دلایل ایجاد دیسک گردن

 ذبیح الله حسن زاده، جراح ارتوپد و متخصص در زمینه بیماری‌های استخوان، گفت: ستون فقرات انسان از مجموعه‌ای از مهره‌ها تشکیل شده که بین هر دو مهره، دیسکی قرار دارد. این دیسک‌ها وظیفه جذب شوک و ضربات وارده به استخوان‌ها را بر عهده دارند.

او ادامه داد: برای ستون فقرات انسان چهار نوع انحنا وجود دارد؛ انحنای گردنی، انحنای پشتی، انحنای کمری و انحنای لگنی. این انحناها نقش حیاتی در حفظ تعادل و هماهنگی در راه رفتن ایفا می‌کنند، اما گاهی اوقات به دلیل شغل‌های سنگین، فعالیت‌های طاقت‌فرسا، اضافه وزن و یا حوادثی که رخ می‌دهد، دیسک‌ها تحت فشار و ضربه‌های مکانیکی قرار می‌گیرند و دچار آسیب می‌شوند.

حسن زاده همچنین بیان کرد: دیسک‌ها به ویژه در ناحیه کمر به طور شایعی بروز دارند و حدود ۸۵ درصد از بیماران حداقل یک بار در زندگی خود دچار درد کمر می‌شوند.

به گفته او، چهار علت اصلی دردهای ناحیه کمر وجود دارد که شایع‌ترین آن علت مکانیکی است. از دیگر دلایل می‌توان به عفونت‌ها، بیماری‌های التهابی و روماتیسمی مانند آرتریت روماتوئید یا برخی بیماری‌ها نظیر لوپوس و تومور اشاره کرد.

این متخصص بیماری‌های استخوان و جراح ارتوپد تصریح کرد: هریک از این دلایل ممکن است به عوامل دیگری نیز مرتبط باشد که پزشک با انجام معاینه و تصویربرداری‌های مناسب می‌توان به تشخیص نهایی رسید و تدابیر درمانی لازم را انجام داد.

او افزود: به طور کلی دیسک‌های کمری برای بسیاری از افراد یک مشکل شایع در طول حیات است و برای جلوگیری از بروز این مسائل، نیاز به مراقبت‌های ویژه و تشخیص اولیه وجود دارد. زمانی که دیسک در ناحیه‌ای از بدن ایجاد می‌شود، باید به طور جدی مورد توجه قرار گیرد. شایع‌ترین نوع دیسک در ناحیه کمر و سپس گردن مشاهده می‌شود و در موارد نادری ممکن است در ناحیه قفسه سینه پیش آید که به علت کم‌تحرکی رخ می‌دهد. این دردها اگر بیش از دو هفته ادامه یابند یا دارای منشا عصبی باشند، باید هرچه سریعتر پیگیری شوند.

حسن زاده اظهار کرد: در مواردی که درد طول می‌کشد، بیمار ممکن است در اندام‌های تحتانی احساس گزگز یا مورمور کند که این احساس می‌تواند به نواحی مانند انگشتان یا پاشنه پا گسترش یابد.

او در خصوص راه‌های پیشگیری از دیسک کمر و گردن گفت: رعایت وضعیت صحیح نشستن و دوران نشستن به اندازه می‌تواند در کاهش خطر ابتلا به دیسک کمر تاثیرگذار باشد. توصیه ما این است که افراد بیش از ۲۰ دقیقه در یک مکان ننشیند. همچنین از انجام سفرهای طولانی که نیازمند نشستن‌های مکرر است، پرهیز کنند. دیگر پیشنهاد این است که از بلند کردن اجسام سنگین پرهیز شود و بانوان باید نحوه صحیح برداشتن بارهای سنگین از زمین را رعایت کنند. علاوه بر این، افرادی که به موقع به پزشکان و متخصصان ارتوپدی، مغز و اعصاب و فیزیوتراپیست‌ها مراجعه کنند، با کسب تشخیص به موقع می‌توانند نسب به درمان مناسب اقدام کنند.

درمان داروئی برای دیسک کمر معمولاً تنها ۳۰ تا ۴۰ درصد موثر است

او خاطرنشان کرد: تمامی این درمان‌ها نیازمند همکاری بیمار و رعایت دقیق توصیه‌های پزشک معالج است. در رابطه با درمان دیسک‌ها، قسمت دارویی تنها می‌تواند تأثیر ۳۰ تا ۴۰ درصدی داشته باشد، ولی فیزیوتراپی و ورزش‌های تقویتی ناحیه کمر و کاهش وزن می‌توانند تأثیر بسزایی در پیشگیری داشته باشند.

این جراح ارتوپد افزود: دیسک گردن می‌تواند در چهار مرحله مختلف بروز یابد که شامل وضعیت مهره گردن و کاهش مایع درون آن و تشکیل برجستگی است. در مرحله دوم، فتق دیسک و پارگی آن اتفاق می‌افتد و در مرحله سوم، بخشی از دیسک کنده شده و یا روی ریشه عصب قرار می‌گیرد. در مرحله چهارم، بخش‌هایی از دیسک در فضای کانال نخاعی قرار می‌گیرد که درمان را به شدت دشوار می‌کند. معمولاً بیشتر بیماران مرحله اول و دوم را تجربه می‌کنند و اگر به موقع برای درمان مراجعه کنند و از روش‌های خودسرانه و سنتی بپرهیزند، می‌توانند از بروز درد در مراحل سوم و چهارم جلوگیری کنند. در غیر این صورت، بکارگیری برخی از روش‌های غیر علمی ممکن است عواقب بسیار جدی و جبران‌ناپذیری به دنبال داشته باشد.

حسن زاده توصیه کرد: هرنوع ماساژ، تزریق و یا ورزش‌هایی که توسط افراد غیرمتخصص انجام می‌شود، می‌تواند بسیار خطرناک و آسیب‌زا باشد. یکی از موارد مهم که باید مورد توجه قرار گیرد، درد کمر در کودکان است. اگر بچه‌ها بیش از دو هفته از کمردرد رنج می‌برند یا تب غیرقابل توجیهی دارند، باید به سرعت به پزشک مراجعه شود تا از بروز یک بیماری خطرناک مانند لوسمی جلوگیری شود.

او خاطرنشان کرد: در سنین بالا، درد کمر می‌تواند با پوکی استخوان و شکستگی غیرقابل دید، خود را نمایان کند. مراجعه به موقع و همکاری با پزشک متخصص می‌تواند در روند تشخیص درست و بهبود وضعیت بیمار بسیار موثر باشد.