شاید بارها واژه خشکی پوست به گوشتان خورده باشد، ولی واقعاً نمی‌دانید خشکی پوست چه معنایی دارد. پوست به عنوان بزرگ‌ترین ارگان بدن، از سلول‌ها، پروتئین‌ها و مولکول‌های متنوعی تشکیل شده است.
آب و تعدادی لیپید، عنصرهای اصلی و حیاتی در ساختار پوست به شمار می‌روند. در برخی شرایط، به علت عوامل مختلف، سطح رطوبت و چربی پوست کاهش می‌یابد و این وضعیت موجب خشکی و چروک شدن بافت پوست می‌گردد. این امر می‌تواند به ترک‌خوردگی، خارش، پوسته‌ریزی، درد و زبر شدن بافت پوست منجر شود.
علائم خشکی پوست
نشانگان خشکی پوست بسته به سن، رنگ پوست، نژاد، وضعیت سلامت عمومی فرد، محیط زندگی، علت خشکی و میزان قرارگیری در معرض خورشید، ممکن است از فردی به فرد دیگر متفاوت باشد. علائم کلیدی خشکی پوست عبارتند از:
احساس خشکی و زبری روی پوست.
خارش.
پوسته‌پوسته شدن.
ترک‌خوردن.
خونریزی ناشی از ترک‌های عمیق.
سوزش.
قرمزی و التهاب.
چرا پوست خشک می‌شود؟
همان‌طور که اشاره کردیم، خشکی پوست علل متعددی دارد که از جمله مهم‌ترین آن‌ها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
گرما: افرادی که در مناطق گرم زندگی می‌کنند و همچنین نانواها که به علت مشاغل خود در معرض حرارت قرار دارند، بیشتر دچار خشکی پوست می‌شوند.
سرما: به همان شکلی که گرما مضر است، سرمای شدید نیز می‌تواند باعث خشکی پوست شود.
حمام مکرر و شست‌وشوی زیاد دست‌ها یا بدن می‌تواند رطوبت پوست را کاهش دهد، زیرا شست‌وشوی مکرر موجب از بین رفتن چربی‌های حفاظت‌کننده رطوبت پوست می‌گردد.
استفاده از صابون‌ها و شوینده‌ها نیز می‌تواند با حذف چربی‌های طبیعی پوست، سبب از دست رفتن آب آن شود.
حساسیت به برخی مواد می‌تواند منجر به التهاب و خشکی پوست گردد.
بیماری‌های پوستی مانند اگزما، پسوریازیس، عفونت‌های قارچی و غیره.
برخی بیماری‌های سیستمیک مانند کم‌کاری تیروئید.
مصرف برخی داروها یا انجام فعالیت‌های درمانی نظیر دیالیز.
با افزایش سن، ضخامت پوست کاهش یافته و چربی‌های حفظ‌کننده رطوبت آن کاهش می‌یابند.
چه کسانی بیشتر به خشکی پوست دچار می‌شوند؟
افرادی که بالای ۴۰ سال سن دارند، معمولاً از خشکی پوست رنج می‌برند؛ زیرا با افزایش سن، توانایی پوست برای حفظ رطوبت کاهش می‌یابد، هرچند در این حالت خشکی پوست معمولاً به شدت شدید نیست.
افرادی که در نواحی با آب‌وهوای سرد و خشک و با باد زیاد زندگی می‌کنند.
مشاغلی که با آب یا مواد حساسیت‌زا نظیر سیمان و خاک رس ارتباط نزدیک دارند.
شنای مکرر در استخرهای غنی از کلر.
افرادی که دچار سوء تغذیه هستند یا به بیماری‌های غددی، کلیوی و غیره مبتلا می‌باشند.
درمان خشکی پوست چگونه است؟
در اینجا به بررسی علائم و علل خشکی پوست پرداختیم. اکنون می‌خواهیم بدانیم چه درمان‌هایی برای پوست خشک وجود دارد و چه خوراکی‌هایی باید مصرف کنیم تا پوستی نرم‌تر و مرطوب‌تر داشته باشیم.
نخستین اقدام برای درمان خشکی پوست، حفظ رطوبت آن است. رعایت نکات زیر می‌تواند به حفظ رطوبت پوست کمک شایانی کند:
استفاده از مرطوب‌کننده و ضدآفتاب.
کمتر در معرض آب قرار دادن پوست و به عنوان مثال، استفاده از دستکش هنگام شستن ظروف.
استفاده از صابون‌ها و شوینده‌های فاقد الکل و مواد حساسیت‌زا.
هنگام اصلاح موها دقت لازم را داشته باشید و بر اساس جهت رشد موها عمل کنید؛ قبل از اصلاح از کرم مخصوص یا صابون استفاده کنید و بعد از آن از مرطوب‌کننده استفاده نمایید.
در هوای سرد و بادخیز، پوست خود را بپوشانید.
در فعالیت‌هایی نظیر باغبانی یا کارهای صنعتی خشن، از دستکش بهره ببرید.
مصرف منظم و کافی مایعات و آب را فراموش نکنید.
برای تقویت پوست خشک چه بخوریم؟
مصرف برخی خوراکی‌ها به حفظ سلامت پوست کمک می‌کند. مواد غذایی غنی از ویتامین‌های E، B و C از ارکان اصلی یک پوست سالم به شمار می‌روند. میوه‌ها، سبزیجات، ماهی و گوشت قرمز از منابع خوب این ویتامین‌ها هستند. ویتامین‌های مذکور به ساخت و حفظ بافت پوستی سالم یاری می‌رسانند.
توجه به مصرف مایعات کافی نیز مرحله‌ای حیاتی در رفع خشکی پوست می‌باشد. در طول روز باید حداقل ۶ تا ۸ لیوان آب یا مایعات بدون کافئین بنوشید تا از کم‌آبی بدن جلوگیری شود.
صدف، لوبیا، گوشت قرمز و آجیل‌ها منابعی غنی از روی هستند که برای سلامت پوست ضروری‌اند. غذاهای دریایی همچنین حاوی سلنیوم و ویتامین D نیز هستند که فقدان این دو ماده نیز می‌تواند خشکی پوست و دیگر مشکلات پوستی را به دنبال داشته باشد.
اگر خشکی پوست شما را آزار می‌دهد، احتمالاً سوال این است که برای درمان پوست خشک چه قرصی مصرف کنیم و به دنبال درمانی هستید که این مشکل را به طور کامل رفع کند.
در بیشتر موارد، بهبود خشکی پوست با اصلاح سبک زندگی و رعایت نکات گفته شده حاصل می‌شود. در واقع، به جای جستجوی پاسخ این سوال که برای پوست خشک چه دارویی مصرف کنیم، باید دلایل خشکی پوست خود را شناسایی و حذف نمایید.
اگر خشکی پوست شما ناشی از یک بیماری زمینهای نظیر کم‌کاری تیروئید، بیماری کلیوی، فیبروز کیستیک، درماتیت، پسوریازیس و … باشد، باید به درمان آن بیماری بپردازید که ممکن است شامل مصرف داروهایی باشد. در اکثر مواقع، با رفع بیماری زمینهای، مشکل خشکی پوست نیز از بین خواهد رفت.
اگر در رژیم غذایی شما مواد ذکر شده وجود ندارد، می‌توانید از مکمل‌های روی و ویتامین‌ها بهره‌مند شوید؛ با این حال از زیاده‌روی در مصرف آن‌ها بپرهیزید، چرا که می‌تواند باعث انباشت آن‌ها در بدن و بروز عوارضی شود.