فاطمه سروی، متخصص در زمینه زنان و زایمان و فلوشیپ ناباروری که در دانشگاه علوم پزشکی تهران تدریس میکند، در برنامه مادر کودک شبکه سلامت اظهار داشت که وقتی یک سال از آخرین دوره قاعدگی یک خانم میگذرد، او به مرحله یائسگی وارد شده است. از علائم بارز این دوره میتوان به گُرگرفتگی اشاره کرد که تقریباً ۹۰ درصد بانوان در دو سال ابتدایی یائسگی آن را تجربه میکنند.
وی در پاسخ به این سوال که ارتباط بین یائسگی و قدرت باروری چیست، خاطرنشان کرد که از سن ۴۲ سالگی، قدرت باروری به تدریج کاهش مییابد؛ چرا که در این سن، کیفیت تخمکها برای باروری مناسب نیست. در نتیجه، کاهش قدرت باروری پیش از آغاز یائسگی صورت میگیرد. برای خانمی که در سن ۴۲ سالگی به دنبال فرزنددار شدن است، بهرهگیری از روشهای کمک باروری از جمله تخمک اهدایی و رحم جایگزین توصیه میشود.
این فلوشیپ ناباروری ادامه داد: افزایش آمار بیماریهای قلبی و عروقی، مشکلات تمرکز، اختلالات خواب، پوکی استخوان، افسردگی و بهویژه گرگرفتگی، از شکایات عمده دوران یائسگی به شمار میروند. علت اصلی این عوارض کاهش سطح استروژن در بدن است و این وضعیت میتواند دو تا سه سال پیش از یائسگی آغاز شود.
سروی یادآور شد: یکی از بهترین روشهای درمان عوارض یائسگی، به ویژه گرگرفتگی، استفاده از استروژن است؛ با این حال، هورمون درمانی میتواند عوارض جانبی داشته باشد که پزشك باید قبل از تجویز به بررسی آنها بپردازد.
وی همچنین تأکید کرد که بررسی وضعیت بیماریهای قلبی و عروقی، چربی خون، دیابت و فشار خون، همچنین داشتن سابقه خانوادگی سرطان و انجام سونوگرافی و ماموگرافی پیش از اقدامات هورمونی، بسیار ضروری است.
این عضو هیأت علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران خاطرنشان کرد که استفاده از هورمون درمانی ممکن است ریسک سرطان پستان را به مقدار کمی افزایش دهد. در صورتی که همه موارد خطر در خانم یائسه رد شود، میتوان از دوز اندک داروهایی با پایه گیاهی بهره مند شد.
سروی درباره خطر پوکی استخوان در دوران یائسگی توضیح داد: استروژن، مهمترین ماده برای جذب کلسیم در استخوانهاست و با کاهش آن در دوران یائسگی، احتمال ابتلا به پوکی استخوان افزایش مییابد. یکی از عوارض جدی پوکی استخوان در بانوان بین ۶۰ و ۷۰ سال، شکستگی استخوان ران است که میتواند منجر به خانهنشینی و حتی مرگ شود.
وی اشاره کرد که استفاده از قرص کلسیم برای افزایش توده استخوانی در سنین یائسگی از اهمیت ویژهای برخوردار است و همچنین مصرف لبنیات نیز ضروری میباشد.
سروی تأکید کرد که ۵ سال اول یائسگی زمانی بسیار حیاتی است که افراد یائسه به طور عمده با پوکی استخوان مواجه میشوند.
این متخصص زنان پیشنهاد نمود که انجام ورزشهای قدرتی در این دوران میتواند به پیشگیری از پوکی استخوان کمک کند و از طرفی، چاقی و لاغری بیش از حد را نیز از دیگر علل کاهش تراکم استخوان در این دوره دانست.
وی همچنین افزود که از جمله مزایای یائسگی میتوان به کاهش اندازه فیبرومها، کیستهای تخمدانی و به ویژه خاموش شدن بیماری آندومتریوز اشاره کرد؛ همچنین مصرف سیگار و سایر دخانیات نیز جزء عوامل مؤثر در پوکی استخوان به شمار میآید.
