یک لوح گلی کوچک که در آن موقعیت باستانی شهر بابل به عنوان مرکز جهان ترسیم شده، به عنوان قدیمی‌ترین نقشه تاریخ بشر شناخته می‌شود.
این لوح، که دیدگاه تمدن بابل را از جهان در اوایل هزاره اول پیش از میلاد به تصویر می‌کشد، به زبان اکدی نگاشته شده و به احتمال قوی به دوران ۲۹۰۰ تا ۲۶۰۰ سال قبل تعلق دارد.
ابعاد این لوح ۱۲ در ۸ سانتی‌متر است و شامل یک متن توصیفی مختصر و یک نقشه کوچک از شهر می‌باشد که بخش‌هایی از آن گم شده است.
شهر باستانی بابل در این نقشه در کانون جهان قرار دارد و در آن رود فرات به وضوح مشاهده می‌شود که از سمت شمال (بالا) به طرف جنوب (پایین) جریان دارد. دو دهانه این رود با عنوان‌های «باتلاق» و «خروج» علامت‌گذاری شده‌اند.
این نقشه به گونه‌ای طراحی شده که تمامی منطقه بین‌النهرین به وسیله یک «رود تلخ» یا اقیانوسی مدور احاطه شده است. هفت یا هشت منطقه خارجی به شکل بخش‌های مثلثی در آن سوی اقیانوس به تصویر کشیده شده‌اند که به احتمال زیاد نشان‌دهنده کوه‌های زاگرس می‌باشند.
در نیمی از شمال این نقشه، علاوه بر بابل، سه تمدن دیگر نیز به تصویر درآمده‌اند: شوش (پایتخت عیلام) در جنوب، اورارتو در شمال شرقی، و هابان، پایتخت کاسی‌ها در شمال غربی.
این لوح توسط هرمزد رسام، جهانگرد، باستان‌شناس و دیپلمات آشوری‌تبار بریتانیا که منشور حقوق بشر کوروش بزرگ را نیز کشف کرده، در اواخر قرن نوزدهم در استان بغداد و در حدود ۶۰ کیلومتری شمال شهر باستانی سیپار در حاشیه شرقی رود فرات به دست آمده است.
متنی که در بالای نقشه قرار دارد، بخشی از حماسه آفرینش جهان به وسیله مردوک، خدای اصلی بابل، را روایت می‌کند؛ در این متن او «تیامات»، الهه آب‌ها، را می‌کشد و بدن او را به دو نیم تقسیم می‌کند.
به موجب این روایت، مردوک از یک تکه بدن تیامات برای خلق آسمان و از تکه دیگر برای ایجاد زمین بهره می‌برد.
در بخش دیگری از متن به موجوداتی اشاره شده که مردوک آن‌ها را فراتر از سایر جانداران ساخته است. این موجودات شامل بز کوهی، غزال، شیر، گرگ، میمون، شترمرغ، گربه و آفتاب‌پرست می‌باشند. با استثنای گربه، تمامی این جانداران از سرزمین‌های دور آمده‌اند.
این متن همچنین به چندین حاکم مشهور از دوران باستان، مانند «اوتنپیشتی» پادشاهی که از سیل بین‌النهرین جان سالم به در برد، اشاره می‌کند.
در قسمت پشتی نقشه نیز متنی وجود دارد که به توصیف هشت منطقه دورافتاده با نام «ناگو» می‌پردازد.
در این نقشه همچنین هفت دایره کوچک رسم شده است که احتمالاً نشان‌دهنده هفت ایالت یا شهر آن زمان می‌باشند. متاسفانه بخش‌های باقی‌مانده این نقشه از بین رفته و مشخص نیست که چه موارد دیگری به تصویر کشیده شده بود.
مورخان بر این باورند که این لوح گلی، که هم‌اکنون در موزه بریتانیا حفظ می‌شود، در دوران امپراتوری بابل نو یا امپراتوری کلدانی خلق شده است.
دوران فرمانروایی این حکمرانان از سال ۶۲۶ پیش از میلاد آغاز و تا ۵۳۹ پیش از میلاد ادامه یافت. آن‌ها در صدد احیای تمدن بابلی-اکدی بودند و تا حدی در این زمینه موفق شدند، اما نهایتاً در برابر لشکریان کوروش بزرگ، پادشاه هخامنشی، شکست خورده و این منطقه به بخشی از شاهنشاهی ایران تبدیل شد.
منبع: یورونیوز