وزیر امور خارجه در سخنانی اظهار داشت که «نیروی دریایی ایران با همکاری کشورهای همسایه، به طور مداوم در فعالیت های ضد دزدی دریایی، مبارزه با قاچاق مواد مخدر، جرایم سازمان یافته و تأمین امنیت کشتیرانی نقش موثری ایفا کرده است» و افزود: امنیت دریاها باید به عنوان ابزاری برای فشار یا نفوذ از سوی قدرت های فرامنطقه ای تلقی نشود، بلکه باید نتیجه ای از همکاری کشورهای منطقه باشد.
سیدعباس عراقچی»، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در هشتمین کنفرانس اقیانوس هند، که در مسقط برگزار گردید، بیان کرد: هیچ ملتی نمی تواند به تنهایی به توسعه اقتصادی بپردازد. همکاری های منطقه ای کلید تحقق پیشرفت مشترک است. ایران با عضویت در انجمن کشورهای حاشیه اقیانوس هند (IORA) و برگزاری اجلاس نیروهای دریایی این سازمان (IONS)، بر عزم خود در جهت چندجانبه گرایی و همکاری های اقتصادی و امنیتی در این منطقه تأکید دارد.
عراقچی در هشتمین کنفرانس اقیانوس هند در مسقط
متن کامل سخنرانی این دیپلمات ارشد ایران در این نشست به شرح زیر است:
عالیجنابان، حضار محترم، دوستان عزیز،
اکنون در جایی گرد هم آمده ایم که قرن ها به عنوان پلی میان شرق و غرب، و همچنین میان تمدن های بزرگ و ملت های دور و نزدیک شناخته شده است. عمان، که به عنوان میزبان فرهیخته ما در این نشست حضور دارد، از دیرباز نه تنها یک عامل اقتصادی بلکه سمبلی از تعامل، گفت وگو و دیپلماسی سازنده در منطقه اقیانوس هند بوده است. این ناحیه که همواره در کانون تحولات جهانی قرار داشته، امروز نیز نقش کلیدی در آینده اقتصاد بین المللی ایفا می کند.
دریاها در طول تاریخ، بیشتر از اینکه مرزهای جغرافیایی باشند، دروازه های وصل تمدن ها به حساب آمده اند. اقیانوس هند از هزاران سال پیش تا کنون، نه فقط به عنوان یک فضای آبی، بلکه به عنوان یک شاهراه برای تجارت، تبادل فرهنگی و توسعه تمدنی عمل کرده است. این مسیر، بازرگانان را از سواحل هند به افریقا، از جزایر اندونزی به خلیج فارس و از ایران به دریای سرخ متصل کرده است. در زمانی که راه های زمینی به دلیل طولانی و ناامن بودن محدود شده بودند، این اقیانوس بود که اقتصادهای نوپای ملی را به یکدیگر پیوند می زد و زمینه ساز فرصت های جدید می گردید.
عراقچی در هشتمین کنفرانس اقیانوس هند در مسقط
باید آینده ای را طراحی کنیم که در آن، اقیانوس هند به عنوان یک قطب همکاری های استراتژیک و اقتصادی مطرح باشد
امروز، جهان دستخوش تغییرات بنیادینی شده است. سرعت تحولات اقتصادی و فناورانه و همچنین وابستگی فزاینده کشورها به مسیرهای تجاری جدید و نیاز به امنیت و همکاری منطقه ای، بیش از پیش اهمیت پیدا کرده است. در این شرایط، نمی توان تنها به الگوهای سنتی و مسیرهای پیشین اکتفا کرد. ما باید آینده ای بسازیم که در آن اقیانوس هند نه تنها یک راه ترانزیتی، بلکه به مرکز همکاری های استراتژیک و اقتصادی تبدیل گردد. این فلسفه در پس عنوان کنفرانس امسال، یعنی «سفر به افق های جدید مشارکت دریایی» وجود دارد که بیش از یک شعار، تجلی یک ضرورت تاریخی برای تمامی کشورهای منطقه است.
عراقچی در هشتمین کنفرانس اقیانوس هند در مسقط
ایران سیاست «دریامحور» را به عنوان اولویت استراتژیک توسعه خود در نظر گرفته است
جمهوری اسلامی ایران با توجه به این تحولات، سیاست «دریامحور» را به عنوان اولویت استراتژیک خود در زمینه توسعه قرار داده است. کشوری که دارای بیش از ۵۸۰۰ کیلومتر خط ساحلی—از جمله ۴۹۰۰ کیلومتر در جنوب که در امتداد همین اقیانوس است—است، نمی تواند نسبت به آینده آن بی تفاوت باشد. رشد اقتصاد دریامحور برای ایران تنها یک نیست بلکه یک نیاز است. ما دریافتیم که سواحل ما نه فقط مرزهای طبیعی سرزمین، بلکه دروازه های اتصال ایران به اقتصاد جهانی محسوب می شوند. از اینرو، دولت چهارم جمهوری اسلامی ایران یک طرح جامع و عملیاتی برای بهبود بنادر، حمل ونقل دریایی و ایجاد زنجیره تأمین منطقه ای ارائه داده است.
عراقچی در هشتمین کنفرانس اقیانوس هند در مسقط
۴ هدف کلیدی ایران برای توسعه سواحل مکران
در این راستا، سواحل مکران اهمیت ویژه ای دارند. این مناطق که قرن ها ظرفیت های طبیعی و اقتصادی آن ها از نظر دور مانده بود، اکنون به یکی از اولویت های توسعه ملی تبدیل شده است. «بهشت گمشده» مکران باید به کانون اقتصادی آینده ایران و منطقه تبدیل گردد. دولت جمهوری اسلامی ایران، با این رویکرد، چهار هدف کلیدی را برای پیشرفت این منطقه تعیین کرده است:
نخست، تقویت اقتصادهای بومی و محلی، ایجاد اشتغال پایدار برای جوامع ساکن در این نواحی، و حمایت از کسب وکارهای کوچک و متوسطی که می توانند در زنجیره تأمین منطقه ای فعالیت کنند.
دوم، توسعه زیرساخت های انرژی با تمرکز بر انرژی های تجدیدپذیر. ما دریافتیم که آینده اقتصادی باید بر پایه انرژی های پایدار و پاک استوار باشد. سرمایه گذاری در تکنولوژی های نوین انرژی و کاهش وابستگی به منابع فسیلی نه تنها از لحاظ زیست محیطی ضروری است بلکه به افزایش رقابت پذیری این منطقه نیز کمک می کند.
سوم، تکمیل گذرگاه های بین المللی و تقویت مسیرهای ارتباطی. ایجاد شبکه ای از مسیرهای دریایی، جاده ای و ریلی که ایران را به سایر کشورها متصل کند، از ارکان اساسی سیاست دریامحور ماست.
و چهارم، جذب سرمایه گذاری داخلی و خارجی به عنوان نیروی محرکه توسعه اقتصادی. هیچ اقتصادی بدون سرمایه گذاری پایدار نمی تواند رشد کند و ما از تمامی کشورهایی که به توسعه این منطقه کمک می کنند، استقبال می کنیم.
عراقچی در هشتمین کنفرانس اقیانوس هند در مسقط
امنیت دریایی یک مسئله حیاتی برای اقتصاد جهانی است
با این حال، هیچ یک از این برنامه ها بدون امنیت پایدار محقق نخواهد شد. امنیت دریایی در حال حاضر بیشتر از هر زمان دیگری به عنوان یک مسئله حیاتی برای اقتصاد جهانی به نظر می رسد. جمهوری اسلامی ایران، در کنار نقش اقتصادی و تجاری خود، همچنین مسئولیت تأمین امنیت دریایی را بر عهده دارد. نیروی دریایی ایران، در همکاری با کشورهای همسایه، به طور مداوم در فعالیت های ضد دزدی دریایی، مبارزه با قاچاق مواد مخدر، جرایم سازمان یافته و تأمین امنیت کشتیرانی مشارکت داشته است. ما باور داریم که امنیت دریاها باید ابزاری برای فشار یا اعمال نفوذ قدرت های فرامنطقه ای محسوب نشود و بلکه نتیجه همکاری کشورهای منطقه باشد.
علاوه بر این، هیچ کشوری نمی تواند به تنهایی در مسیر توسعه اقتصادی خود پیش برود. همکاری های منطقه ای کلید پیشرفت مشترک است. ایران با پیوستن به انجمن کشورهای حاشیه اقیانوس هند (IORA) و برگزاری اجلاس نیروهای دریایی این سازمان (IONS)، بر عزم خود در زمینه چندجانبه گرایی و همکاری های اقتصادی و امنیتی در این منطقه تأکید می کند.
عراقچی در هشتمین کنفرانس اقیانوس هند در مسقط
تصمیم گیری درباره سرنوشت اقیانوس هند باید به عهده کشورهای این منطقه و به نفع ملت های آن باشد
اما در این میان، یک چالش مهم وجود دارد: برخی قدرت های فرامنطقه ای در تلاشند از پیچیدگی های سیاسی، اقتصادی و امنیتی در منطقه سوءاستفاده کنند و همکاری های طبیعی بین کشورهای منطقه را تحت تأثیر قرار دهند. ما نمی توانیم اجازه دهیم که رقابت های ژئوپلیتیکی بزرگ ترین قدرت ها، آینده این منطقه را تعیین کند. تصمیم گیری درباره سرنوشت اقیانوس هند باید به عهده کشورهای این ناحیه باشد و دغدغه های ملت های این منطقه را در نظر بگیرد.
در خاتمه، از برگزاری این نشست در کشور دوست و برادر، عمان، که همواره نماد تعامل، گفت وگو و دیپلماسی مثبت در منطقه بوده است، خرسندم. ما بر این باوریم که تنها با همکاری و اعتماد متقابل، می توانیم آینده ای پایدار برای ملت های منطقه رقم بزنیم. امیدوارم این کنفرانس آغاز فصل جدیدی از همکاری های دریایی و منطقه ای باشد.