تحلیل تغییرات قیمت شیر خشک بین مرداد 1400 تا مرداد 1403 نشان می‌دهد که در این بازه سه ساله، قیمت یک قوطی شیر خشک 450 گرمی بر اساس اطلاعات رسمی مرکز آمار، از 39 هزار و 744 تومان به 115 هزار و 604 تومان افزایش یافته است که نشان‌دهنده یک رشد چشمگیر معادل 191 درصد می‌باشد.
در این راستا، لازم به ذکر است که در طول این مدت، بانک مرکزی مبلغ زیادی دلار براساس نرخ ترجیحی برای واردات شیر خشک تخصیص داده است. با وجود تلاش برای کنترل قیمت این محصول، افزایش مداوم قیمت شیر خشک به نگرانی‌های مالی بیشتری برای سرپرستان خانواده‌هایی که به دنبال این محصول هستند، اضافه کرده است.
طبق گزارش‌های ارائه‌شده از سوی بانک مرکزی، در سال گذشته، 2 میلیارد و 215 میلیون دلار با نرخ 28 هزار و 500 تومان برای واردات دارو و شیر خشک و یک میلیارد و 536 میلیون دلار با همین نرخ برای واردات تجهیزات و ملزومات پزشکی تأمین شده است. در این میان، بانک مرکزی تصریح کرد که از این مجموع تخصیص و تأمین ارز، یک میلیارد و 210 میلیون دلار با نرخ یارانه‌ای 4200 تومان اختصاص یافته است. بنابراین، سهمی از دلار 4200 تومان به شیر خشک نیز اختصاص یافته، هرچند جزئیات این سهم مشخص نیست. نکته اصلی این است که با وجود این میزان حمایت ارزی برای واردات شیر خشک، همچنان افزایش قیمت این کالا در سبد هزینه‌ای خانوارها مشاهده می‌شود. به‌طوری‌که در سال اخیر، قیمت یک قوطی شیر خشک 68 درصد افزایش یافته است، در حالی که نرخ ارز تخصیص‌یافته در این مدت همواره در سطح 28 هزار و 500 تومان ثابت مانده است. حتی در پاییز سال گذشته، بانک مرکزی به‌طور رسمی تأمین ارز برای واردات شیر خشک و مواد اولیه آن را با نرخ رشد 77 درصدی به بیش از 98 میلیون دلار افزایش داد. ولی در بازار، افزایش قیمت‌ها بیشتر از نرخ تورم بوده که به مشکلات اصلی در فرآیند واردات و توزیع شیر خشک اشاره دارد.
افزایش قیمت شیر خشک در سال‌های اخیر به یکی از نگرانی‌های عمده خانواده‌های ایرانی به‌ویژه آن‌هایی که نوزادی دارند، تبدیل شده است. این افزایش قیمت نه تنها فشار اقتصادی به خانواده‌ها وارد می‌کند، بلکه نگرانی‌هایی را در زمینه دسترسی به این محصول حیاتی برای تغذیه نوزادان به وجود آورده است.
افزایش 191 درصدی قیمت یک قوطی شیر خشک طی سه سال/ توانایی تولید داخلی موجود است، اما واردات شیر خشک با ارز یارانه‌ای جذاب‌تر به نظر می‌رسد!
سوال کلیدی این است که با توجه به تولید بالای شیر خام در کشور، آیا زمینه و زیرساخت‌های لازم برای تولید شیر خشک، به‌ویژه برای مصرف نوزادان، فراهم است یا خیر؟
سید احمد مقدسی، رئیس انجمن صنفی گاوداران، با اشاره به رکورد تولید 11 میلیون و 700 هزار تن شیر خام در سال گذشته، بیان کرد: در کشور ما ضمن تولید شیر خشک برای مصرف در صنایع غذایی، شیر خشک نوزاد نیز تولید شده و ما قادر به صادرات شیر خشک هستیم و می‌توانیم نیاز بازار را تامین کنیم.
او در پاسخ به این سؤال که چرا با وجود تولید شیر خشک نوزاد در کشور، هنوز هم واردات این محصول با نرخ 28 هزار و 500 تومان ادامه دارد، گفت: این سوال را باید از مسئولان دولتی پرسید که چرا شیر خشک وارد می‌شود، در حالی که ما توانایی تولید شیر خشک مخصوص مصرف نوزاد و کودک را داریم و در واقع تولید نیز می‌شود. به نظر من نیازی به واردات این محصول نیست و می‌توانیم با تولید داخل، نیاز بازار به شیر خشک را برآورده کنیم، ولی متأسفانه همچنان واردات در حال انجام است.
همان‌طور که در ابتدای این گزارش مطرح شد، قیمت شیر خشک در یک سال اخیر با استناد به آمارهای رسمی، 68 درصد و در طول سه سال اخیر نیز به میزان 191 درصد افزایش یافته است. این روند افزایشی قیمت کالاهای وارداتی با ارز ترجیحی همانند قیمت گوشت نیز دیده می‌شود؛ بنابراین از متولیان سیاست‌های ارزی با هدف ثبات قیمت‌ها سوال می‌شود که چرا با وجود خروج صدها میلیون دلار ارز از کشور، همچنان قیمت کالاهایی مثل شیر خشک و گوشت فراتر از نرخ تورم افزایش یافته‌اند؟