عصر ایران– در هشت روز گذشته به معرفی نشریات سراسری پرداختیم و حس کردیم که نبود نشریهای خاص و متمرکز بر بخشی از کشورمان احساس میشود؛ بنابراین این بار به سراغ نشریه صبح تبریز میرویم که به قلم نیما عظیمی معرفی خواهد شد:
نشریهی «صبح تبریز» به عنوان نشریهای معتبر در آذربایجان شناخته میشود که از نظر فرم، به سبک بسیاری از ماهنامهها و فصلنامهها، نگرشی «پروندهمحور» دارد و در هر شماره، به موضوع یا شخصیت ویژهای از زوایای گوناگون پرداخته میشود.
از منظر محتوایی، هر شماره به یک فصل از تاریخ، فرهنگ و هنر ایران پرداخته و درونمایهای کاملاً ایراندوستانه را ارائه میدهد.
این نشریه در سال گذشته، در رویداد جشنواره رسانههای ملی ایران موفق به کسب رتبه نخست در بخش گفتگو شد. مدیر مسئول آن، میراعتماد عمادی و سردبیر مجله فرشید باغشمال است.
ویژهنامۀ نوروزی این مجله نیز، به مناسبت گرامیداشت هشتاد سالگی دکتر شهریار عدل منتشر شده و تصویر وی به همراه گلومرغهای قاجاری ارائه شده که نشاندهنده ریشههای هنری و تاریخی این شخصیت برجسته است.
مرحوم عدل اهل تبریز بود و به کوشش او، آثار تاریخی مانند تختجمشید، چغازنبیل و نقشجهان اصفهان به ثبت جهانی رسیدند. او این آثار تاریخی را در دوران جنگ، تحت حمایت یونسکو قرار داده و از خطر بمبارانهای احتمالی عراق حفظ نمود.
در همین شماره، نشریه صبح تبریز به پیشینه هنر سفال در آذربایجان نیز پرداخته و نشانههای این هنر تمدنساز را از کاوشهای باستانشناسی دوران میانه تا آثار برادران فقید قابچی -که رنگ آبیفیروزهای کارگاهشان همواره توجه پژوهشگران سفال را جلب کرده است- مورد بررسی قرار داده است. شمارههای پیشین این نشریه نیز دارای فضایی مشابه هستند:
– «پرونده جغرافیای آذربایجان» و یادبودی از شادروان دکتر رحیم هویدا، جغرافیدان برجسته دانشگاه تبریز در سالهای قدیم.
– «پرونده موزه» و یادبودی از شادروان استاد فاطمه کریمی، بانوی نامآور باستانشناسی ایران و پایهگذار کاوشهای ربعرشیدی تبریز در سال 1372.
– «پرونده شادروان حاجاسماعیل امیرخیزی» تاریخنگار، ادیب، خوشنویس و چهرهای مؤثر در مشروطه، که به عنوان مشاور ستارخان سردار ملی نیز شناخته میشد.
– «پرونده پهلوانی» و یادبودی از عیاران و لوطیان تبریز در زمان صفوی، شامل پهلوان حاج اللهیارخان تبریزی، پهلوان ابراهیم حلاجاوغلی و پهلوان عبادالله سرابی تبریزی.
– «پرونده اسناد تاریخی تبریز» و مروری بر اسناد مهم تاریخ معاصر تبریز از جمله «وقفنامه تبریز» که به یاد اشغال بیست سالهی تبریز توسط عثمانیها نوشته شده است.
– «پرونده مکتب مرثیه تبریز» و یادآوری از نوحهسرایان آذربایجان به همراه سنتها و آئینهای عزاداری در تبریز.
– «یادنامه دکتر محمدجواد مشکور» ادیب، مورخ و دینپژوه نامدار معاصر که دوران جوانیاش در دانشگاه تبریز گذشت و با کتاب برجستهاش «تبریز تا پایان قرن نهم هجری»، نقشی مؤثر در روایت تاریخ این شهر ایفا کرد.
– «پرونده باغات تاریخی تبریز» با نگاهی به حوادث ناگوار که «باغشهر تبریز» را به وضعیت فعلی و خشکیدهاش دچار ساخت.
– «پرونده تبریز دهه 60» با گفتگوهایی درباره روزهای پر التهاب این شهر در تعامل با مسئولان و چهرههای کلیدی آن دوران.
– «پرونده دارالسلطنه تبریز» و یادآوری از رجال برجسته و تأثیرگذار در تبریز در عهد قاجار.
– «پرونده کاسبی» و یادبودی از آئینها و باورهای تجاری سنتی در تبریز قدیم.
-«پرونده تبریز و خراسان» که به مشترکات تاریخی دو شهر با محوریت ارادت به آستان امام رضا(ع) میپردازد.
– «پرونده تبریز و اصفهان» که به «رفاقتنامه دو شهر» شناخته میشود و هدفش مقایسه فضای این دو شهر تاریخی است.