در عصر امروز، دوشنبه ۲۱ اسفند، مراسمی با شرکت جمعی از هنرمندان تئاتر در تماشاخانه سنگلج برگزار گردید. این برنامه با اجرای تصنیفخوانی علی نصیریان و نمایش حرکات موزون مرتبط با نمایشهای اصیل ایرانی همراه بود. هدف از برگزاری این مراسم اهدای رخصتنامه مکتبخانه سنگلج به هنرجویان بود که با حضور جمعی از هنرمندان تئاتر انجام شد و در این راستا علی نصیریان، هنرمند پیشکسوت عرصه نمایشهای ایرانی، رخصتنامهها را به هنرجویان اهدا کرد.
او ابتدا با ابراز خوشحالی از دیدار دوباره در تماشاخانه سنگلج بیان کرد: این تجدید خاطره برایم بسیار مهم و ارزشمند است. تماشاخانهای که از بدو تاسیس آن، ارتباط نزدیکی با آن داشتهام. نصیریان در ادامه بر ضرورت مدیریت فرهنگی تاکید کرد و افزود: پیشرفت فرهنگی تنها با مدیریت کارآمد امکانپذیر است. مدیریت فرهنگی نیاز به دقت و برنامهریزی دقیق دارد و نمیتواند مانند دیگر حوزهها عمل کند.
در ادامه، پریسا مقتدی، مدیر تماشاخانه سنگلج، با خطاب قرار دادن نصیریان گفت: استاد، به خانه خود خوش آمدید. شما خود، سرلشکر مدیریت هنری هستید. او همچنین از نصیریان بابت همیاری در طرح توسعه تماشاخانه سنگلج قدردانی کرده و خاطرنشان کرد: ساختمان مجاور خریداری شده و مراحل لازم نیز انجام شده، اما این طرح هنوز عملیاتی نشده است.
علاوه بر این، محمدحسین ایمانی خوشخو، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، با توجه به مقام والای هنر ملی نسبت به هنرمندان حاضر گفت: همه شما در زمینه تئاتر ملی دغدغهمند هستید. او از تصویب بنیاد تئاتر ملی ایران خبر داد و تصریح کرد: بودجه قابل توجهی به این بنیاد تخصیص مییابد که به تولید تئاتر ملی هزینه خواهدشد و این اعتبار جدا از بودجه مرکز هنرهای نمایشی خواهد بود.
او اضافه کرد: آنچه که میتوانیم در سطح جهانی ارائه دهیم، تئاتر ملی میباشد. به همین سبب، به محض امکان، اساسنامه این بنیاد را به تصویب خواهیم رساند. همچنین کاظم نظری، مدیرکل هنرهای نمایشی نیز اعلام کرد که وزیر ارشاد فرمودهاند که ساختمان مجاور تماشاخانه سنگلج به زودی در اختیار این تماشاخانه قرار خواهد گرفت و افزود: فعالیتهای آموزشی و حتی فضایی مشابه تکیه دولت میتواند در آن سمت و سو قرار گیرد.
نظری همچنین درباره بازسازی ساختمان اداره تئاتر اطلاعرسانی کرد و گفت: طبق دستورات وزیر ارشاد، طرح تبدیل اداره تئاتر به موزه تئاتر ایران در دستور کار قرار گرفته است. نصیریان اما پیشنهاد کرد که این ساختمان بیشتر به برگزاری کارگاههای آموزشی برای جوانان اختصاص یابد و توضیح داد: موزه را میتوان در مکانهای دیگر تأسیس کرد. جایی همچون تئاتر نصر که دارای قدمت تاریخی است.
او تاکید کرد که ساختمان اداره تئاتر به طور جدی نیاز به مقاومسازی و بازسازی دارد تا از استحکام لازم برخوردار باشد. ایرج راد، از دیگر هنرمندان حاضر در مراسم و رئیس هیاتمدیره خانه تئاتر، نیز اشاره نمود که برخی موانع سبب تأخیر در راهاندازی تئاتر نصر به عنوان موزه تئاتر گردیده است.
سپس، داوود فتحعلیبیگی، مدیر مکتبخانه سنگلج به توضیحاتی درباره نظام و روش آموزشی این مکتبخانه که به نمایشهای ایرانی اختصاص دارد، پرداخت.
نصیریان پس از توضیحات او تصریح کرد: اهمیت دارد که هنرمندان جوانی که میخواهند نمایشنامه ایرانی بنویسند، با تاریخچه این هنر آشنا شوند و آثار بزرگانی چون عباس جوانمرد، بهرام بیضایی، اکبر رادی و … را بشناسند.
او همچنین بر ضرورت اقتباس ادبی در تئاتر و سینما تاکید کرد و افزود: اقتباس نقش بسزایی دارد، همانطور که نمونه موفق آن فیلم “ناخدای خورشید” است که بیننده به سختی باور میکند اقتباسی از یک اثر خارجی باشد.
این هنرمند تصریح کرد: من هرگز یک نمایشنامهنویس نبودهام. در واقع من بازیگر بودم و فاقد سمت کارگردانی نیز هستم. آنچه که نوشتهام، صرفاً مواد اولیهای برای کارهای خودم بوده است. ما همچنین در عرصه اقتباس کار خود را با آثار صادق هدایت آغاز کردیم. به هنرجویان این مکتبخانه باید در مورد تاریخچه نمایشنامهنویسی ایران آگاهی داده شود و آنها باید با آثار برجستهای همچون “مرگ یزدگرد” آشنا شوند. از آنجا که زبان در تئاتر بسیار تعیینکننده است.
در بخش پایانی این برنامه، کیک جشن پایان دوره آموزشی سنگلج توسط نصیریان بریده شد و هنرجویان که در اولین دوره این مکتبخانه حضور داشتند، رخصتنامههای خود را از این هنرمند دریافت کردند.
رضا بابک، که زادروزش با این مراسم همزمان شده بود، به تبریک پریسا مقتدی پاسخ داده و ابراز خرسندی نمود و گفت: من خوشحالم که همزمان با بزرگان هنر کشور بوجود آمدهایم. اولین نمایشی که در این تماشاخانه مشاهده کردم، “چوب به دستهای ورزیل” اثر غلامحسین ساعدی بود.
پس از این جمله، نصیریان به شوخی گفت: بزرگان همگی رفتهاند و تنها من ماندهام. در ادامه، نصیریان کیک جشن پایان دوره مکتبخانه سنگلج را برش داد. این برنامه صمیمی با حضور هنرمندانی چون داریوش مودبیان، شهرام زرگر، هادی مرزبان، قطبالدین صادقی، اصغر همت، هادی عامل، محمدحسین ناصربخت و … برگزار شد. همچنین علی نصیریان با همکاری افشین هاشمی، تصنیف “برف میاد” که سالها پیش در فاصله دو پرده نمایشنامه “سلطان و سیاه” برای تماشاگران اجرا کرده بود، برای حاضرین خواند.
او که به هیجان آمده بود، حرکات موزون مرتبط با نمایشهای ایرانی را نیز به تصویر کشید. اجرای قطعات موسیقی و آوازهای مربوط به نمایش ایرانی از دیگر بخشهای این برنامه بود که مورد استقبال بسیار حاضران قرار گرفت.
علی نصیریان در دهه ۷۰
تاریخ برگزاری اجرای تصنیف “برف میاد” در فاصله دو پرده نمایش “سلطان و سیاه”، که خود نصیریان آن را به عنوان اثری پژوهشی نوشته بود، در جشنواره آیینی سنتی همراه با کارگردانی داوود فتحعلیبیگی به اجرا درآمد. حال، اجرای دوباره این موسیقی و آواز، برای حاضرین و خود نصیریان، به یادآور یادگارهای شیرین خاطره بود.
در این برنامه، مجید افشار، یکی از سیاهبازان برجسته کشور که تجربه همکاری با نصیریان را دارد، نیز حضور داشت. همچنین عکسی از عزتالله انتظامی به عنوان یادگاری و قدردانی به نصیریان اهدا شد.