قزاقستان به عنوان یکی از کشورهای عضو پیمان اوپک پلاس، به طور مداوم اقدام به افزایش تولید نفت فراتر از حدود توافقشده مینماید و این رویکرد، تنشهای داخلی در این جمع را افزایش داده است.
تولید نفت از میدان «تنگیز»، بزرگترین میدان نفتی قزاقستان، در آغاز این ماه به اوج خود رسیده و به ۶۹۹ هزار و ۹۹۹ بشکه در روز رسیده است، بر اساس اطلاعاتی که منابع مطلع به رویترز ارائه کردهاند.
حدود یک هفته پیش نیز، رویترز به نقل از منابع آگاه گزارش داد که مجموع تولید نفت این کشور در سپتامبر نسبت به اوت ۱۰ درصد افزایش یافته و از سهمیه مقرر اوپک پلاس فراتر گشته است. این افزایش تولید پس از آن رخ داد که قزاقستان برنامهای به دبیرخانه اوپک ارائه کرد تا مازاد تولید خود را جبران نماید.
در آن زمان، قزاقستان اذعان داشت که تولید روزانهاش ۶۲۰ هزار بشکه بیشتر از سهمیه تعیینشده بوده است. اگرچه این مقدار کمتر از مازاد تولید عراق به میزان بیش از ۱.۱ میلیون بشکه در روز است، اما همچنان رقمی چشمگیر به شمار میرود که موجبات نارضایتی دیگر اعضای اوپک پلاس را فراهم ساخته است.
برنامهریزی شده بود که این مازاد تولید از طریق کاستن بیشتر عرضه تا سپتامبر سال آینده جبران شود، اما با شرایط کنونی، این استراتژی کشور در جبران مازاد عرضه ناکام مانده است. همچنین قیمت نفت در محدودهای ثابت باقی مانده و ممکن است با کاهش بیشتری مواجه شود.
براساس اطلاعات روزنامه فایننشیال تایمز، در اواخر سپتامبر، منابع خبری اعلام کردند که عربستان سعودی به دنبال کنار گذاشتن هدف قیمت غیررسمی ۱۰۰ دلار برای هر بشکه نفت برنت است. این اقدام به نظر میرسد که پیشزمینهای برای تلاش عربستان جهت افزایش تولید و احیای سهم بازار خود باشد. منابع فایننشیال تایمز در این گزارش اعلام کردند که این تحول احتمالا در دسامبر رخ خواهد داد و در صورت وقوع، به کاهش قیمت نفت و آسیب به تمامی اعضای اوپک منجر خواهد شد.
این مطلب چالشهای جدی بر سر تاثیرگذاری بر کاهش تولید برای اوپک و اوپک پلاس ایجاد کرده است. برخی اعضای این گروه، از جمله عراق و به نظر قزاقستان، تمایل بیشتری به حفظ سهم بازار فعلی و صادرات حداکثری دارند، در حالی که سایرین نظیر عربستان سعودی نگران قیمت نفت در افقهای بلندمدت هستند و سعی دارند آن را به هر قیمتی تقویت کنند، حتی اگر به بهای از دست دادن سهم بازار تمام شود.
با این حال چنانچه سایر اعضای گروه به مازاد تولید ادامه دهند، ادامه وضعیت کنونی و تحمل بار عمده کاهش تولید و از دست دادن سهم بازار برای عربستان سعودی چندان معقول نخواهد بود، و این خود میتواند توجیهی برای تصمیم احتمالی ریاض به افزایش تولید باشد. این روند ممکن است به افزایش تنشهای داخلی در اوپک و اوپک پلاس دامن بزند.
از سوی دیگر، هدف اصلی شکلگیری اوپک پلاس، افزایش قدرت در تعیین قیمتها در بازار جهانی نفت بود. اگر این گروه دچار تزلزل شود، قدرت قیمتگذاری آن نیز کاهش خواهد یافت و آیندهای نامطلوب برای هیچ یک از اعضای اوپک رقم نخواهد زد. این وضعیت، به ویژه در دوران تجارت الگوریتمی که از عوامل بنیادین نفت غفلت میکند و به مقولههایی چون اقتصاد چین و مسائل ژئوپلیتیک میپردازد، صحیح خواهد بود. به نظر میرسد برخی از اعضا باید این درس را به طور تلخی بیاموزند.
به گزارش اویل پرایس، پیشبینی میشود که تولید نفت قزاقستان در اکتبر کاهش یافته و به سقف تعیینشده این کشور طبق توافق اوپک پلاس خواهد رسید. میدان «کاشاگان» نیز در حال تعمیرات خواهد بود و به همین دلیل تولید آن ۴۰۰ هزار بشکه در روز کاهش خواهد داشت. با این حال، این تعمیرات در دسامبر به پایان خواهد رسید و قزاقستان باید تصمیم بگیرد که برایش کدام یک مهمتر است: حفظ سهم بازار یا ادامه همکاری با اوپک پلاس. همچنین نکته حائز اهمیت این است که قزاقستان تنها کشوری نیست که با این چالش مواجه است، زیرا عربستان سعودی نیز قصد دارد تولید خود را افزایش دهد و این مساله میتواند منجر به کاهش قیمت نفت شود.
