دکتر مطهره علامه در توضیح برگزاری هفته بینالمللی سلامت مردان از ۱۵ تا ۲۱ ژوئن اعلام کرد: با توجه به شیوع جهانی کووید-۱۹ و میزان بالاتر مرگ و میر مردان نسبت به زنان، این موضوع امسال در کانون توجهات قرار گرفته است. شعار امسال این هفته “Take Action on Covid-19” به معنی “برای کووید-۱۹ اقدام کنید” تعیین شده است.
وی در پاسخ به این پرسش که چرا پژوهشهای انجامشده نشان میدهد مردان عمر کمتری نسبت به زنان دارند، بیان کرد: دلایل متعددی در این زمینه وجود دارد. به غیر از مرگومیر ناشی از کووید-۱۹، مردان بهطور کلی در تمامی سنین با خطر بیشتری از مرگ و طول عمر کمتری نسبت به زنان مواجه هستند. عوامل و تهدیدات خاص، سلامت آنان را به خطر میاندازد. رفتارهای پرخطری که مردان از خود نشان میدهند، مواجهات خطرناک شغلی، ناآرامیهای اجتماعی، سوانح و حوادث ترافیکی، و بروز بیشتر بیماریهای مزمن مانند سکته قلبی و مغزی از جمله علل اصلی مرگ و میر بیشتر در مردان هستند که به نوعی یک بحران سلامتی در سطح جهانی تبدیل شده است.
دکتر علامه با اشاره به اینکه مردان معمولاً کمتر از خدمات بهداشت و درمان بهرهمند میشوند، افزود: در این شرایط افزایش آگاهی، حمایت و اقدام، بهعنوان راهکارهای اساسی برای مقابله با بحران فعلی، میتواند منجر به بهبود سلامت مردان گردد.
وی در مورد تأثیر مشاغل بر سلامت مردان اظهار داشت: بیماریهای مرتبط با شغل همچون بیماریهای ریوی، سرطانهای شغلی و اختلالات اسکلتی-عضلانی به نوعی میتواند باعث افزایش مرگ و ناتوانی در مردان شود. ایجاد محیط کار سالم که در آن کارکنان و مدیران در راستای پیشبرد سلامت همکاری کنند و بسترهای لازم برای تغذیه صحیح، فعالیت بدنی، حفظ وزن مناسب و حذف مصرف دخانیات فراهم شود، از اهمیت بالایی برخوردارست. همچنین، توجه به سلامت روانی کارکنان و فراهم کردن امکانات بهداشتی و غربالگری میتواند به افزایش سطح سلامت شغلی بویژه در مردان کمک کند.
وی همچنین بر تأثیر عوامل شغلی بر باروری مردان اشاره کرده و گفت: برخی از این عوامل میتوانند به کاهش تعداد اسپرمها و افزایش درصد اسپرمهای غیرطبیعی منجر شوند. عوامل محرک شامل تماس با هوای آلوده، مواد شیمیایی، حرارت بالا در ناحیه تناسلی و نیز در معرض قرار گرفتن با حشرهکشها و مواد سمی از جمله تدابیر مهمی هستند که باید به آن توجه شود.
وی تأکید کرد: در نهایت، ناباروری یک مشکل چندوجهی است که شامل عوامل فیزیکی نظیر هورمونها و تغذیه و همچنین مسائل روانی و عاطفی میشود.
رئیس اداره سلامت میانسالان وزارت بهداشت در خصوص آمار ناباروری در مردان گفت: به طور کلی، عوامل مردانه حدود ۴۰ درصد از موارد ناباروری در جهان را شامل میشود، هرچند این آمار بر اساس نوع مطالعه متفاوت است. اخیراً یک مطالعه ملی معتبر توسط وزارت بهداشت در حال انجام است که به زودی نتایج آن منتشر خواهد شد.
وی با ذکر شایعترین سرطانها در مردان، سرطان معده و ریه را معرفی کرد و افزود: این سرطانها بهعنوان کشندهترین انواع در مردان ایرانی شناخته میشوند. سرطان روده نیز اگر بهموقع شناسایی شود، قابلیت درمان دارد. همچنین سرطانهای مختص به مردان، نظیر سرطان پروستات، بیضه و مثانه حائز اهمیت ویژهای هستند.
علامه در ادامه اظهار داشت: از اصل ۵۹ هزار مورد جدید سرطان در سال ۲۰۱۸ در مردان ایران، حدود ۶ هزار و ۴ مورد به سرطان پروستات تعلق دارد که تقریباً ۱۰ تا ۱۱ درصد کل سرطانهای مردان را تشکیل میدهد. سرطان پروستات در کل روند کندی دارد و با تشخیص بهموقع، درصد بالایی از موفقیت درمان را به دنبال دارد.
وی در خصوص اقدامات وزارت بهداشت در راستای سلامت مردان تصریح کرد: تدوین سند ملی سلامت مردان از سال ۹۸ توسط اداره سلامت میانسالان با مشارکت بیش از ۲۵ سازمان دولتی و خصوصی و انجمنهای علمی به مرحله اجرا درآمده است. این روند با برگزاری ۲۳ جلسه مدیریتی و بهرهگیری از نظرات ۹۹ کارشناس و محقق همچنین مورد ارزیابی قرار گرفته و در حال حاضر بررسی این سند در شورای عالی سلامت و امنیت غذایی در انتظار تصویب نهایی است که با شروع سال جاری برنامههای عملیاتی آن پیادهسازی خواهد شد.
علامه افزود: علاوه بر این، چندین اقدام دیگر در حوزه سلامت مردان انجام شده که میتوان به اجرای پیکهای سلامت مردان میانسال در پنج دانشگاه، تدوین پروتکلهای خودمراقبتی، برگزاری کمپینها و پروژههای تحقیقاتی اشاره کرد. همچنین ارتباطات مستمر با دانشگاههای علوم پزشکی کشور در این راستا برقرار شده است.
