باستانشناسان بر این باورند که حکاکیهایی که روی یک ستون سنگی عظیم در «گوبکلی تپه» واقع در جنوب ترکیه یافت شده، احتمالاً نمایانگر قدیمیترین تقویمهای خورشیدی و قمری در جهان است.
این ستون شامل ۳۶۵ نماد «وی شکل» (V) میباشد و محققان دانشگاه ادینبورای اسکاتلند معتقدند که هر یک از این نمادها نشاندهنده یک روز خاص بوده و این تقویم دارای «۱۲ ماه قمری به همراه ۱۱ روز اضافی» است.
علاوه بر این نمادها، دانشمندان نقش «پرندهای» با شکل «V» در دور گردن آن را نیز مورد بررسی قرار دادهاند. آنها به این نتیجه رسیدند که این سنگنگاره شاید به لحاظ نجومی نمایانگر «انقلاب تابستانی در آن عصر» باشد.
این نقشها که احتمالاً به حدود سال ۱۰ هزار و ۸۵۰ قبل از میلاد بر روی سنگهای این ناحیه ایجاد شدهاند، میتوانند نشاندهنده وقوع برخورد یک دنبالهدار با زمین باشند که در حدود ۱۳ هزار سال پیش روی داده است.
اعتراض این جرم آسمانی به زمین منجر به بروز دورهای یخبندان کوچک به مدت ۱۲۰۰ سال شد و موجب انقراض بخش چشمگیری از حیوانات بزرگجثه گردید.
دانشمندان این رویداد را به عنوان یک نقطه عطف در تاریخ بشر میدانند و میگویند که برخورد دنبالهدار به زمین شرایط را به گونهای تغییر داد که بشر از روش زندگی شکارچی-جمعآوریکننده به سبک کشاورزی و سکونت دائمی روی آورد.
بر اساس نظرات باستانشناسان، نگارههای تازه شناساییشده نشان میدهند که ساکنان آن دوران میتوانستند مشاهدات خود از خورشید، ماه و صورتهای فلکی را به شکل یک تقویم خورشیدی ثبت کنند.
محققان معتقدند که تأثیر برخورد دنبالهدار با زمین، که ممکن است موجب آغاز عصر یخبندان شده باشد، برای ایجاد یک تغییر فرهنگی در گوبکلیتپه به اندازه کافی بارز بوده و حتی ممکن است منجر به شکلگیری «یک فرقه یا مذهب جدید» شده باشد.
مارتین سویتمن، پژوهشگر دانشگاه ادینبورگ و نویسنده این تحقیق، اظهار داشت: «به نظر میرسد ساکنان گوبکلیتپه، ناظران پرشوری بودهاند که به آسمان توجه میکردند، امری که با توجه به ویرانی جهانشان ناشی از برخورد دنبالهدار منطقی به نظر میرسد.»
او افزود: «این رخداد ممکن است با ظهور یک دین جدید و انگیزهای برای توسعه کشاورزی منطبق با شرایط جوی سرد، باعث شکلگیری یک تمدن نوین شده باشد. تلاش آنها برای ثبت مشاهدات خود احتمالاً نخستین گام به سمت توسعه نوشتار در هزارههای بعدی بوده است.»
گوبکلی تپه، کهنترین آثار سازهای شناختهشده بشر، در استان شانلیاورفه ترکیه و نزدیک مرز سوریه قرار دارد و قدمت آن به سالهای ۹۶۰۰ تا ۸۲۰۰ قبل از میلاد برمیگردد.
در این منطقه، سنگ نگارههایی وجود دارد که شامل ۲۰۰ ستون سنگی با ارتفاع تقریبی شش متر میباشد و مربوط به دوران ابتدایی نوسنگی پیش از سفالگری است و به نظر میرسد که مکانی برای عبادت و پرستش بوده است.
نتایج این مطالعات در نشریه علمی «Time and Mind» منتشر شده است.
منبع: یورونیوز