فیلم «مست عشق» در فصل پاییز سال جاری به نمایش در سینماهای ترکیه خواهد آمد. به همین مناسبت، حسن فتحی کارگردان و فرهاد توحیدی نویسنده آن، در نشستی که در فرهنگسرای ارسباران برگزار شد، در مورد بازخوردها و دلایل ساخت این اثر به بحث پرداختند.
فتحی در این جلسه خاطرنشان کرد: هدف ما ساخت فیلمی درباره زندگینامه مولانا نبود، بلکه قصد داشتیم تا دیدار غیرمعمول شمس و مولانا را در قالب یک اثر سینمایی به تصویر بکشیم. این ملاقات از لحاظ روانشناختی دارای اهمیت زیادی است. یکی از چالشهای انسان معاصر، مسأله مقایسه و حسادت است. ما مانند ماشینهایی هستیم که پیوسته به دنبال این هستیم که چه کسی از ما پیشی میگیرد یا در کدام نقطه از ما قرار دارد. این طرز تفکر، ریشهگذار بسیاری از درگیریها و خونریزیها در دنیای امروزی است. در برخورد میان شمس و مولانا، مشاهده میکنیم که شمس به مولانا نگاهی را پیشنهاد میدهد که برای انسان امروزی قابل استفاده است. او به مولانا توصیه میکند که از رقابت دوری کند و نگران نباشد که چند صد نفر در پای منبرش نشستهاند و چه جایگاهی دارد. امروزه بسیاری از ما به نوعی بنده پول و اعتبار اجتماعی شدهایم.
واکنشها
فتحی افزوده است: برخی از فرهیختگان نظیر استاد کزازی، استاد موحد و دکتر رضوانی در یک اکران خصوصی فیلم را مشاهده کردند و نظرات ارزشمند آنها به ما انگیزه و انرژی داد، اما برای ما مخاطب عمومی جامعه بسیار مهم بود. هدف ما این نبود که تنها فیلم را ببینند و بگویند که دیگر با مولوی و شمس آشنا هستند، بلکه امیدوار بودیم که مخاطبان به دنبال اطلاعات بیشتر درباره این شخصیتها در کتابها و مقالات بروند. خوشبختانه به این هدف تا حد زیادی دست یافتیم و بخش عمدهای از تازهترین بینندگان ما از نسل جوان بودند. به دلایل متعددی، میان نسل جوان و میراث فرهنگیامان فاصلهای ایجاد شده است و برقراری این پیوند بسیار حائز اهمیت میباشد.
منابع
توحیدی در خصوص استفاده از منابع شناخته شدهتری همچون «ملت عشق» به جای منابع معتبرتر اشاره کرد و بیان داشت: «ملت عشق» منبع اصلی ما نبوده بلکه خود این اثر نیز بر اساس منابع اولیه درباره مولانا نوشته شده است. ما برای نوشتن فیلمنامه، سه منبع اساسی داشتیم و سعی کردیم نزدیکترین مراجع به دوره مولانا را انتخاب کنیم. «رساله سپهسالار»، «مناقبالعارفین» و «مثنوی ولدنامه» سه منبعی بودند که محور نگارش فیلمنامه قرار گرفتند.
ما همچنین از دیگر کتابها نظیر اثر دکتر زرینکوب و «زندگی مولانا» نوشته استاد بدیعالزمان فروزانفر بهره بردهایم. توحیدی به این نکته اشاره کرد که در ساخت فیلمها درباره شخصیتهای تاریخی دو گزینه داریم، یکی این که زندگی شخصیت را از آغاز تا پایان نشان دهیم و دیگر اینکه برشی از زندگی را به تصویر بکشیم که ما در «مست عشق» روش دوم را اتخاذ کردیم و برههای از زندگی مولانا را به نمایش گذاشتیم. این فیلم شامل لایههای مختلف و سه خط زمانی و داستانی میباشد که داستان سه شخصیت از دیدگاههای متفاوت را به تصویر میکشد. ما تلاش کردیم تا این بخش از زندگی را به نمایش بگذاریم و تمام مخاطبان و بینندگان خود را به اندیشه و تعمق درباره شمس و مولانا ترغیب کنیم.
