کار این مجمع، گفت‌وگو محور است و هر کشوری که پیشنهادی ارائه دهد، باید مسؤولیت اجرای آن را بر عهده بگیرد.
وی همچنین ذکر کرد: در سال ۱۳۹۰، اجلاس وزرای فرهنگ کشورهای عضو مجمع تشکیل شد و ۱۶ برنامه پیشنهادی ایران در این اجلاس به تصویب رسید که این پیشنهادات نیز در اجلاس وزرای امور خارجه مجمع از سوی ۳۳ کشور تأیید گردید.
ملک افزود: برای هماهنگی در اجرایی کردن این برنامه‌ها، تصمیم گرفتیم با سازمان‌های بین‌المللی فعال در ایران همکاری کنیم، از جمله با سازمان‌های MIL و سازمان میراث ناملموس بشری یونسکو و … که نتیجه‌اش برگزاری نخستین همایش جهانی سواد رسانه‌ای و شادی و نشاط شد که آثار خوبی به آن ارسال گردید و نتایج آن پس از ارزیابی نهایی مشخص شد.
وی در پایان خاطرنشان کرد: جوایز این همایش توسط رایزنان فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در کشورهای مختلف یا سفرای کشورهای حاضر به برگزیدگان اهدا خواهد شد.
در پایان این مراسم، بیانیه هیأت داوران همایش توسط داود ضامنی، مسئول هیأت داوران همایش سواد رسانه‌ای، شادی و نشاط، قرائت گردید.
به گزارش این رسانه، نخستین همایش جهانی «سواد رسانه‌ای و شادی و نشاط» با همکاری علیرضا باستانی، نماینده سازمان سواد رسانه‌ای یونسکو در آسیا و اقیانوسیه و مدیرعامل انجمن سواد رسانه‌ای ایران (انسان) و با حمایت سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی و مرکز توسعه فرهنگ و هنر در فضای مجازی برگزار شد.