معاون پیشین وزارت امور خارجه با بیان این که عربستان با چین راهبردی تر از ما کار می کند، گفت : در صحنه عمل روابط ما با چین راهبردی نیست یک نوع روابط عادی است ما باید اهرمی داشته باشیم که چینی ها حساب کنند.
ابراهیم رحیم پور در تحلیلی نسبت به مسائل به وجود آمده در پی سفر رئیس‌جمهور چین به عربستان و همچنین سفری که معاون نخست وزیر این کشور پس از آن به تهران داشت، گفت: به طور کلی در دیپلماسی در دنیا از این نوع موارد کم نداریم، در واقع هیچ دو کشوری نیست که ۱۰۰ درصد مانند هم باشند تفاوت های بسیاری در زمینه های مختلف اقتصادی، سیاسی، امنیت و نظامی گری و… وجود دارد بنابراین وقتی یک کشور خواسته باشد با کشور دیگری تعامل کند، باید به گونه ای رفتار کند تا رضایت طرفین جلب شده و آن دو کشوری که تضادهایی با هم دارند دچار سوء برداشت نشوند.
وی تصریح کرد: به نظرم گاهی اوقات این مساله شدنی نیست لاجرم تا حدودی باعث ناراحتی یکی از کشورها می شود. مانند آنچه در مساله روسیه و اوکراین نسبت به کشور ما وجود دارد، یعنی ما چگونه رفتار کنیم تا روس ها که به ما نزدیک هستند رضایت داشته باشند و اوکراینی ها هم که روابط نزدیکی ندارند برداشت نادرست نداشته باشند، البته مسائلی هم به وجود آمد مانند این که ما پهپاد در اختیار روس ها گذاشتیم و… در نتیجه باید یکسری استانداردهای بین المللی را رعایت کنیم، در هر صورت هر گونه عمل کنیم این موضوعات پیش می آید.
این دیپلمات پیشین کشورمان ادامه داد: کشورها عموما اصل را بر منافع خودشان می گذارند اما گاهی هم این منافع را کم رنگ‌تر در نظر می گیرند و مسائلی فراتر از اقتصاد، سیاست و امنیت و گروه بندی ها در دنیا برایشان حائز اهمیت می شود. یعنی گاهی از بخشی از منافع خودشان می‌گذرند تا در سایر بخش ها منافع بیشتری به دست آورند.
رحیم پور همچنین بیان کرد: بعد از سفر شی جی پینگ به عربستان، شاهد سفر معاون نخست وزیر چین به تهران بودیم حتما کارشناسان و متخصصین منطقه ای چینی ها کار را اینگونه ارزیابی کرده اند. آن ها به خوبی متوجه این مساله بودند که اگر در عربستان این اتفاقات رخ دهد ایران دلخور می‌شود، بنابراین چه کاری انجام دهیم که این دلخوری کمتر شود طبیعتا یک مقام چینی را به تهران می فرستیم.
معاون سابق آسیا و اقیانوسیه وزارت امور خارجه خاطرنشان کرد: چگونه است که مقامی در سطح رئیس جمهور چین به عربستان سفر می کند اما یک مقام دیگر چینی آن هم در دو سطح و رده پایین‌تر یعنی معاون نخست وزیر به تهران می آید. ما خیلی سال است که با چینی ها کار کردیم اما چه اتفاقی افتاده که چین در مساله جزایر سه گانه اعمال نظر می کند و مقامی در سطح رئیس‌جمهور را به عربستان می فرستد.
وی معتقد است: هر اندازه خود را به چند کشور محدود کنیم و با سایر کشورهای دنیا مراوده نداشته باشیم، در محاسبات کشورهایی چون چین و روسیه و یا کشورهایی که به ما نزدیک هستند، آلترناتیو نداریم، مجبور هستیم کار کنیم در نتیجه نرخ ما در محاسبات پایین می آید.
معاون پیشین وزارت امور خارجه تاکید کرد : با تمام این شرایط می توان به خوبی دریافت چینی‌ها در گفتارشان تناقض دارند از یک طرف درباره جزایر سه گانه اعمال نظر می کنند از سوی دیگر تاکید بر حفظ تمامیت ارضی ایران دارند لذا سفر معاون نخست وزیر چین به تهران هم بیشتر برای دلجویی ایران است در غیر این صورت آن امضایی که چینی ها پای بیانیه های ضد ایرانی در عربستان داشتند با این دلجویی برابر نبوده و قابل مقایسه نیست.
رحیم پور اظهار داشت: اما این که دولتمردان ما چه کاری می توانند انجام دهند؟ خب، باید در نظر بگیریم ما در شرایطی نیستیم که برخی اقدامات را انجام دهیم و اگر ما اعتقاد به روابط راهبردی با چین داریم در صحنه عمل این روابط راهبردی نیست، راهبردی یعنی این که به یکسری اصول پایبند باشید.
وی با تاکید بر این که دنیای سیاسی خارجی صحنه بده-بستان است، گفت: در محاسباتی که چینی ها و عربستانی ها دارند یک بعدی عمل نمی کنند، عربستان بازی های خودش را دارد و بیشتر راهبردی با چین کار می کند و هیچ وقت هم در هیچ جا اعلام نمی کند که روابطش با چین راهبردی است.
این دیپلمات پیشین کشورمان همچنین ابراز کرد: درست است که عربستان با آمریکا مشکلاتی دارد اما از طریق این سفر هم نمی خواهد بگوید من رئیس جمهور چین را دعوت کردم تا روی آمریکا را کم کنم. در عربستان یک عده ای که منسجم هستند حرف می زنند بر عکس این که در ایران هر کسی به خودش اجازه می دهد در ارتباط با هر موضوعی صحبت کند اما در عربستان یک انسجام و راهبرد قوی وجود دارد. عربستان با چین راهبردی تر از ما کار می کند.
رحیم پور درباره این که با این اوصاف باز هم می توان به چین اعتماد کرد؟ گفت: خط قرمز ما منافع، مصالح و اعتبار کشورمان است برای مثال وقتی صدام به ایران حمله کرد و ما شهید دادیم آن زمان عراق دوست ما نبود اما اکنون از دوستان ایران است و این اصول سیاست خارجی است که متفاوت می شود. لذا در پاسخ به این سوال که می توانیم همچنان به چین اعتماد داشته باشیم یا خیر؟ باید گفت این مسائل به معنی تمام شدن بازی نیست نباید هیچ کشوری را از سیاست خارجی خودمان حذف کنیم.
وی در پایان تاکید کرد : هر چه تعداد کشورهای که کار می کنیم بیشتر باشد، برنده تر هستیم، لذا چین کشور مهمی است اقتصاد بالایی دارد و بیش از ۱۰ سال است که با چین روابط تجاری و سیاسی داریم با یک سفر و حرکت نمی توانیم روابط مان را تحت تاثیر قرار دهیم باید اهرمی داشته باشیم که چینی ها حساب کنند.