هیأت وزیران در نشستی که امروز برگزار شد، به آزادسازی واردات بنزین سوپر رای داد. طبق این تصمیم، شرکتهای حقوقی مجاز به توزیع بنزین سوپر وارداتی خواهند بود، و این توزیع با قیمت غیریارانهای انجام خواهد گرفت.
به گزارش عصر ایران، این مصوبه با استناد به ماده ۹ آییننامه اجرایی تبصره ۸ قانون بودجه ۱۴۰۳ به تصویب رسیده است و بر اساس آن، بنزین سوپر قرار است به قیمت آزاد عرضه گردد. با در نظر گرفتن قیمت بنزین در فوب خلیج فارس و همچنین هزینههای حمل و نقل متصل به آن، پیشبینی میشود هر لیتر بنزین سوپر ممکن است در دامنه ۵۰ تا ۷۰ هزار تومان قرار گیرد، اما افزایش قیمت آن به حدود ۵ هزار تومان برای بنزین اصلی تأثیر تورمی نخواهد داشت که این نکته بسیار حائز اهمیت است.
چرا که این نوع بنزین به عنوان یک کالا برای محاسبه هزینههای حمل و نقل در نظر گرفته نخواهد شد و به همین دلیل احتمال آثار تورمی آن بسیار پایین است و به نظر میرسد که یک روش کارآمد برای مدیریت مصرف بیش از حد باشد.
از سوی دیگر، واقعیت این است که ظرفیت تولید بنزین در کشور بین ۸۵ تا ۹۰ میلیون لیتر در روز است که دولت آن را به قیمتهای ۱۵۰۰ و ۳۰۰۰ تومان عرضه میکند. اگر چه بابت این قیمتها یارانهای پرداخت نمیشود اما در واقع این اقدام به نوعی عدمالنفع به شمار میآید.
باید مازاد بنزین را وارد کرد و با قیمتی کمتر عرضه نمود که به روشنی از نظر اقتصادی توجیهپذیر نیست. همچنین از لحاظ عدالت اجتماعی نیز مناسب نیست، زیرا به دلیل مالکیت خودرو، امکانات عمومی در اختیار عدهای خاص قرار میگیرد.
مسئله اصلی در ارتباط با بنزین این است که این محصول نه تنها یک کالای تولید داخلی یا وارداتی محسوب میشود، بلکه به نوعی کالای معیار است و افزایش قیمت آن، چه به صورت واقعی و چه به صورت روانی، تأثیراتی بر سایر کالاها خواهد گذاشت.
برای مثال در مورد نان، روشی اتخاذ شد که قیمت نانهای مانند لواش و تافتون به میزان کمتری افزایش یابد و در عوض نانوایان اجازه یافتند که نانهای گرانتری به نامهایی چون کنجدی و نان سبزیجات به فروش برسانند و در واقع این مساله محقق شده است. به همین دلیل، نان سنگک در برخی از جاها به قیمت ۳۰ و حتی ۴۰ هزار تومان نیز عرضه میشود، هرچند که این قیمت به واقعیت تبدیل نشده است، زیرا به عنوان نانی ویژه شناخته میشود.
به نظر میرسد که فرمولی که برای نان اجرایی شده، اکنون برای بنزین نیز در حال به کارگیری میباشد و به همین دلیل میتوان پیشبینی کرد که این موضوع محدود به بنزین سوپر نبوده و شاهد عرضه انواع بنزینهای گرانتری به نامهای مختلف خواهیم بود!
به این ترتیب، به طور رسمی قیمت بنزین ۱۵۰۰ تومان ثابت خواهد ماند، اگرچه ممکن است به مرور زمان این مقدار به ۲۰ لیتر در ماه کاهش یابد، اما در عوض چند نوع بنزین گرانتری به بازار خواهد آمد که بطور خاص در برخی جایگاهها عرضه میشود و به سرعت نیز مشخص خواهد شد که در کجاها و با چه قیمتی این نوع بنزینها قابل دسترسی خواهند بود. درست مانند نانواییها که اعلام میکنند نان به نرخ آرد آزاد عرضه میشود، در این جایگاهها نیز ممکن است به همین روش بنزینهای ویژه معرفی شوند و نامهایی انتخاب گردد که همچون کنجد در نانهای بربری و سنگک نقش ایفا کنند.
تافتونی که در محل ما وجود دارد، به بربری تبدیل شده است، زیرا نمیتواند کنجد روی تافتون بریزد و آن را گرانتر بفروشد، اما به راحتی میتواند این کار را روی بربری و سنگک انجام دهد! به علاوه، برخی نانوایان نان تافتون را با اندکی تغییر در پخت به نام نان خراسانی و با قیمت بیشتری به بازار عرضه میکنند تا به نوعی جایگزین کنجد شوند، هرچند که نان تافتون خراسانی واقعاً از طعم بسیار متفاوت و لذیذی برخوردار است.
به جای اینکه بحث به برداشتن یارانه بنزین و توزیع آن به همه، اعم از مالکین خودرو و غیره بپردازیم، لازم است که قیمت نمادین بنزین حفظ گردد، زیرا تا زمانی که بهروزرسانیهای لازم صورت نگیرد، این کالا همچنان به عنوان یک کالای معیار شناخته میشود و در حال حاضر، دفاع از راهکار بنزینهای گرانتر میتواند به ایجاد شرایط بهتری بیانجامد، زمانی که قدرت خرید شهروندان افزایش یابد و بتوان به تدریج به افزایش قیمتهای پلکانی فکر کرد.
