یتیمک یا یتیمچه از لذیذترین غذاهایی است که می‌توان با بادمجان تهیه کرد و برای تهیه آن تنها به مقداری بادمجان، گوجه‌فرنگی، پیاز و سیر نیاز دارید.
یتیمک یا یتیمچه از خوشمزه‌ترین غذاهایی است که با بادمجان تهیه می‌شود. شیوه‌های پخت این غذا در مناطق مختلف متفاوت است؛ برخی آن را تنها با بادمجان درست می‌کنند، در حالی که برخی دیگر به ترکیب آن عدس، کدو، گوشت و مرغ را نیز اضافه می‌کنند. روش پخت یتیمک در دو شهر بوشهر و شیراز شباهت‌های زیادی به هم دارد.
معمولاً برای تهیه این غذای لذیذ، بادمجان‌ها را ابتدا سرخ کرده و سپس با گوجه‌فرنگی، پیاز و سیر ترکیب می‌کنند. اما اگر خواهان یک گزینه رژیمی هستید، می‌توانید از بادمجان آبپز در طرز تهیه استفاده کنید. در این مقاله، با مراحل تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی و نکات کلیدی درست کردن این غذای خوشمزه و ساده آشنا خواهید شد.
مواد لازم:
بادمجان ۶ عدد
گوجه فرنگی ۶ عدد
پیاز ۳ عدد
سیر ۳ حبه
روغن به مقدار لازم
زردچوبه نصف قاشق چای‌خوری
نمک ۱ قاشق چای‌خوری
آبلیمو ۲ قاشق غذاخوری
شنبلیله خشک به مقدار کم
مراحل تهیه:
یتیمک یا یتیمچه بوشهری و شیرازی با یک روش تهیه می‌شوند. برای پخت این غذا تنها به بادمجان، گوجه‌فرنگی، پیاز و سیر نیاز دارید. در ادامه، مراحل طرز تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی را بررسی خواهیم کرد.
مرحله اول؛ آماده‌سازی بادمجان‌ها
در نخستین مرحله برای تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی، باید بادمجان‌ها را شسته و پوست آن‌ها را جدا کنید. سپس آن‌ها را به صورت نگینی خرد کنید و کمی نمک رویشان بپاشید. این عمل تلخی بادمجان را کاهش داده و جذب روغن را به حداقل می‌رساند. پس از گذشت ۳۰ دقیقه، بادمجان‌ها را فشار دهید و با آب سرد بشویید.
مرحله دوم؛ سرخ کردن بادمجان‌ها
در این مرحله، مقداری روغن در ماهیتابه گرم کنید و منتظر بمانید تا داغ شود. سپس بادمجان‌ها را در روغن داغ ریخته و به خوبی سرخ کنید تا رنگ طلایی بگیرند. پس از سرخ شدن، بادمجان‌ها را از روغن خارج کنید.
مرحله سوم؛ تفت دادن پیاز و سیر
در این مرحله از طرز تهیه یتیمک بادمجان به روش شیرازی و بوشهری، پیاز را به صورت نگینی خرد نمایید و در روغن تفت دهید. زمانی که پیاز نرم و سبک شد، سیر رنده‌شده را به آن اضافه کنید. منتظر بمانید تا پیاز و سیر کاملاً سرخ شوند، سپس مقداری زردچوبه به ترکیب افزوده نمایید.
مرحله چهارم؛ افزودن گوجه‌فرنگی به پیاز داغ
پس از اینکه پیازها به خوبی سرخ شدند، گوجه‌فرنگی‌ها را بشویید و به صورت مکعبی برش بزنید. اگر تمایل دارید، می‌توانید پوست گوجه‌ها را جدا کرده و سپس خرد کنید. در ادامه، گوجه‌فرنگی خردشده را به ترکیب پیاز و سیر تفت‌داده شده اضافه کنید و چند دقیقه دیگر در روغن تفت دهید. سپس مقداری نمک و شنبلیله خشک به مواد بیفزایید. توجه داشته باشید که میزان شنبلیله باید کم باشد تا طعم غذا تلخ نشود.
مرحله پنجم؛ آماده‌سازی یتیمک
در آخرین مرحله از طرز تهیه یتیمک بادمجان، درب ماهیتابه را روی آن بگذارید و حدود نیم ساعت منتظر بمانید تا غذا با حرارت ملایم بپزد. ۱۰ دقیقه قبل از خاتمه پخت، می‌توانید مقداری آب لیمو ترش تازه به آن اضافه کنید. سپس شعله گاز را خاموش کنید و از طعم این غذای لذیذ در کنار نان یا برنج کته لذت ببرید.
روش تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی به سبک آبپز
اگر در حال رعایت رژیم غذایی هستید یا نمی‌خواهید از غذاهای سرخ‌شده استفاده کنید، می‌توانید یتیمک را به روش آبپز و بدون روغن نیز تهیه کنید. برای این کار، بادمجان‌ها را به شکل نگینی یا حلقه‌ای خرد کنید. سپس قابلمه‌ای بر روی حرارت قرار دهید. مقدار کمی روغن در آن بریزید و سپس پیاز خردشده را اضافه کنید. سپس بادمجان‌ها را روی پیاز بریزید و در ادامه سیر و گوجه‌فرنگی را به قابلمه اضافه کنید.
مقداری نمک و زردچوبه به ترکیب اضافه نمایید. حرارت را کم کرده و درب قابلمه را بگذارید تا غذا به آرامی بپزد. اگر بعد از آنکه گوجه شروع به آب انداخت، مقدار آب در غذا کم بود، می‌توانید کمی آب اضافه کنید. در ۱۰ دقیقه پایانی پخت، مقداری آبلیمو به آن بیفزایید. توجه داشته باشید که در حین پخت این غذا، شعله گاز باید کم باشد تا غذای شما ته نگیرد.
طرز تهیه یتیمک کدو شیرازی
برای تهیه یتیمک کدو شیرازی، ابتدا باید کدوها را به شکل خلالی یا حلقه‌ای خرد کنید. پیاز را در روغن تفت دهید و زمانی که طلایی شد، کدوهای خردشده را اضافه کنید. سپس مقداری زردچوبه، نمک، فلفل و عصاره مرغ روی آن بریزید.
زمانی که کدوها پخته شدند، می‌توانید کمی رب یا پوره گوجه‌فرنگی به غذا اضافه کنید. منتظر بمانید تا غذا به خوبی پخته و جا بیفتد، سپس آن را با نان سرو کنید. همچنین می‌توانید یتیمک کدو را بدون گوجه و تنها با پیاز سرخ‌شده و ادویه‌های مختلف تهیه نمایید.
نکات و فوت و فن‌های طرز تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی
در این بخش به نکات طلایی که در تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی موثر است، اشاره خواهیم کرد. با ما همراه باشید.
– برای تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی می‌توانید بادمجان‌ها را به مدت نیم ساعت در محلول آب و نمک بخیسانید و سپس خوب فشار دهید تا آب اضافی آن‌ها خارج شود.
– یتیمک بوشهری و شیرازی یک غذای گیاهی و فوق‌العاده خوشمزه است و می‌تواند گزینه‌ای عالی برای وعده‌های ناهار و شام باشد.
– اگر تمایل دارید در طرز تهیه یتیمچه یا یتیمک بادمجان از گوشت تکه‌ای استفاده کنید، گوشت را جداگانه بپزید و به غذا اضافه کنید.
– به سلیقه خود می‌توانید یتیمک را با مرغ و گوشت قلقلی نیز تهیه کنید.
– در روش تهیه یتیمچه مشهدی از حبوباتی همچون عدس، نخود و لوبیا استفاده می‌شود.
– روش تهیه یتیمچه بادمجان و سیب زمینی مخصوص کاشان است. برای تهیه این یتیمک، می‌بایست سیب‌زمینی را نگینی خرد کرده و در روغن سرخ کنید و سپس به مخلوط بادمجان و گوجه اضافه کنید.
– در طرز تهیه یتیمک کدو می‌توانید به جای بادمجان، از کدوی سرخ‌شده استفاده نمایید.
– برای تهیه یتیمک کدو و بادمجان، می‌توانید از ترکیب بادمجان و کدوهای سرخ‌شده استفاده کنید.
– سیر اصلی‌ترین طعم‌دهنده یتیمک است، لذا به هیچ عنوان سیر را از ترکیبات این غذا حذف نکنید.
– قبل از افزودن گوجه‌فرنگی به یتیمک، بهتر است پوست آن را جدا کرده و سپس به صورت خرد شده به غذا اضافه نمایید. برای این کار می‌توانید گوجه‌ها را برای چند دقیقه در آب جوش قرار دهید و سپس با آب سرد بشویید تا پوست آن‌ها به راحتی جدا شود.
– برای تهیه یتیمک توصیه می‌شود از فلفل سیاه استفاده نکنید، چرا که افزودن آن ممکن است طعم غذا را تلخ کند.
– در طرز تهیه یتیمک بادمجان به روش بوشهری، می‌توانید مقداری تمر هندی را با آب مخلوط کرده و به این غذا بیفزایید. سپس اجازه دهید غذا با آب تمر هندی بجوشد تا آب آن به طور کامل تبخیر شود.
– همچنین می‌توانید مقداری لوبیا چشم‌بلبلی پخته شده را به یتیمک بادمجان بوشهری اضافه کنید.
– در روش تهیه یتیمک بوشهری و شیرازی می‌توانید به جای گوجه‌فرنگی خرد شده، از رب گوجه‌فرنگی نیز استفاده نمایید.
– برای تند کردن طعم یتیمک بوشهری و شیرازی، می‌توانید از مقداری فلفل قرمز استفاده کنید.
– برای خوشمزه‌تر شدن طعم یتیمک، می‌توانید مقداری عصاره مرغ یا گوشت به این غذا اضافه کنید. از آن‌جایی که عصاره حاوی نمک است، در صورت استفاده از آن، نباید نمک اضافی به غذا بزنید.