یک داروی نوین با نام OXO-۰۰۱، نتایج امیدبخشی را در بهبود نرخ موفقیت ایجاد رویان در فرایند لقاح آزمایشگاهی(IVF) به نمایش گذاشته است که ممکن است به افزایش قابل توجه تولد بیانجامد.
به نقل از گاردین، این داروی خوراکی توسط یک شرکت زیستفناوری به نام اُکسولایف(Oxolife) مستقر در اسپانیا توسعه یافته است.
در این کارآزمایی بالینی مرحله ۲، داروی جدید در مورد لقاح مصنوعی، باعث ۷ درصد افزایش در نرخ تولد موفق گردید.
دکتر ایگناسی کانالز، مدیر ارشد علمی این شرکت، در یک بیانیه مطبوعاتی اظهار داشت: ما از نتایج این کارآزمایی بسیار هیجانزده هستیم چرا که پتانسیل OXO-۰۰۱ را برای تبدیل شدن به نخستین درمانی که موفقیت کاشت رویان را بدون استفاده از هورمونها بهبود میبخشد، به نمایش میگذارد. این دارو از یک مکانیسم جدید برخودار است که بهطور مستقیم بر روی آندومتر اثر میکند.
در علم بیولوژی، رویان(embryo) به یک یوکاریوت چندسلولی دیپلوئید در ابتداییترین مرحله رشد از زمان نخستین تقسیم سلولی تا زایش، تخمشکنی یا رویش اشاره دارد. در انسانها، این یاخته در حال رشد از زمان لقاح تا پایان هفته هشتم، به نام رویان یاد میشود و پس از آن به جنین تغییر نام میدهد. نام پژوهشگاه رویان ایران دقیقاً از همین اصطلاح نشأت گرفته است.
این خبر خوشحالکنندهای برای زوجهایی است که با مشکل ناباروری مواجه هستند، به ویژه برای آنهایی که درمانهای ناموفق در حوزه لقاح مصنوعی(IVF) را تجربه کردهاند.
فرایند لقاح خارج از بدن یا آیویاف، روشی است که در آن سلولهای تخمک در شرایط آزمایشگاهی با اسپرم تلقیح میشوند و سپس یکی یا چند سلول تخم به دست آمده بعد از طی مراحل تقسیم سلولی «۸ سلولی» یا «جنین ۵ روزه» در رحم قرار داده میشوند تا فرآیند رشد جنین طبیعی ادامه یابد. این روش با تحریک تخمکگذاری در زنان آغاز میشود و بعد از جمعآوری تعداد کافی تخمک، آنها به آزمایشگاه منتقل و کشت میشوند. در مرحله بعد، تخمکهای بالغ با اسپرم مناسب بارور میگردند.
داروی خوراکی برای باروری
ناباروری یک مسالهای است که تقریباً یک نفر از هر شش نفر در سطح جهانی با آن مواجه است. با وجود پیشرفتهای اخیر و افزایش روشهای لقاح مصنوعی که هر سال بیش از ۳ میلیون بار انجام میشود، هنوز یک مانع اصلی در این مسیر وجود دارد که همان دستیابی به کاشت موفق رویان است.
در حال حاضر، شرکت Oxolife در حال ارزیابی اثربخشی این قرص خوراکی برای افزایش موفقیت در فرایند لقاح مصنوعی است.
بر خلاف دیگر داروهای باروری که به هورمونها وابستهاند، داروی خوراکی OXO-۰۰۱ بهطور مستقیم بر روی پوشش داخلی رحم تاثیر گذاشته و پذیرش رویان کاشته شده را برای رحم افزایش میدهد.
یادآور میشود که جزئیات دقیق عملکرد OXO-۰۰۱ هنوز توسط شرکت Oxolife اعلام نشده است، اما این شرکت اظهار میدارد که این دارو به تولید مولکولهای خاصی که برای کاشت رویان حیاتی هستند، تاثیر میگذارد. این مولکولها به رویان کمک میکنند تا به دیواره رحم بچسبند و از حرکت آن جلوگیری نمایند و فرآیند لانهگزینی موفقیتآمیز را تسهیل کنند.
نتایج امیدوارکننده این دارو
کارآیی داروی خوراکی OXO-۰۰۱ در یک کارآزمایی بالینی فاز ۲ که در ۲۸ مرکز در سطح اروپا اجرا شد، مورد ارزیابی قرار گرفت.
این کارآزمایی شامل ۹۶ زن زیر ۴۰ سال بود که تنها یک رویان در هر یک از آنان منتقل شده بود.
این افراد به دو گروه تقسیم شدند؛ ۴۲ نفر دارونما دریافت کردند و ۵۴ نفر روزانه دوزی از OXO-۰۰۱ را مصرف کردند.
بر اساس بیانیه مطبوعاتی محققان، این درمان از یک سیکل قاعدگی قبل از انتقال رویان آغاز شده و تا پنج هفته پس از آن ادامه داشت.
نتایج موفقیتآمیز بودند. گروهی که داروی خوراکی را مصرف کرده بودند، بهطور معناداری نرخ بارداری بالاتری (۷۶%) نسبت به گروه دارونما (۵۲%) نشان دادند. این شامل نرخ بالاتری از «بارداری زیستشیمیایی»، شناسایی ضربان قلب در هفته دهم و در نهایت تولد زنده جنین بود.
پروفسور کارن سرمون، رئیس انجمن اروپایی تولید مثل انسان و جنینشناسی (ESHRE)، در این باره گفت: با وجود پیشرفتهای مداوم در تحریک تخمدان، مدیریت و کشت جنین، بهبود نرخ تولد زنده در باروری با کمک پزشکی، به بهترین شکل تنها بهصورت تدریجی بوده است. افزایش نزدیک به هفت درصد، خبری بسیار خوب برای بیماران ماست و امیدواریم این موضوع در گروههای بزرگتر بیماران به تأیید برسد.
این میتواند یک گام مهم در راستای دستیابی به بارداری موفق باشد. مطالعات بیشتر به این یافتهها در کارآزماییهای بزرگتر اعتبار خواهد بخشید.
به علاوه، این شرکت در حال بررسی امکانات استفاده از OXO-۰۰۱ برای درمان دیگر شرایط مرتبط با باروری نظیر سندرم تخمدان پلیکیستیک است.
این یافتهها در چهلمین نشست سالانه انجمن اروپایی تولید مثل انسان و جنین شناسی که در آمستردام برگزار شد، ارائه گردید.