باستانشناسان در ترکیه موفق به کشف یک آویز مسی نادر از قرن پنجم میلادی شدهاند که در آن حضرت سلیمان را سوار بر اسب و در حال نیزه زدن به شیطان به تصویر کشیدهاند. این نمونه، نخستین مورد آویز زینتی است که در ناحیه آناتولی، که بخش عمدهای از ترکیه امروزی را در بر میگیرد، یافته شده است.
هر دو طرف این آویز مسی با نوشتههایی به زبان یونانی باستان مزین شده است. متنی که در سمت تصویر حضرت سلیمان قرار دارد به معنای «خداوند ما شر را مغلوب ساخت» ترجمه شده، در حالی که سمت مقابل، نام چهار فرشته به ترتیب عزرائیل، جبرئیل، میکائیل و اسرافیل را ذکر میکند.
کشف آویز حضرت سلیمان در ترکیه
ارسین چلیکباش، باستانشناس دانشگاه کارابوک ترکیه که نظارت بر این کاوش را بر عهده داشته، به رسانههای علمی گفته است:
این آویز زینتی نمادی از ایمان و قدرت به شمار میآید.
وی در بیانیهای دیگر تأکید کرد که این شیء به عنوان طلسمی برای حفاظت در برابر شر و خطرات محتمل مورد استفاده قرار میگرفته است.
به استناد کتاب مقدس عبری، پادشاه سلیمان در قرن دهم پیش از میلاد بر قوم بنی اسرائیل حاکم بود، هر چند شواهد باستانشناسی کمی برای تأیید روایتهای کتاب مقدس وجود دارد.
چلیکباش خاطرنشان کرده است که این شیء به شکل قطعاً یک آویز مسیحی است. او افزود:
سلیمان شخصیتی برجسته در هر سه دین آسمانی است. او در کتاب مقدس به عنوان حاکم ذکر شده و در اسلام نیز به عنوان پیامبری بزرگ شناخته میشود. تصویر سلیمان در این [آویز] ما را شگفتزده کرد و اهمیت این کشف را برای باستانشناسی آناتولی روشن میسازد.
باستانشناسان این آویز زینتی را در جریان حفاریها در هادریانوپولیس کشف کردند. این محل باستانی در پفلاگونیای ترکیه، که ناحیهای در شمال مرکز کشور و نزدیکی سواحل دریای سیاه است، در زمان روم به یک شهر بزرگ تبدیل شده بود.
این شهر به یاد امپراتور رومی هادریان، که میان سالهای ۱۱۷ تا ۱۳۸ میلادی حکومت کرد، نام هادریانوپولیس به خود گرفت و در دوران ابتدایی بیزانسی نیز بازسازی گردید. امروزه این منطقه در نزدیکی شهر کارابوک قرار دارد.
بر اساس بیانیهای، سایت باستانی هادریانوپولیس به خاطر موزاییکهای زیبای حیوانیاش شناخته میشود و در کاوشها آثار حمامها، کلیساها، استحکامات، مقبرهها، تئاتر، ویلاها و دیگر سازهها کشف شده است.
چلیکباش همچنین اضافه کرد که باستانشناسان این آویز زینتی را در یک ساختمان پیدا کردهاند. به نظر میرسد این بنا ممکن است با فعالیتهای نظامی سابق مرتبط باشد، هرچند کارکرد دقیق آن هنوز مشخص نیست.
این باستانشناس ترک در ادامه تصریح کرد:
ما در حفاریهای قبلی نشانههایی از وجود یک واحد سواره نظام در این مکان کشف کرده بودیم. سلیمان نیز به عنوان فرماندهی برای ارتشها شناخته میشده است. ما اطلاعاتی داریم که او در هادریانوپولیس به عنوان یک شخصیت محافظ برای سواره نظام رومی و بیزانسی محسوب میشده است.
چلیکباش بر این باور است که احتمالاً آویز زینتی حضرت سلیمان متعلق به یک سرباز سواره نظام بوده است.
با توجه به لایه باستانشناسی که این اشیاء در آن کشف شدهاند، باستانشناسان این اثر را به قرن پنجم میلادی نسبت دادهاند، یعنی زمانی که هادریانوپولیس جزئی از امپراتوری بیزانسی بوده است.
امپراتور کنستانتین، که چند قرن پس از هادریان بر تخت سلطنت نشست، امپراتوری روم را به دو قسمت تقسیم کرده و باعث تأسیس امپراتوری بیزانسی در سال ۳۳۰ میلادی شد.
در حالی که این آویز اولین نمونه از این نوع در آناتولی به شمار میآید، چلیکباش اشارهای به آویز مشابه دیگری که پیشتر در اورشلیم کشف شده کرده و افزود:
وجود آثار مشابه در این دو منطقه دور از هم نشاندهنده این است که هادریانوپولیس در دوران باستان یک مرکز مذهبی مهم بوده است.
در حال حاضر، آویز زینتی حضرت سلیمان در آزمایشگاه نگهداری میشود و در آینده به موزهای برای نمایش منتقل خواهد شد.
