این قانون بهطور ساده پیشنهاد میکند که شارژ باتری دستگاههای مجهز به باتری لیتیومیونی تا حد امکان در محدوده ۲۰ تا ۸۰ درصد نگه داشته شود. طرفداران این روش معتقدند که جلوگیری از تخلیه کامل باتری و شارژ مداوم آن تا ۱۰۰ درصد میتواند فشار کمتری به سلولهای باتری وارد کند و در بلندمدت به حفظ ظرفیت آن کمک کند.
قانون ۸۰-۲۰ چگونه کار میکند؟
بیشتر دستگاههای الکترونیکی مدرن از باتریهای لیتیومیونی یا گونههای مشابه آن استفاده میکنند. این باتریها بهمرور زمان و بر اثر چرخههای شارژ و تخلیه، بخشی از ظرفیت اولیه خود را از دست میدهند.
نگه داشتن شارژ باتری در محدوده میانی، یعنی تقریباً بین ۲۰ تا ۸۰ درصد، میتواند میزان قرار گرفتن سلولها در شرایط شارژ بسیار بالا یا تخلیه بسیار عمیق را کاهش دهد.
به همین دلیل، بسیاری از کاربران تلاش میکنند دستگاه خود را پیش از رسیدن به شارژ بسیار پایین به برق متصل کنند و همچنین در صورت امکان، اجازه ندهند باتری برای مدت طولانی در سطح شارژ ۱۰۰ درصد باقی بماند.
با این حال، رعایت این قانون به معنای آن نیست که شارژ کردن گوشی تا ۱۰۰ درصد یا کاهش شارژ به کمتر از ۲۰ درصد بهطور فوری باتری را خراب میکند. این موضوع بیشتر به کاهش فشار واردشده به باتری در استفاده بلندمدت مربوط میشود.
امروزه بسیاری از تولیدکنندگان نیز قابلیتهایی برای مدیریت هوشمند شارژ ارائه کردهاند. این ابزارها میتوانند الگوی استفاده روزانه کاربر را تشخیص دهند و در برخی شرایط، شارژ باتری را در سطح مشخصی مانند ۸۰ درصد متوقف کنند یا تکمیل شارژ را به زمانی نزدیکتر به زمان استفاده از دستگاه موکول کنند.
آیا همیشه باید شارژ را بین ۲۰ تا ۸۰ درصد نگه داشت؟
اگرچه قانون ۸۰-۲۰ بهعنوان یک راهکار کلی برای کاهش فشار روی باتری مطرح میشود، اما لازم نیست کاربران بهصورت وسواسگونه دائماً میزان شارژ دستگاه خود را کنترل کنند.
گوشیها و لپتاپهای امروزی به سامانههای مدیریت باتری مجهز هستند و برای شارژ روزانه طراحی شدهاند. بنابراین، مهمتر از رعایت دقیق و همیشگی محدوده ۲۰ تا ۸۰ درصد، جلوگیری از قرار گرفتن طولانیمدت دستگاه در شرایطی است که میتواند فرسودگی باتری را سرعت دهد.
در این میان، یکی از مهمترین عوامل، گرما است.
چرا گرما دشمن اصلی باتریهای لیتیومی است؟
باتریهای لیتیومی بهطور طبیعی هنگام شارژ و تخلیه مقداری گرما تولید میکنند. با این حال، قرار گرفتن طولانیمدت دستگاه در محیطهای بسیار گرم میتواند روند فرسایش باتری را سرعت دهد و ظرفیت آن را کاهش دهد.
برای مثال، رها کردن گوشی یا تبلت در خودرو زیر نور شدید خورشید، قرار دادن هدفون یا دستگاههای دیگر در محیط بسیار گرم و انجام بازیهای سنگین هنگام شارژ شدن دستگاه، میتواند دمای باتری را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.
شارژ سریع نیز بهطور معمول گرمای بیشتری نسبت به شارژ با سرعت پایینتر تولید میکند و زمانی که این موضوع با اجرای بازیها یا برنامههای سنگین همزمان شود، فشار حرارتی بیشتری به دستگاه وارد خواهد شد.
به همین دلیل، کنترل دمای دستگاه میتواند در بسیاری از موارد تأثیر بیشتری بر سلامت بلندمدت باتری داشته باشد تا نگرانی دائمی درباره رسیدن شارژ به ۸۰ یا ۱۰۰ درصد.
چگونه عمر باتری را بیشتر کنیم؟
برای کاهش فشار حرارتی و کمک به حفظ سلامت باتری، رعایت چند نکته ساده میتواند مؤثر باشد.
در صورت داغ شدن دستگاه هنگام شارژ، استفاده از قابهای بسیار ضخیم و عایق ممکن است مانع دفع مناسب گرما شود. همچنین بهتر است گوشی، لپتاپ یا تبلت در محیطی خنک و دور از تابش مستقیم خورشید شارژ شود.
اجرای بازیها یا برنامههای سنگین در حالی که دستگاه همزمان با سرعت بالا در حال شارژ است نیز میتواند دمای آن را افزایش دهد.
در نهایت، قانون ۸۰-۲۰ را میتوان یک توصیه مفید برای کاربرانی دانست که قصد دارند در بلندمدت فشار کمتری به باتری دستگاه خود وارد کنند، اما نباید آن را به یک قانون سخت و غیرقابلتغییر تبدیل کرد.
برای بیشتر کاربران، جلوگیری از گرمای بیش از حد، استفاده از شارژر مناسب و بهرهگیری از قابلیتهای مدیریت هوشمند باتری دستگاه، میتواند راهکاری عملیتر و مؤثرتر برای حفظ سلامت باتری در طول زمان باشد.