نادیا زکالوند: آلودگی‌های هوایی عمدتاً به سوخت‌های فسیلی مرتبط است. فعالیت‌هایی مانند به حرکت درآوردن انواع وسایل نقلیه، تامین انرژی برای کارخانجات و نیروگاه‌ها و هرگونه فعالیتی که به سوزاندن چوب یا سوخت‌های فسیلی منجر شود، به طرز قابل توجهی بر کیفیت هوای محیطی که در آن زندگی می‌کنیم تأثیر منفی می‌گذارد.
متاسفانه علی‌رغم تلاش‌هایی که به منظور بهبود وضعیت هوای سیاره‌مان صورت می‌گیرد، هنوز به جایی نرسیده‌ایم که بتوانیم ادعا کنیم بحران آلودگی هوا پشت سر گذاشته شده است.
شرکت فناوری زیست‌محیطی آلمانی آی‌کیوایر (IQAir) که در سوئیس فعال است و در زمینه بهبود کیفیت هوا تلاش می‌کند، سالانه لیست آلوده‌ترین کشورهای دنیا را منتشر می‌کند. در ادامه، به معرفی پنج کشور از آلوده‌ترین نقاط جهان می‌پردازیم:
۱. بنگلادش
بنگلادش به عنوان آلوده‌ترین کشور در این فهرست شناخته می‌شود. این کشور با چالش‌های جدی زیست‌محیطی مواجه است و سطح بالای آلودگی به قدری است که جان شهروندانش را به خطر می‌اندازد و منجر به مرگ‌های زود‌هنگام می‌شود. به واقع، ۵۵ درصد از جمعیت این کشور به دلیل آلودگی، جان خود را از دست می‌دهند.
آلودگی هوای بنگلادش عمدتاً ناشی از فعالیت‌های انسانی، شامل گازهای گلخانه‌ای ناشی از پخت و پز با سوخت‌های جامد، آلایندگی‌های صنعتی و رواناب‌های زراعی است.
۲. پاکستان
پاکستان به عنوان دومین کشور آلوده جهان، با مشکلات جدی ناشی از صنعتی شدن سریع، افزایش جمعیت و شهرنشینی مواجه است. صنایع مختلف در این کشور، از جمله تولید سیمان، فولاد و نساجی، سهم بزرگی در آلودگی هوا دارند. این صنایع مسئول تولید اکسید نیتروژن، مونوکسید کربن، هیدروکربن و ترکیبات آلی به جو زمین هستند.
همچنین، شیوه‌های کشاورزی مانند سوزاندن بقایای محصولات و استفاده از سوخت‌های بی‌کیفیت، تأثیر منفی زیادی بر آلودگی هوا در این کشور دارند.
محدودیت‌های مالی و انسانی در پاکستان و همچنین رشد سریع جمعیت، باعث شده‌اند که دولت این کشور نتواند به طور مؤثری به مسئله آلودگی رسیدگی کند.
۳. هند
هند به خاطر میراث فرهنگی غنی و رشد سریع اقتصادی خود شهرت دارد و به آن لقب سرزمین ۷۲ ملت داده‌اند. اما متاسفانه، این کشور به خاطر میزان بالای آلودگی هوا نیز شناخته می‌شود؛ سالانه تقریبا ۷ میلیون نفر در هند به دلیل آلودگی هوا جان خود را از دست می‌دهند.
انتشار گازهای گلخانه‌ای ناشی از وسایل نقلیه، پسماندهای صنعتی، پخت و پز، ساخت و ساز و تولید برق از جمله عوامل اصلی آلودگی هوا در هند به حساب می‌آیند.
با توجه به وابستگی هند به گاز، نفت و زغال برای تولید برق، سالانه بیش از ۲.۶۵ میلیارد تن دی‌اکسید کربن به جو آزاد می‌کند.
دولت هند با هدف کنترل آلودگی هوا، استفاده و تولید محصولات پلاستیکی یکبار مصرف را ممنوع کرده و به‌کارگیری زغال سنگ را محدود نموده است.
۴. تاجیکستان
تاجیکستان در مرکز آسیای مرکزی واقع شده و جغرافیای خاص آن شامل کوه‌ها و بیابان‌های وسیع، گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند. اما این کشور در مورد آلودگی هوا در وضعیت نگران‌کننده‌ای قرار دارد. تحقیقات نشان می‌دهد که ۱۹ درصد از مرگ‌ها در تاجیکستان به دلیل آلودگی هواست.
مدیریت ضعیف زباله‌ها و مواد شیمیایی یکی از علل اصلی آلودگی در تاجیکستان به شمار می‌رود. این کشور سالانه بیش از ۲ میلیون تن زباله تولید می‌کند.
علاوه بر این، وابستگی این کشور به زغال سنگ و سیمان سبب افزایش قابل توجه آلودگی هوا شده است.
تاجیکستان در تلاش است با همکاری سازمان‌های بین‌المللی و اجرای برنامه‌های مختلف زیست‌محیطی، مشکلات آلودگی را رفع کند، اما هنوز بهبود کیفیت هوا به طور مؤثر انجام نشده است.
۵. بورکینافاسو
پنجمین کشور آلوده جهان، بورکینافاسو در غرب آفریقاست. عوامل مختلفی از جمله فعالیت‌های اقتصادی اجتماعی مانند کشاورزی، انرژی و صنعت، به آلودگی این کشور کمک کرده‌اند. عامل دیگری که به این موضوع دامن می‌زند، ادامه نرخ بالا و شایع بیماری‌های عفونی است.
آلودگی آب نیز یکی از چالش‌های اصلی برای دولت بورکینافاسو محسوب می‌شود. استفاده گسترده از کودهای شیمیایی و آفت‌کش‌ها موجب آلودگی منابع آب در این ناحیه شده است.
دولت برای کاهش آلودگی هوا اقدام به اجرای پروژه‌های متنوعی مانند مدیریت پسماند و استفاده از سوخت‌های پاک‌تر برای پخت و پز نموده است، اما هنوز موفق به کاهش سطح آلودگی هوا و آب در کشور نشده است.
منابع:
iqair
bestdiplomats
۲۳۳۲۳۳