یک کارشناس متخصص در زمینه روانشناسی کودکان و نوجوانان در تشریح اثرات بازی بر فرایند رشد کودکان، تأکید کرد: والدین میبایست زمان بیشتری را برای نوع بازیهایی که با فرزندان خود انجام میدهند، صرف نمایند.
گوهریسنا انزانی در مصاحبهای با ایسنا، با اشاره به این نکته که بازی به عنوان یک فعالیت فکری و ذهنی، هم به صورت انفرادی و هم به روش گروهی در بین کودکان انجام میشود، توضیح داد: بازی به عنوان یک عامل کلیدی در رشد عاطفی، اجتماعی، ذهنی، تربیتی و آموزشی اهمیت فراوانی دارد. این فعالیت نه تنها به پرورش توانمندیهای ذاتی کودکان، آموزش و خلاقیت آنها کمک میکند، بلکه تجربههایی از زندگی بزرگسالی را نیز در اختیارشان قرار میدهد و باعث افزایش آگاهی آنها از محیط پیرامون و کاهش ترس از شکست خواهد شد؛ بنابراین کودکان درسهای زندگی را از طریق بازی یاد میگیرند.
وی همچنین به این موضوع اشاره کرد که در سالهای گذشته، به سبب نوع معماری و شرایط اجتماعی، کودکان بیشتر وقت خود را در حیاط در کنار همسالان خود به بازی سپری میکردند، اما امروزه با در نظر گرفتن تحولات اجتماعی و تغییر در شرایط زندگی، کودکان به بازیهای کامپیوتری علاقه بیشتری نشان میدهند. به علت جذابیتهای مجازی، گرافیکهای چشمنواز و ورود به دنیای پیچیده و شگفتانگیز این بازیها، آنها به راحتی این نوع سرگرمیها را کشف کرده و اوقات فراغت خود را با آن پر میکنند.
این کارشناس روانشناسی کودکان و نوجوانان با تأکید بر نقش حیاتی بازی در رشد و تربیت کودکان، یادآور شد: بازی در واقع دومین منبع سرگرمی بعد از تلویزیون به شمار میآید. اگر والدین با دانش رسانهای و آگاهی از بازیها آشنا باشند و به عنوان الگوی مناسب عمل کنند، میتوانند کنترل بهتری بر رفتار فرزندان خود داشته باشند. این امر به آنها کمک میکند تا با استفاده از بازی، آگاهی و دانش کودکان را افزایش دهند، مفاهیم علمی را آموزش دهند و کارکردهای اجرایی و حافظه آنها را بهبود بخشند.
انزانی همچنین خاطرنشان کرد: اما از آنجا که کودکان زیر سه سال به حضور در کنار مادرشان نیاز دارند، والدین باید سعی کنند از دادن بازیهای کامپیوتری به آنها در این سن خودداری کنند و از سن سه سالگی به بعد، با توجه به مراحل رشد، بازیهایی هیجانانگیز که در محیطهای خانه یا مهدکودک قابل تجربه است، به کودکان پیشنهاد کنند.
وی در خصوص معایب بازیهای کامپیوتری تأکید کرد: هرچند بازیهای کامپیوتری معایب خاص خود را دارند، اما اگر به طور افراطی مورد استفاده قرار گیرند، میتوانند به افت تحصیلی، بروز اختلالات رفتاری، انزوای اجتماعی، افزایش اعتیاد و در برخی موارد منجر به خشم، استرس و چاقی شوند و حتی ممکن است کودکان را به سمت رفتارهای بزهکارانه سوق دهند.
این روانشناس کودک با تأکید بر اهمیت شناسایی بازیها از سوی والدین، افزود: ضروری است که والدین زمان بیشتری را به نوع بازیهایی که با کودکان خود دارند، اختصاص دهند، در حالی که بازیهایی که امروزه در دسترس کودکان قرار میگیرد، معمولاً به دقت بررسی نمیشود.
انزانی با بیان اینکه بازیهای خانگی به اندازه بازیهای کامپیوتری جذابیت ندارند، به والدین توصیه کرد که در فعالیتهای بازی با کودکان خلاقیت بیشتری از خود نشان دهند، استعدادهای آنها را شناسایی کرده و در راستای پرورش این استعدادها پیش بروند. هر چه هویت کودکان تقویت شود، تمایل آنها به بازیهای کامپیوتری کاهش مییابد. به عبارت دیگر، اگر والدین بتوانند کودکان را به سمت پرورش استعدادهای خود هدایت کنند، این امر باعث میشود تا کودکان از بازیهای کامپیوتری کمتر استفاده کنند و زمان بیشتری را صرف انجام فعالیتهای موردعلاقه خود نمایند.
