حملات نقرس ممکن است با درد، تورم، قرمزی و مشکل در حرکت مفاصل همراه باشند و معمولاً یک تا دو هفته به طول میانجامند. عوامل متنوعی، از جمله نوع غذا، داروها و کمآبی، میتوانند موجب بروز حملات نقرس شوند.
نقرس، نوعی شایع از آرتریت به شمار میآید که قادر است هر مفصلی را مبتلا کند، اما معمولاً انگشت شست پا درگیر این بیماری است. نقرس غالباً در دورههای غیر علامتی و دورههای علامتدار ظاهر میشود. در زمان بروز علائم، به آن حمله یا تشدید بیماری گویند. حملات نقرس ممکن است با درد، ورم، قرمزی و مشکلات حرکتی در مفصل همراه باشند و معمولاً یک تا دو هفته به طول میانجامند. عوامل زیادی میتوانند منجر به بروز حملات نقرس شوند، که شامل غذا، دارو و کمآبی است.
عوامل شایع بروز حملات نقرس
نقرس ناشی از افزایش سطح اوریک اسید در بدن است. اوریک اسید زمانی تولید میشود که بدن شروع به تجزیه پورینها میکند. پورینها مواد شیمیایی هستند که به طور طبیعی در بدن و برخی غذاها وجود دارند. عموماً اوریک اسید پس از تجزیه در بدن از طریق ادرار دفع میشود. در صورتی که اوریک اسید به طور مؤثر از بدن خارج نشود، انباشته شدن آن منجر به تشکیل کریستالهای سوزنمانند در مفاصل میشود که بروز علائم نقرس را به همراه دارند.
عواملی وجود دارند که میتوانند به وقوع یک حمله نقرس منجر شوند و چون این عوامل در بسیاری از موارد قابل اجتناب هستند، شناخت آنها برای جلوگیری از نقرس یا مدیریت درد ناشی از این بیماری ضروری به نظر میرسد.
افرادی که با نقرس مواجه هستند، باید برای کاهش خطر حملات آن، آب کافی بنوشند. این موضوع به ویژه در زمان ورزش یا در دماهای بالا اهمیت دارد که نیاز به افزایش مصرف آب بیشتر است.
برخی انواع گوشت و غذاهای دریایی
بسیاری از غذاهای غنی از پورین میتوانند موجب افزایش سطح اوریک اسید در بدن شوند و به تبع آن خطر حملات نقرس را افزایش دهند، شامل: گوشت قرمز نظیر گوشت گاو، ارگانهای داخلی مانند جگر و قلوه، و البته انواعی از غذاهای دریایی چون ساردین.
با این حال، تمامی غذاهای حاوی پورین لزوماً به افزایش اوریک اسید منجر نمیشوند. سبزیجاتی مانند نخودفرنگی، لوبیا سبز، عدس، مارچوبه، اسفناج و قارچ نیز سرشار از پورین هستند، اما اگر در مقادیر متعادل مصرف شوند، تأثیری بر خطر نقرس نخواهند داشت.
غذاها و نوشیدنیهایی با قند فروکتوز بالا
فروکتوز که نوعی قند به حساب میآید، به طور منحصر به فردی میتواند سطح اوریک اسید را در بدن افزایش دهد. نوشیدنیهای حاوی فروکتوز بالا، نظیر آبمیوهها و نوشابههای قندی، میتوانند به افزایش اوریک اسید خون منجر شوند.
مصرف غذاهایی با فروکتوز بالا، مانند آبنباتها و شیرینیجات، خطر نقرس را افزایش میدهد. پرهیز از این نوع مواد غذایی یا محدود کردن میزان مصرف آنها میتواند به کاهش احتمال بروز نقرس کمک کند.
افزایش شاخص توده بدنی
ضدیت چاقی یا اضافه وزن با بروز نقرس اولیه ارتباط دارد. هر چه شاخص توده بدنی افزایش یابد، سطح اوریک اسید در بدن نیز بالاتر میرود و این ارتباط میتواند احتمال بروز نقرس را افزایش دهد. بنابراین، در صورتی که به اضافه وزن یا چاقی دچار هستید، کاهش وزن از طریق رژیم غذایی و فعالیت بدنی منظم میتواند به پایین آوردن اوریک اسید کمک کرده و از نقرس پیشگیری نمایید.
عوامل ناexpected که میتوانند منجر به حمله نقرس شوند
علاوه بر عواملی که پیشتر به آن اشاره شد، که مربوط به غذاها، نوشیدنیها و سبک زندگی بودند، عوامل دیگری نیز وجود دارند که شناخت آنها خالی از لطف نیست:
استرس
اگرچه ارتباط دقیق بین استرس و نقرس هنوز مشخص نشده و در حال بررسی است، شواهدی از تحقیقات نشان میدهد که استرس ممکن است سطح اوریک اسید در خون را افزایش دهد. کارشناسان پیشنهاد میکنند افرادی که به نقرس مبتلا هستند، باید به دنبال کاهش استرس خویش باشند.
آسپیرین
آسپیرین با دوز پایین ممکن است سطح اوریک اسید خون را افزایش دهد و گاهی حتی خطر نقرس را دو برابر کند. تحقیقاتی نشان داده است که احتمال حملات نقرس دو روز بعد از مصرف آسپیرین با دوز پایین افزایش مییابد. به نظر میرسد هر چه دوز آسپیرین کمتر باشد، این ارتباط قویتر میشود.
با این حال، معمولاً از آسپیرین با دوز پایین برای پیشگیری از بیماریهای قلبی و عروقی استفاده میشود. بنابراین، اگرچه ممکن است عاملی برای بروز نقرس باشد، در صورتی که آسپیرین را به منظور پیشگیری از سکته قلبی یا مغزی مصرف میکنید، توصیه نمیشود که مصرف آن را متوقف کرده یا دوز آن را تغییر دهید. در عوض، میتوانید به سایر عوامل مرتبط با نقرس که ممکن است در زندگی شما وجود داشته باشد، توجه کنید؛ به عنوان مثال، مصرف الکل و گوشت قرمز.
کم آبی بدن
دهیدراسیون یا کمآبی بدن میتواند سبب افزایش اوریک اسید خون شود، زیرا با کاهش میزان ادرار، اوریک اسید در بدن باقی میماند.
آن دسته از افراد که مبتلا به نقرس هستند، باید بهمنظور کاهش خطر حملات آن، آب فراوانی بنوشند، و بهویژه در زمان ورزش یا در گرمای زیاد، مصرف آب بیشتری ضروری است.
تغییرات دما
تغییرات جوی نیز میتواند بر نقرس تأثیرگذار باشد. دماهای بالاتر و رطوبت کم هر یک میتوانند خطر بروز یک حمله نقرس را بیشتر کنند. به ویژه ترکیب هوای گرم و خشک ممکن است موجب بروز علائم نقرس شود. رطوبت زیاد نیز احتمال حملات نقرس را به وجود میآورد، هرچند به مقدار کمتر.
دلیل قانعکنندهای که نشان دهد ارتباط بین هوای محیط و نقرس چیست، هنوز به طور کامل شناخته نشده، اما یکی از نظریهها معتقد است که دهیدراسیون در این مسائل نقش دارد. بنابراین، افرادی که به نقرس مبتلا هستند باید در هوای گرم و خشک به خوبی هیدراته بمانند تا از حملات نقرس ناشی از تغییرات جوی در امان باشند.
در پایان
تمامی افرادی که نقرس دارند، بهطور حتم با همه عناصر ذکر شده در معرض خطر حمله نقرس قرار نمیگیرند. برای شناسایی عواملی که موجب بروز حملات نقرس در شما میشوند، لازم است مواردی که مصرف میکنید یا فعالیتهایی که انجام میدهید را ثبت کنید. ثبت این اطلاعات میتواند به شما کمک کند تا به یک الگوی مشخص دست یابید.
پزشک نیز میتواند به شناسایی این عوامل برای شما کمک نماید و راههایی برای جلوگیری از حملات آتی نقرس ارائه کند. در خصوص گزینههای درمانی با پزشک خود مشورت نمایید. درمان نقرس میتواند شامل داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن یا داروهای تجویزی برای مدیریت درد باشد.
