رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، ماهواره و پهپاد را از قابلیت‌های فناوری کشور در حوزه هوش مصنوعی دانست و گفت: تشخیص آفات و بیماری‌های کشاورزی یکی از چالش‌های این حوزه است و نمونه آن آفت جاروی جادوگر در نیکشهر استان سیستان و بلوچستان است که ۶ ماه بعد از شیوع قابل شناسایی است.
دکتر سیدمجتبی خیام نکویی امروز در رویداد هوش مصنوعی در کشاورزی که در محل پژوهشگاه بیوتکنولوژی کشاورزی برگزار شد، گفت: ۱۱ ماه گذشته در زمان تودیع رئیس جدید این پژوهشگاه درخواست کردم که دو اتفاق باید اجرایی شود؛ یکی آنکه عنوان این پژوهشگاه از پژوهشگاه بیوتکنولوژی به پژوهشگاه فناوری‌های نوین تغییر کند که این امر با تصویب هیأت امنای سازمان محقق شد.
وی اتفاق دیگر را ایجاد پژوهشکده هوش مصنوعی در کشاورزی دانست و اظهار کرد: مقدمات راه‌اندازی این پژوهشکده و کلان داده فراهم شده است.
خیام نکویی با اشاره به کاربردهای هوش مصنوعی در کشاورزی، ادامه داد: حضور شرکت‌ها و سازمان‌ها و مؤسسات در این رویداد بیانگر آن است که این حوزه مختص به یک حوزه نیست و در همه مؤسسات و سازمان‌ها کاربرد دارد و ما در این حوزه نیاز به تحول داریم.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با طرح این سؤال که چقدر نیازمند کاربرد هوش مصنوعی در کشاورزی هستیم، خاطر نشان کرد: امروزه همه ما با محدودیت‌های بخش کشاورزی آشنا هستیم و هر چه جلوتر می‌رویم، این محدودیت‌ها بیشتر می‌شود.
وی افزایش دو درجه سانتیگراد دمای هوا در جهان و ایران را یکی از محدودیت‌های این حوزه عنوان کرد و یادآور شد: تبعات تغییر اقلیم در تولیدات بخش کشاورزی مشهود است و با توجه به روند افزایشی دما در جهان و ایران شاهد محدودیت‌های بیشتر در آینده خواهیم بود.
خیام نکویی ادامه داد: افزایش جمعیت کشور رو به فزونی است، به گونه‌ای که تا سال ۱۴۳۰ ایران جمعیتی بالغ بر ۱۳۰ میلیون نفر خواهد شد و نیاز است تا ۱۸۰ میلیون تن مواد غذایی تولید شود و نیاز است تا به ۸۰ درصد خودکفایی برسیم که این امر جز با فناوری‌های نوین امکان‌پذیر نیست.
وی با تاکید بر اینکه برای بسیاری از کشورها امنیت غذایی محور تصمیم‌گیری است، اظهار کرد: علیرغم آنکه در دو تا سه سال اخیر کشاورزی در حوزه امنیت غذایی نیاز خود را تامین کرده است، اما این حوزه از نقاط آسیب‌پذیر است و در این راستا باید به سمت تولید راهبردی حرکت کنیم.
خیام نکویی ادامه داد: در برنامه هفتم توسعه بر خودکفایی ۹۰ درصدی محصولات راهبردی تاکید شده و برای تحقق آن آیا جز این است که بتوانیم افزایش بهره‌وری داشته باشیم؟ آیا جز این است که ضایعات کشاورزی را کاهش داد؟ آیا جز این است که میزان بهره‌وری در آب را افزایش داد و ارقام متحمل به خشکی و شوری و آفات را توسعه داد؟ اگر مسیر این است، باید از همه فناوری‌های نوین در این جهت بهره برد.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی با اشاره به تاکیدات مقام معظم رهبری در زمینه تقویت لایه‌های هوش مصنوعی در کشور، به بیان ظرفیت‌های موجود هوش مصنوعی در کشور پرداخت و خاطرنشان کرد: یکی از این ظرفیت‌ها نخبگان و نیروی انسانی متخصص در این حوزه است. در نشستی با دانشجویان ایرانی در مالزی متوجه شدم که ۷۰ درصد از آنها در حوزه‌های مرتبط با این حوزه مشغول به تحصیل هستند.
وی قابلیت دیگر کشور در این حوزه را تولید پهپاد ذکر کرد و گفت: امروزه در کشور به ساخت پهپادها با تمام پیچیدگی آنها دست یافته‌ایم و نمونه‌های آن را می‌توانیم در حوزه های نظامی ببینیم و می‌توان این قابلیت را در حوزه‌های صلح آمیز از مرحله داشت تا تامین زنجیره ارزش وارد کرد تا اتفاقات بزرگی را رقم بزند.
رئیس سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی فناوری ماهواره را از دیگر توانمندی‌های کشور در حوزه هوش مصنوعی ذکر کرد و گفت: رئیس سازمان فضایی با حضور در این سازمان از ما خواست که نیازهای بخش کشاورزی را ارائه دهیم تا بر اساس آن کاربردهای دیگر ماهواره طراحی شود.
وی دانش‌بنیان کردن بخش کشاورزی و هدایت دانش و فناوری‌های نوین به حوزه کشاورزی را دو ماموریت مهم این سازمان برشمرد و افزود: مهمترین چالش ما در حوزه کشاورزی موضوع آب است. در حال حاضر ۹۶ میلیون متر مکعب آب در بخش کشاورزی مصرف می‌شود و این میزان در حال حاضر به ۷۹ متر مکعب رسیده است و اگر بتوانیم فناوری‌ها را در این حوزه وارد کنیم، می‌توانیم ۲۰ درصد مصرف آب را کاهش دهیم.
وی با بیان اینکه این سازمان متولی تدوین الگوی کشت شده است، اظهار کرد: یکی از چالش‌های این حوزه نبود آمار و داده است و این سؤال مطرح می‌شود که چقدر نیاز به محصولات مختلف داریم و در این زمینه فناوری‌های ماهواره، هوش مصنوعی و پهپاد می‌توانند به ما کمک کنند.
خیام نکویی تشخیص آفات و بیماری‌ها را از دیگر چالش‌های حوزه کشاورزی نام برد و افزود: به عنوان نمونه بیماری جاروی جادوگر از سال ۸۶ به نیکشهر استان سیستان و بلوچستان وارد شد و یکی از چالش‌های آن این است که بعد از ۶ ماه از بروز آن، قابل تشخیص است و با استفاده از هوش مصنوعی می‌توان آن را شناسایی کرد.
وی ادامه داد: ما با بهره‌گیری از فناوری توانستیم ۱۰ هکتار برنج بدون سم کشت کنیم که از این میزان امسال برنج بدون سم در سطح ۵ هکتار وارد بازار شده است و با کاربرد فناوری‌های هوش مصنوعی می‌توان ۳۰ درصد را افزایش داد.