محققان در تازهترین مطالعات خود نشان دادهاند که سیگار کشیدن باعث افزایش فعالیت ژنی تحت عنوان F۲RL۳ در مایعات خونی میشود. این تغییر میتواند به فعالیت پلاکتها آسیب برساند و خطر ابتلا به بیماریهای قلبی و همچنین سکته قلبی و لخته شدن خون را افزایش دهد.
سالهای زیادی است که درباره مضرات سیگار و ارتباط آن با بیماریهای قلبی – عروقی هشدار داده میشود. این امر سوالی را در ذهن ایجاد میکند که سیگار چگونه میتواند به بیماریهای قلبی منجر شود و یا چطور میتواند احتمال حملات قلبی را افزایش دهد؟
مطالعهای از محققان دانشگاه بریستول نشان میدهد که سیگار کشیدن میتواند با تحریک یک ژن موثر بر فرآیند لخته شدن خون، احتمال حمله قلبی را تشدید کند.
این پروژه تحقیقاتی با استفاده از یک روش چند رشتهای، شامل چهار طرح مختلف، به دادههای مربوط به کودکان در دهه ۹۰ و یک مطالعه طولی بر روی بیش از ۱۴ هزار نفر اتکا داشت. نتایج این مطالعات نشان داد که سیگار کشیدن به افزایش فعالیت ژن F۲RL۳ منجر میشود و فعالیت این ژن که در پلاکتهای خون بیان میگردد، میتواند خطر لخته شدن خون و در نتیجه حمله قلبی را به شدت افزایش دهد.
مکانیسم کنترل بیان ژن در سلولها، که به متیلاسیون دی انای معروف است، فرآیندی قابل بازگشت است که ویژگیهای مولکولی دی انای را دستخوش تغییرات میکند بدون آنکه ساختار توالی دی انای دچار تغییر شود. به نظر میرسد سیگار کشیدن باعث ایجاد تغییراتی در متیلاسیون دی انای در بخشهای مختلف ژنوم میشود، که میتواند به عنوان یکی از دلایل ایجاد پیامدهای منفی سلامتی از جمله بیماری قلبی ناشی از سیگار باشد.
محققان متوجه شدند که این تغییرات بهویژه در ارتباط با ژن F۲RL۳ رخ میدهد، که پروتئین آن (PAR۴) به فعالسازی پلاکتها، که مسئول تشکیل لختههای خونی هستند، کمک میکند. با تجزیه و تحلیل تغییرات ناشی از سیگار در این ژن، پژوهشگران مشاهده کردند که کاهش متیلاسیون دی انای در F۲RL۳ میتواند با تغییر در فعالیت پلاکتها و افزایش خطر حمله قلبی در افراد سیگاری مرتبط باشد.
پروفسور نیک تیمپسون (Nic Timpson)، سرپرست این پروژه تحقیقاتی، اظهار کرد: “یافتههای ما بسیار هیجانانگیز است، چرا که شواهدی از منابع مختلفی بهدست آمده که به درک ما از این موضوع کمک میکند که چگونه سیگار میتواند خطر حملات قلبی را افزایش دهد.”
اگرچه به نظر میرسد تغییرات ایجادشده در این ژن برگشتپذیر باشد، اما دادههای تازه نشان میدهد که ممکن است سالها زمان ببرد تا سطوح به حالت عادی بازگردند پس این موضوع شواهد بیشتری از اثرات مضر سیگار بر سلامت ما ارائه میدهد. همچنین، عوامل ژنتیکی و غی ژنتیکی دیگر نیز وجود دارند که میتوانند به طور مشابه بر متیلاسیون دی انای تأثیر داشته باشند، بنابراین این یافتهها میتواند به سالهای بعد از ترک سیگار نیز مرتبط گردد.
