ورزش به عنوان یک روش شناختهشده در پیشگیری و درمان بیماریهای قلبی عروقی، میتواند نقشی محوری در ارتقاء عملکرد و کیفیت زندگی افراد جامعه ایفا کند.
بیماریهای قلبی شامل مجموعهای از اختلالات نظیر آترواسکلروز عروق کرونر، نارسایی قلبی، بیماریهای مادرزادی، اختلالات دریچهای و پیوند قلب هستند. علیرغم مزایای ورزش، اقدام به ورزش نامناسب توسط بیماران قلبی میتواند خطر بروز عوارض جدی و حتی مرگ را افزایش دهد.
بر پایه تجربیات بیش از ۵۰ ساله، امنترین و مؤثرترین شیوه برای آغاز ورزش در همه گروههای بیماران قلبی، انجام فعالیت در مراکز توانبخشی قلبی تحت نظارت پزشک و همراه با پایش دقیق میباشد.
علاوه بر بیماران قلبی، افرادی که از بیماریهای عروق محیطی، سندرمهای متابولیک، بیماریهای ریوی رنج میبرند یا دارای عوامل خطر بیماری قلبی هستند، نیز از خدمات توانبخشی قلبی بهرهمند میشوند.
به گفته سارا لطفیان، متخصص پزشکی ورزشی که این مطلب را تهیه کرده و از سوی فدراسیون پزشکی ورزشی به ایسنا ارائه شده است، تحقیقات حاکی از آن است که مدیریت عوامل خطر بیماریهای قلبی از جمله بیتحرکی، فشار خون بالا، هایپرلیپیدمی، چاقی و مصرف سیگار میتواند به کاهش شیوع و بار بیماریهای قلبی عروقی کمک کند.
رویکرد مراکز جامع توانبخشی قلبی تنها به ورزش و بهبود سلامت جسمی محدود نمیشود، بلکه به جوانب دیگر زندگی سالم نیز توجه دارد؛ به عنوان مثال، از طریق مشاورههای روانشناختی میتوان به کاهش استرس و اضطراب بیماران یاری رساند و در کنار آن، کارشناسهای تغذیه به تنظیم رژیمهای غذایی مناسب با شرایط شخصی هر بیمار میپردازند.
برای ارزیابی ظرفیت عملکردی افراد روشهای مختلفی وجود دارد که تست ورزش، تست ورزش قلبی ریوی و مجموعهای از آزمونهای قدرت، سرعت و عملکرد از جمله آنها محسوب میشوند.
بنا بر وضعیت قلبی هر بیمار، نوع و میزان فعالیت بدنی از این تستها برای ارزیابی و مشخص کردن برنامه درمانی استفاده میشود و در نهایت، پس از اتمام موفقآمیز یک دوره توانبخشی قلبی، پزشک با ارزیابی مجدد به بیمار اجازه میدهد به سطح مشخصی از فعالیت و در صورت امکان، به ورزش حرفهای بازگردد.
