همایون امیری به بیان این موضوع پرداخت که آنفلوآنزا یک نوع بیماری تنفسی حاد و واگیردار میباشد که از طریق عفونت به ویروس خاص آنفلوآنزا ایجاد میشود. این ویروس به سه نوع اصلی تقسیم میشود و زیرگونههای متعددی نیز دارد.
وی ادامه داد: این بیماری در طول سال بروز مییابد، اما معمولاً بیشترین شیوع آن در فصل زمستان و ماههای سرد سال مشاهده میشود.
مدیرگروه بیماریهای واگیر مرکز بهداشت خوزستان با توجه به علائم آنفلوآنزا، گفت: علائم شامل تب، لرز، دردهای عضلانی و مفصلی، سردرد، خستگی، تهوع، استفراغ و اسهال هستند که در کودکان نسبت به بزرگترها به شکل گوارشی بیشتر مشاهده میشود. معمولاً این علائم در افراد مبتلا به آنفلوآنزا به مدت سه تا هشت روز ظهور میکند.
امیری تصریح کرد: برخی از علائم ممکن است بیش از یک هفته طول کشیده و در برخی افراد، علائم خفیفتری بروز کند، به ویژه در افرادی که قبلاً واکسینه شدهاند یا به علت ابتلا به این بیماری، مقداری ایمنی کسب کردهاند.
وی افزود: در صورت بدتر شدن علائم، مانند کاهش تنفس، درد قفسه سینه، گیجی و استفراغ مداوم، سریعاً باید به پزشک مراجعه شود.
مدیرگروه بیماریهای واگیر مرکز بهداشت خوزستان به راههای انتقال آنفلوآنزا اشاره کرد و افزود: ویروسهای آنفلوآنزا به طور عمده از طریق ذرات ریز تنفسی که هنگام سرفه و عطسه فرد بیمار منتشر میشوند، به دیگران منتقل میشود. همچنین دست زدن به سطوح آلوده به این ویروس نیز میتواند باعث انتقال بیماری شود.
وی افزود: فرد آلوده ممکن است بدون علامت نیز ویروس را به دیگران انتقال دهد.
امیری گفت: بیماران میتوانند از یک روز قبل از بروز علائم تا پنج تا هفت روز بعد از شروع آن، دیگران را آلوده کنند. همچنین کودکان و افرادی که سیستم ایمنی ضعیفتری دارند، میتوانند به مدت طولانیتری، حتی تا ۲۱ روز، ناقل باشند.
مدیرگروه بیماریهای واگیر مرکز بهداشت خوزستان نسبت به گروههای در معرض خطر ابتلا به آنفلوآنزا هشدار داد و گفت: افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار، کسانی که بیماریهای مزمن دارند، افرادی که اضافه وزن بالایی دارند، کودکانی که تحت درمان با آسپیرین هستند و کسانی که داروهای سرکوبکننده سیستم ایمنی یا کورتیکواستروئید مصرف میکنند به شدت در معرض عوارض ناشی از این بیماری قرار دارند.
امیری درباره روشهای پیشگیری از انتشار آنفلوآنزا توضیح داد: واکسیناسیون در گروههای پرخطر یکی از بهترین طرق پیشگیری به شمار میرود. پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه یا عطسه با دستمال یا آرنج، شستن مداوم و صحیح دستها به مدت ۲۰ تا ۳۰ ثانیه به ویژه بعد از سرفه و عطسه از دیگر روشهای پیشگیری محسوب میشود.
وی افزود: استراحت و ماندن در خانه تا زمان بهبودی، پرهیز از حضور در مکانهای شلوغ و تجمعات، جلوگیری از ارتباط فیزیکی مانند دست دادن، بغل کردن و حفظ فاصله حداقل یک و نیم متری از دیگر افراد دارای علائم آنفلوآنزا باید رعایت شود.
مدیرگروه بیماریهای واگیر مرکز بهداشت خوزستان در خصوص درمان آنفلوآنزا گفت: این بیماری یک عفونت ویروسی است و داروهای ضدمیکروبی (آنتیبیوتیکها) تأثیری بر آن ندارند. تجویز آنتیبیوتیک باید با نظر پزشک و فقط در موارد خاصی که بیماری میکروبی به آنفلوآنزا ملحق شده باشد، انجام گیرد.
امیری افزود: در حدود ۸۰ درصد از بیماران، عفونت میکروبی به آنفلوآنزا اضافه نمیشود و نیازی به آنتیبیوتیک وجود ندارد. داروهای ضد ویروسی نباید به صورت خودسرانه مصرف شوند.
وی گفت: معمولاً با استراحت، نوشیدن مایعات به میزان کافی و مصرف داروهای مسکن، علائم آنفلوآنزا بهبود مییابند.
مدیرگروه بیماریهای واگیر مرکز بهداشت خوزستان به تفاوتهای آنفلوآنزا و سرماخوردگی اشاره کرد و گفت: سرماخوردگی به عنوان یک بیماری ویروسی معمولاً دستگاه تنفسی فوقانی را درگیر میکند و ناشی از ویروسهای مخصوص به خود است. این بیماری در تمامی فصلها ممکن است به وقوع بپیوندد، ولی به طور خاص در فصلهای بهار و پاییز بسیار شایع است.
امیری افزود: سرماخوردگی معمولاً دو تا پنج روز پس از آلودگی به ویروس آغاز میشود. اوج علائم این بیماری دو تا سه روز پس از تأسیس تماس اولیه با ویروسهای سرماخوردگی بروز میکند و بیمار معمولاً در بازه هفت تا ۱۰ روز بهبود مییابد.
وی بیان کرد: به مانند آنفلوآنزا، سرماخوردگی نیز یک بیماری ویروسی است و هیچ درمان آنتیبیوتیکی ندارد؛ بنابراین رویکرد درمانی آن نیز مشابه آنفلوآنزا خواهد بود.
مدیرگروه بیماریهای واگیر مرکز بهداشت خوزستان در ادامه گفت که سرماخوردگی واکسن ندارد و علائم آن اغلب شبیه به آنفلوآنزا بوده و تشخیص دقیق این دو بیماری از یکدیگر دشوار است. رعایت اصول بهداشتی مانند تغذیه صحیح، استراحت کافی، ورزش منظم و کاهش استرس میتواند در مدیریت بیماریهای ویروسی از جمله آنفلوآنزا و سرماخوردگی مؤثر باشد.
امیری با اشاره به اهمیت واکسن آنفلوآنزا در پیشگیری از این بیماری افزود: تزریق واکسن آنفلوآنزا برای گروههای در معرض خطر و کسانی که به بیماران نزدیک هستند، به منظور کاهش عوارض ناشی از آن توصیه میشود.
وی ادامه داد: زنان باردار، سالمندان، افراد دارای شرایط مزمن (مانند بیماریهای قلبی، ریوی، کلیوی، کبدی و عصبی)، افرادی با اضافه وزن زیاد، افرادی با نقص سیستم ایمنی و کادر پزشکی، به ویژه کارمندان مشغول در واحدهای بستری بیماران مبتلا به ضعف ایمنی، عمدهترین گروههای اولویتدار برای دریافت واکسن محسوب میشوند.
مدیرگروه بیماریهای واگیر مرکز بهداشت خوزستان همچنین بیان کرد: بهترین زمان برای تزریق واکسن آنفلوآنزا اوایل فصل سرما (از اواخر تابستان تا نیمه پاییز) میباشد. پاسخ ایمنی بدن پس از حداقل دو هفته از دریافت واکسن نمایان میشود.
وی تأکید کرد: باید خاطرنشان شود که دریافت واکسن آنفلوآنزا به صورت فیزیکی از ابتلا به این بیماری جلوگیری نمیکند، اما میتواند مدت زمان و شدت عوارض آنها را کاهش دهد. همچنین واکسن آنفلوآنزا بر سایر ویروسهای ایجادکننده عفونتهای تنفسی تأثیرگذار نیست.
امیری در خصوص محدودیتهای دریافت واکسن آنفلوآنزا به این نکته اشاره کرد که افراد مبتلا به حساسیت به تخممرغ، افرادی که در گذشته نسبت به واکسن پاسخ غیرعادی داشتند و افراد دارای بیماری حادی با تب باید از تزریق واکسن خودداری کنند؛ البته افراد با تب، بعد از بهبودی میتوانند دریافت واکسن را انجام دهند. تزریق این واکسن برای افرادی با شرایط خاص نیز باید به تأیید پزشک صورت گیرد.
