آیا سیگار بر فرآیند هضم غذا تأثیر دارد؟

ریه‌های شما تنها اندام‌هایی نیستند که از مضرات سیگار کشیدن رنج می‌برند، بلکه سایر نقاط بدن نیز به شدت آسیب می‌بینند.

به نقل از وری ول هلث، استعمال سیگار بر تمامی بخش‌های بدن اثر می‌گذارد، به طوری که این مساله می‌تواند به سیستم گوارش لطمه بزند. سیستم گوارش با تبدیل غذا به مواد لازم برای فعالیت صحیح بدن سر و کار دارد که اگر دچار مشکل شود، پیامدهای ناگواری به همراه دارد.

به طور خاص، افرادی که به بیماری کرون (نوعی از بیماری التهابی روده یا IBD) دچار هستند، در صورت سیگار کشیدن، با خطر افزایش شدت بیماری مواجه می‌شوند.

بیماری کرون
استعمال سیگار تأثیر منفی بر بیماری کرون دارد. افرادی که سیگار می‌کشند یا در گذشته سیگاری بوده‌اند، در مقایسه با کسانی که هرگز سیگار نکشیده‌اند، خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری کرون دارند.

بیماران کرون که سیگار می‌کشند، تمایل به تجربه عودهای مکرر، انجام جراحی‌های مکرر و نیاز به درمان‌های تهاجمی‌تر، مانند استفاده از داروهای سرکوب‌کننده سیستم ایمنی دارند.

در حال حاضر، دلیل مشخصی برای این که چرا سیگار می‌تواند عود بیماری کرون را تشدید کند در دست نیست، اما نظریه‌ای وجود دارد که سیگار ممکن است گردش خون در روده‌ها را کاهش دهد یا تأثیراتی بر پاسخ سیستم ایمنی به وجود آورد.

حتی در صورتی که فردی سیگار را ترک کند، همچنان ریسک بالایی برای ابتلا به بیماری کرون خواهد داشت. با این وجود، ترک سیگار برای افرادی که به بیماری کرون مبتلا هستند می‌تواند بعضی از مزایا را به همراه داشته باشد؛ به‌طوری که یک سال پس از قطع مصرف سیگار، این بیماران ممکن است کم‌تر با علائم شدید بیماری مواجه شوند.

سوزش سردل
سوزش سر دل نیز می‌تواند ناشی از سیگار کشیدن باشد.

دریچه‌ای که در انتهای مری وجود دارد (اسفنکتر تحتانی مری یا LES) معمولاً از برگشت اسید معده به مری پیشگیری می‌کند، اما کشیدن سیگار این دریچه را تضعیف می‌کند و به همین خاطر، اسید معده به سمت مری باز می‌گردد که منجر به سوزش سر دل می‌شود. به علاوه، به نظر می‌رسد سیگار مستقیماً به مری آسیب می‌زند و مانع از توانایی آن در مقابله با آسیب‌ها می‌شود.

علاوه بر این، استعمال سیگار می‌تواند بر حرکات مواد صفراوی تأثیر بگذارد. این مواد از روده به معده می‌روند و زمانی که این فرآیند با اختلال مواجه می‌شود (که به آن بیماری رفلاکس اثنی عشر می‌گویند)، اسید معده به طور غیر طبیعی افزایش یافته و آسیب بیشتری به مری می‌زند.

بیماری کبد
یکی از دیگر اعضای دستگاه گوارش که تحت تأثیر منفی سیگار قرار می‌گیرد، کبد است.

کبد یک اندام کلیدی در تصفیه سموم بدن است، که شامل داروها و الکل می‌شود. عملکرد کبد ممکن است به دلیل دود سیگار مختل گردد و این اختلال باعث می‌شود تا میزان دارویی که برای تاثیر مطلوب بر یک بیماری نیاز است، افزایش یابد.

تأثیر سیگار همچنین می‌تواند بر تشدید بیماری‌های کبدي که ناشی از اعتیاد به الکل است، بیافزاید.

افراد مبتلا به IBD در معرض خطر بالای ابتلا به برخی از بیماری‌های کبدی مانند کلانژیت اسکلروزان اولیه (بیشتر در بیماران مبتلا به کولیت اولسراتیو) و هپاتیت خود ایمنی و سیروز صفراوی اولیه قرار دارند.

خطر بالقوه بیماری کبد یکی از دلایل دیگری است که افراد مبتلا به IBD نباید سیگار بکشند.

زخم معده
افراد سیگاری احتمال بیشتری برای ابتلا به زخم معده دارند. در صورت ابتلا به زخم معده، روند بهبودی آن‌ها معمولاً طولانی‌تر است و نسبت به افراد غیرسیگاری با ریسک بیشتری برای مرگ مواجه می‌شوند. این مشکل به دلایل متعدد تأثیرگذار سیگار بر دستگاه گوارش بوده و علت آن به صورت کامل مشخص نیست.

سیگار می‌تواند میزان بی‌کربنات سدیم تولید شده توسط پانکراس را کاهش دهد؛ بدون این ماده، اسید معده در دوازدهه (اولین بخش روده کوچک) خنثی نمی‌شود و این امر می‌تواند موجب آسیب جدی به بدن شود و منجر به بروز زخم در دوازدهه گردد. همچنین، کشیدن سیگار ممکن است به افزایش میزان اسید معده‌ای که در روده کوچک جریان دارد کمک کند.

در نهایت
استعمال سیگار می‌تواند به دستگاه گوارش آسیب‌های جدی و بعضاً غیر قابل جبرانی وارد کند.

تخمین زده می‌شود که سالانه 400000 نفر به دلیل سیگار کشیدن جان خود را از دست می‌دهند. این درگذشت‌ها و رنج‌هایی که قبل از آن متحمل می‌شوند، با استفاده از برنامه‌های ترک سیگار به طور کامل قابل پیشگیری هستند.

IBD و سیگار یک رابطه نزدیک دارند و افراد مبتلا به بیماری کرون باید سیگار را ترک کنند تا از تشدید بیماری و بروز عوارض بیشتر جلوگیری نمایند.

در عین حال، برخی از افرادی که هیچ مشکل گوارشی در حین سیگار کشیدن نداشتند، ممکن است پس از ترک آن دچار کولیت اولسراتیو شوند. این بیماری گاهی اوقات به عنوان بیماری غیرسیگاری‌ها شناخته می‌شود. اما این به هیچ‌وجه به معنای بی‌خطر بودن دوباره شروع سیگار نیست.

مضرات ناشی از استعمال دخانیات همیشه بسیار بیشتر از هر نوع فایده احتمالی آن است. هیچ‌کس نباید به استعمال سیگار بپردازد، و به‌خصوص افراد مبتلا به IBD باید نسبت به عوارض گوارشی که سیگار به همراه دارد آگاه باشند و برای برنامه ترک سیگار با پزشک خود مشورت کنند.